เช็กอาการ ‘มือชา นิ้วชา ชาปลายนิ้วมือ-เท้า’ สัญญาณเตือนภัยที่ห้ามมองข้าม อย่านิ่งนอนใจ อาจเสี่ยงเป็นโรคได้ พร้อมบอกสาเหตุ-วิธีลดความเสี่ยง

หลายคนอาจกำลังประสบปัญหาอยู่ จากปัญหามือชา นิ้วชา เหน็บชาตามปลายนิ้วมือ รู้สึกซ่า ๆ เหมือนเข็มทิ่ม โดยเฉพาะคนที่ต้องใช้มือและแขนในการทำงานบ่อย ๆ แต่เป็นเรื่องเล็กน้อยที่หลายคนคิดเลยมองข้ามเพราะอาจเป็นชั่วคราวจากการนั่งหรือนอนทับแขนเฉย ๆ แต่ความจริงเป็นสัญญาณเตือนภัยจากร่างกายว่าระบบประสาทอาจทำงานผิดปกติ


อาการที่ทำให้เกิด ‘มือชา นิ้วชา ชาปลายนิ้วมือ’

  • ชาที่นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางครึ่งซีก เป็นลักษณะเด่นของ “กลุ่มอาการพังผืดรัดข้อมือ” (Carpal Tunnel Syndrome) ซึ่งเกิดจากการที่เส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve) ถูกกดทับบริเวณข้อมือ ระยะแรกจะเป็นมากขึ้นตอนกลางคืนหรือหลังตื่นนอน บางครั้งอาจปวดร้าวขึ้นไปถึงแขน เมื่อเป็นมากขึ้นจะชาตลอดเวลา และจะมีกล้ามเนื้อบริเวณอุ้งมือลีบลง พบได้ในผู้ที่ใช้งานข้อมือหนัก ๆ เช่น การใช้คอมพิวเตอร์นาน ๆ การทำงานบ้าน หรือช่างที่ต้องใช้เครื่องมือสั่นสะเทือน
  • ชาที่นิ้วก้อย และนิ้วนางด้านนิ้วก้อย เกิดจากเส้นประสาทอัลนาร์ (Ulnar Nerve) ถูกกดทับ มักเกิดบริเวณข้อศอก สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการงอข้อศอกเป็นเวลานาน เช่น การคุยโทรศัพท์ การเท้าแขนบนโต๊ะ
  • ชาบริเวณปลายมือปลายเท้า มีลักษณะคล้ายการสวมถุงมือ-ถุงเท้า (Glove and Stocking Pattern) เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวาน เนื่องจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานานส่งผลให้เส้นประสาทส่วนปลายเสื่อม (Peripheral Neuropathy) นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการขาดวิตามินบี หรือผลข้างเคียงจากยาบางชนิด
  • ชามือและแขน พร้อมกับอาการปวดคอ บ่า ไหล่ อาจมีสาเหตุมาจากโรคกระดูกคอเสื่อม หรือหมอนรองกระดูกคอกดทับเส้นประสาท มีอาการปวดร้าวจากคอหรือไหล่ลงไปที่มือ ร่วมกับมีอาการชาตามแนวเส้นประสาทที่ถูกกดทับ อาจมีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อแขนและมือร่วมด้วย

5 โรคที่เสี่ยงเป็นได้

  • โรคเบาหวาน อาจเกิดภาวะที่เกิดเสียหายกับเส้นประสาทบริเวณที่มือ และเท้า อาการที่ตามมาคือชาปลายนิ้ว หรือบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้าได้
  • โรคหลอดเลือดสมอง เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาในทันที จะมีอาการชาจากโรคหลอดเลือดสมองที่จะเกิดขึ้นเฉียบพลัน ซึ่งจะเป็นครึ่งซีกของร่างกาย เช่น ชาทั้งแขนและชาซีกซ้าย และอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น แขนขาอ่อนแรง ใบหน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด และวิงเวียนศีรษะ
  • โรคหมอนรองกระดูกคอเคลื่อนทับเส้นประสาท เมื่อหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมสภาพ จะไปกดทับเส้นประสาทที่วิ่งเลี้ยงและมือ จะมีอาการ เช่น ชา ปวดร้าวจากคอ บ่า ไหล่ ไปจนถึงปลายนิ้ว ถ้าเกิดการทับรุนแรง อาจจะทำให้กล้ามเนื้อแขนและมืออ่อนแรงได้
  • เนื้องอกกดทับเส้นประสาทและไขสันหลัง ถึงแม้จะพบได้ไม่บ่อย แต่เนื้องอกมักเกิดขึ้นที่บริเวณเส้นทางของเส้นประสาท หรือในไขสันหลัง สามารถก่อให้เกิดการกดทับ ทำให้เกิดอาการชา อ่อนแรงได้ ก่อนเกิดอาการมักจะเป็นขึ้นอย่างช้า ๆ แต่มีอาการปวดร่วมด้วย
  • โรคปลอกประสาทอักเสบ (Multiple Sclerosis – MS) เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่ไปทำลายปลอกหุ้มเส้นประสาทในสมอง และไขสันหลัง จะมีอาการชาเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของร่างกาย และมักมีอาการผิดปกติจากระบบประสาทอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น การมองเห็นผิดปกติ หรือการทรงตัวลำบาก

ปรับพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง

  • ควรพักมือเป็นระยะเมื่อใช้งานหนักเกินไป เช่น พิมพ์งาน ใช้มือถือ หรือยกของหนัก
  • ยืดกล้ามเนื้อมือ แขน และข้อมือ เพื่อคลายแรงกดทับเส้นประสาท
  • กินวิตามิน B1 B6 B12 ถ้าหากมีการขาดวิตามิน
  • ใส่เครื่องพยุงข้อมือ (Wrist Splint) โดยเฉพาะช่วงกลางคืน ป้องกันไม่ให้ข้อมืองอและช่วยให้เยื่อบุข้อมือหรือเส้นเอ็นที่บวมยุบ ลดแรงกดทับเส้นประสาท
  • รับประทานยาลดการอักเสบ หากมีอาการบวมหรือเจ็บ
  • กินอาหารที่มีประโยชน์ เน้นอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินบี เช่น ข้าวซ้อมมือ ธัญพืช ตับ,ไข่ และผักใบเขียว เพื่อบำรุงระบบประสาทให้แข็งแรง
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อช่วยให้การไหลเวียนโลหิตดีขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการนำสารอาหารและออกซิเจนไปเลี้ยงเส้นประสาทส่วนปลาย

ทั้งนี้ ถ้าเกิดอาการมือชา นิ้วชา ชาปลายนิ้วมือ-เท้า ถึงจะดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ไม่ควรมองข้ามเด็ดขาด เพราะ มันเป็นสัญญาณเตือนถึงปัญหาสุขภาพที่หลากหลาย ตั้งแต่การกดทับเส้นประสาทที่ใช้งานไม่เหมาะสม การขาดวิตามิน ไปถึงเป็นโรคร้ายแรงอย่างโรคหลอดเลือดสมอง หรือหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ควรสังเกตอาการตนเอง และคนรอบข้าง เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยง ถ้าหากเป็นรุนแรงขึ้น ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีเพื่อรักษาอย่างถูกต้อง

ที่มาข้อมูล : rama.mahidol / vibhavadi / petcharavejhospital

เรียบเรียงโดยทีมข่าวสดออนไลน์

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน