ซื้อก่อนจ่ายทีหลัง คุ้มจริงไหม? เจาะเบื้องหลังระบบ Buy Now Pay Later ทางเลือกยอดฮิตของสายช้อป เปิดข้อดี-ข้อเสีย ความเสี่ยง และสิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจใช้

Buy Now Pay Later (BNPL) หรือซื้อก่อนจ่ายที่หลัง ดูเหมือนเป็นรูปแบบการบริการทางการค้าแบบใหม่ ซึ้งมันมาพร้อมกับแอปพลิเคชันช็อปปิ้งต่าง ๆ แต่ความจริงแล้วรูปแบบของ Pay Later จะเปิดโอกาสให้ลูกค้าได้รับสินค้าไปก่อน แล้วจึงค่อยเริ่มกำหนดชำระ หรือพูดง่าย ๆ ก็คือการผ่อนชำระของตามระยะเวลาที่กำหนดแบ่งเป็นงวดๆ เช่น รองเท้าราคา 1,200 แบ่งจ่าย 4 เดือน เท่ากับเดือนละ 300 บาท

จุดที่ทำให้คนหันมาติดการจ่ายแบบ Pay Later เพราะเราไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินเป็นเงินก้อนใหญ่ ทั้งยังมีการเสนอการผ่อนแบบไม่มีดอกเบี้ยให้ หากชำระตรงตามกำหนดและเงื่อนไข

ทำไม BNPL ถึงกลายเป็นบริการที่ได้รับความนิยมมาก และเติบโตได้เร็วมาก เพราะมันเข้าถึงได้ง่าย ทำผ่านแอปพลิเคชันได้โดยที่ไม่ต้องไปถึงธนาคาร อนุมัติเร็วและง่าย แค่มีประวัติการซื้อของในแอปพลิเคชันก็ใช้ประกอบการอนุมัติได้แล้ว

ให้ความรู้สึกว่าจ่ายน้อยมากกว่าเดิมพอแบ่งจ่ายแล้วราคาดูไม่สูง BNPL สามารถกระตุ้นการซื้อได้ดีผู้ซื้อตัดสินใจได้ง่ายขึ้น ที่สำคัญ ไม่ต้องมีบัตรเครดิตก็ใช้การชำระแบบนี้ได้ สำหรับผู้ให้บริการ โมเดลธุรกิจนี้สามารถสร้างรายได้จากหลายทาง เช่น ค่าธรรมเนียมจากร้านค้า ค่าบริการจากผู้ใช้ และค่าธรรมเนียมกรณีชำระล่าช้า ขึ้นอยู่กับรูปแบบธุรกิจของแต่ละราย

ความเสี่ยงจากการใช้ Buy Now Pay Later ก็ไม่ใช่เรื่องที่ไกลตัวเลย เพราะมันมีหลายประเด็นอย่างมาก สามารถแบ่งออกได้ 6 ประเด็นดังนี้

  1. ยอดผ่อนที่ดูเล็กน้อยอาจจะกลายเป็นหนี้ก้อนโตได้โดยไม่รู้ตัว จนเดือนต่อไปเงินเดือนอาจจะไม่พอใช้ เพราะต้องจ่ายหนี้ก่อนหน้านี้ก่อน
  2. กลายเป็นการฝึกนิสัยซื้อของเกินตัว พอไม่คิดว่าตัวเองไม่ต้องจ่ายเยอะต่อเดือน แถมวงเงินยังคงเหลือ ทั้งยังซื้อของเพิ่มก็เพิ่มวงเงินได้อีก ก็จะเกิดเป็นวงจรที่ไม่มีที่สิ้นสุด
  3. ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่คนมองข้ามกันเยอะ เพราะของบางอย่างต่อให้บอกว่า ดอกเบี้ย 0% แต่ค่าธรรมเนียม อาจจะซ่อนอยู่ หรือหากการจ่ายเงินเลยกำหนดเวลา ก็อาจจะมีการบวกปรับด้วย
  4. การผิดนัดชำระ อาจจะถูกลดวงเงิน จ่ายค่าปรับโหด ระงับการบริการ หรือถูกตามทวงหนี้ได้
  5. เป็นหนี้ทับซ้อนจากหลายแอปพลิเคชันพร้อมกัน เรียกว่า Over-indebtedness หรือภาวะหนี้เกินตัวได้ กลายเป็นภาระหนี้ที่สูงมาก ๆ ต่อเดือน
  6. หากจ่ายไม่ไหว อาจจะก้าวไปสู่การเป็นหนี้อย่างต่อเนื่อง เช่น เป็นหนี้แอปพลิเคชันแล้วยังจ่ายไม่ไหว จึงต้องยืมเงินจากที่อื่นเพื่อมาจ่ายหนี้ กลายเป็นหนี้อีกที่แทน

อย่างไรก็ตาม บริการการชำระเงินรูปแบบ Buy Now Pay Later ไม่ใช่ตัวร้ายแต่คือการประมาณตนของผู้ใช้บริการ ซึ่งทางธนาคารแห่งประเทศไทย(ธปท.) ได้ให้คำแนะนำในการใช้บริการการชำระหนี้ไว้ เช่น ก่อนจะซื้อควรตรวจสอบรายได้และหนี้ที่ถือไว้อยู่แล้วก่อนจะเพิ่มอีก ไม่จำเป็นต้องใช้วงเงินที่ได้รับเสมอไป ให้ความสำคัญกับรายละเอียดสินเชื่อให้ดี ตั้งแจ้งเตือนหรือจดจำกำหนดชำระให้ดีเพื่อหลีกเลี่ยงการเลยกำหนดชำระ และหากเริ่มจ่ายไม่ไหว ควรรีบติดต่อผู้ให้บริการเพื่อเจรจาปรับโครงสร้างหนี้ทันที

ที่มาข้อมูล : bot

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน