ใครเคยเป็นบ้าง รู้สึกผิดเวลาได้พัก ทั้งที่ทำงานหนักมาตลอด ชวนรู้จัก ภาวะ “Leisure Guilt” ทำไมต้องรู้สึกผิดจากการพักในเวลาว่าง

ความรู้สึกผิดตอนได้พักในเวลาว่าง หรือวันหยุดไม่ใช่เรื่องผิดปกติแต่อย่างใด เพราะในงานวิจัยของ American Idle เรียกชื่อภาวะนี้ว่า Leisure Guilt หรือ ความรู้สึกผิดจากการใช้เวลาว่าง คือ ความรู้สึกไม่สบายใจ เมื่อใช้เวลาไปกับการพักผ่อน หรือทำกิจกรรมอื่นๆที่ชอบ แทนที่จะทำงานหรืออย่างอื่นที่มีประโยชน์กว่านี้ เช่น นอนพักทั้งวันในวันหยุด แต่กลับรู้สึกว่าทำไมเราถึงเป็นคนขี้เกียจเช่นนี้ หรือในวันหยุดก็อดใจไม่ได้ที่จะเช็กอีเมลงาน เพราะเกิดกังวลถ้าไม่ได้ทำอะไรสักอย่าง

จากผลการวิจัยเกี่ยวกับความรู้สึกผิดจากการใช้เวลาว่าง มีหลายประเด็นน่าสนใจ เช่น

• การทำในสิ่งที่ช่วยให้มีความสุข อาจเป็นเหตุผลให้รู้สึกผิดได้ เช่น การดูหนัง เล่นเกม ออกไปท่องเที่ยว ในบางคนทำให้รู้สึกเหมือนใช้เวลาไม่เป็นประโยชน์
• คนที่รู้สึกผิดเวลาพักผ่อน มักจะอยากทำงานมากกว่าปกติ อยากลดเวลาพักผ่อนลง และเพิ่มเวลางาน เพราะอยากทำอะไรที่มีประโยชน์มากกว่า
• ยิ่งพัก ยิ่งรู้สึกแย่กับตัวเอง เหมือนกับว่าใช้ชีวิตไม่คุ้มค่า
• ต่อให้ทำสิ่งที่มีประโยชน์แล้ว แต่ก็ไม่รู้สึกว่ามีประโยชน์มากขึ้น อย่างวันหยุดเก็บบ้านให้สะอาดเรียบร้อย แต่ก็รู้สึกว่ายังมีประโยชน์ไม่พออยู่ดี
• มีความกังวลเรื่องเศรษฐกิจและสังคม บ้านเมือง ก่อให้เกิดความเครียด ความกังวล จนมีแนวโน้มที่อยากใช้เวลาว่างในการทำงานเพิ่ม ซึ่งความกดดันเหล่านี้ ก่อให้เกิดข้อเสียกับสุขภาพจิต ความเครียด และภาวะจิตใจที่แย่ลง

เหตุผลหลักๆ ที่ทำให้หลายคนมีความรู้สึกผิดเวลาพักผ่อน คือ ค่านิยมทางสังคม วัฒนธรรมที่ชื่นชมคนที่ทำงานหนัก และการให้ค่ากับคนที่ทำงานเยอะๆ มากกว่า จึงทำให้คนเหล่านี้เข้าใจและเชื่อว่า คนขยับมีคุณค่า ทำงานแทบจะตลอดเวลาเพราะมองว่ามันคือความรับผิดชอบ การพักทำให้เสียเวลาชีวิต และถ้าว่างควรทำตัวให้มีประโยชน์

ดังนั้น ถ้าคุณคือคนที่รู้สึกผิดเวลาว่าง ไม่ใช่เรื่องที่ผิด แต่อาจเป็นการที่คุณเอาค่านิยมสังคมมาผูกกับจิตใจและความเชื่อจนเกินไป หรือเพียงแค่ต้องการพัฒนาตัวเองตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม ต้องอนุญาตให้ตัวเองได้พักอย่างเต็มใจบ้าง เพราะหากสุขภาพร่างกายไม่ดีพอ ความสามารถในการทำงานก็อาจไม่เหลือด้วยเช่นกัน

ที่มาข้อมูล : escholarship.org