ครบรอบ 2 ปี ‘กลุ่มตาลีบัน’ หวนคืนสู่อำนาจ ในอัฟกานิสถาน กับ ‘เสรีภาพของสตรี’ ที่ถูกลบเลือน กลายเป็นประเทศที่ผู้หญิงไม่อยากอยู่
รายงานเมื่อวันที่ 15 ส.ค. ที่ผ่านมา การเฉลิมฉลองครบรอบ 2 ปี การหวนคืนสู่อำนาจของกลุ่มตาลีบันใน กรุงคาบูล เมืองหลวงของอัฟกานิสถาน เหล่าทหารตาลีบันโบกธงเฉลิมฉลอง ทว่าการเฉลิมฉลองเป็นสิ่งสุดท้ายที่ผู้หญิงอัฟกานิสถานจะทำ ท่ามกลางปัญหาสิทธิเสรีภาพและตัวตนของผู้หญิงที่กำลังถูกลบเลือน
“ซาห์รา” นักเรียนในอัฟกานิสถาน วัย 20 ปี เผยว่า เมื่อก่อนเธอมีเพื่อนที่โรงเรียนมากมาย พวกเรามีความสุขด้วยกัน เรียนด้วยกัน บางครั้งก็รวมตัวกันปั่นจักรยาน ทว่าปัจจบุันไม่เป็นเช่นนั้นอีกต่อไป ไม่มีการปั่นจักรยาน ไปโรงเรียน หรือแม้แต่การเดินออกไปข้างนอกโดยไม่ปิดบังใบหน้า
ซาห์รา หญิงวัย 20 ปีในกรุงคาบูล ประเทศอัฟกานิสถาน ภาพประกอบจาก CNN
สิ่งที่เธอทำได้คือนั่งอยู่ที่บ้านและกังวลเกี่ยวกับอนาคต “เมื่อฉันยืนอยู่หน้ากระจก เมื่อฉันมองตัวเอง ฉันเห็นซาห์ราที่แตกต่างจากเมื่อสองปีที่แล้ว” พร้อมเสริมว่ามันช่างเศร้าเหลือเกิน
“ไม่มีสิ่งที่เรียกว่าเสรีภาพของผู้หญิงอีกต่อไป” มาห์บูบา เซราจ (Mahbouba Seraj) นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสตรีชาวอัฟกานิสถาน และผู้ได้รับการเสนอชื่อชิงรางวัลโนเบล สาขาสันติภาพประจำปี 2566 กล่าว “ผู้หญิงในอัฟกานิสถานกำลังค่อยๆ ถูกลบออกจากสังคม จากชีวิต จากทุกสิ่ง ไม่ว่าจะเป็นความคิดเห็น เสียงของพวกเธอ สิ่งที่พวกเธอคิด และสิ่งที่พวกเธอเป็น”
ซาห์รา ใช้เวลาอ่านหนังสือและวาดภาพที่บ้านในกรุงคาบูล ประเทศอัฟกานิสถาน ภาพประกอบจาก CNN
มีการจำกัดการเข้าถึงการศึกษาของผู้หญิง มีการปิดโรงเรียนมัธยมสำหรับเด็กผู้หญิง ห้ามผู้หญิงเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยและทำงานในองค์กรพัฒนาเอกชน รวมทั้งองค์การสหประชาชาติ จำกัดการเดินทางโดยปราศจากชายนำทาง และห้ามพวกเธอออกมาพื้นที่สาธารณะ เช่น สวนสาธารณะและโรงยิม
ผู้หญิงไม่สามารถทำงานในภาคส่วนต่าง ๆ ได้อีกต่อไป และยังถูกโจมตีอีกครั้งเมื่อเดือนที่แล้ว เมื่อตาลีบันปิดร้านเสริมสวยทั้งหมดทั่วประเทศ อุตสาหกรรมนี้จ้างผู้หญิงประมาณ 60,000 คน หลายคนเป็นผู้หาเลี้ยงครอบครัวเพียงคนเดียว ทำให้ครอบครัวต้องลำบากมากขึ้น
สิ่งเหล่านี้ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตขั้นรุนแรง โดยมีรายงานเกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มเด็กสาววัยรุ่นที่ถูกขัดขวางไม่ให้ได้รับการศึกษา ตามรายงานของสหประชาชาติเมื่อเดือนที่แล้ว ซึ่งรวบรวมขึ้นในอัฟกานิสถานนานหนึ่งสัปดาห์
เกือบ 8% ของผู้ตอบแบบสำรวจรู้จักเด็กผู้หญิงคนหนึ่งที่เคยพยายามฆ่าตัวตาย รายงานระบุ ข้อ จำกัดและความยากลำบากทางเศรษฐกิจยังส่งผลให้เกิดความรุนแรงในครอบครัวและการบังคับให้เด็กผู้หญิงแต่งงาน
“มาห์บูบา เซราจ” นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสตรีชาวอัฟกานิสถานและผู้ได้รับการเสนอชื่อชิงรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปี 2566 ภาพประกอบจาก CNN
กลุ่มตาลีบันอ้างหลายครั้งว่าผู้หญิงได้รับอนุญาตให้ทำงานในบางภาคส่วนได้ ตราบใดที่ปฏิบัติตาม “ค่านิยมของอิสลาม”
ประชาคมระหว่างประเทศ ประณามการปฏิบัติต่อเด็กผู้หญิงและสตรีของกลุ่มตาลีบันอย่างกว้างขวาง โดยหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติเรียกร้องให้กลุ่มตาลีบันเสนอการปฏิรูปและเคารพเสรีภาพของผู้หญิง
ทว่าการเรียกร้องเหล่านี้มีผลเพียงเล็กน้อยต่อความเปลี่ยนแปลง อีกทั้งความสนใจจากทั่วโลกก็จางหายไปมาก ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเหือดหายลง สถานการณ์เลวร้ายนี้ทำให้ชาวอัฟกันมากกว่า 1.6 ล้านคน หนีออกจากประเทศตั้งแต่ปี 2564 ตามรายงานของสหประชาชาติ
แม้ผู้ลี้ภัยเหล่านั้นจะเผชิญกับอนาคตที่ไม่แน่นอน แต่หลายคนยังคงมีความหวัง ขณะที่บางส่วนถูกเนรเทศกลับไปยังอัฟกานิสถานและต้องหลบซ่อนตัว
สตรีชาวอัฟกานิสถานสวมบุรกาถือป้ายประท้วงเพื่อเรียกร้องสิทธิในการศึกษา ที่เมืองมาซาร์-อี-ชารีฟ เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2023 ภาพประกอบจาก CNN
“เหตุผลเดียวที่ฉันอยู่ในอัฟกานิสถานก็คือการได้อยู่เคียงข้างเหล่าสตรี และพยายามช่วยเหลือพวกเขา” เซราจ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิสตรีกล่าว “ฉันไม่ได้สูญเสียความหวังทั้งหมด แต่ในทุกย่างก้าวและทุกๆ การตัดสินใจ ฉันพบว่ามันยากขึ้นเรื่อยๆ”
สำหรับเยาวชนในอัฟกานิสถานที่หวังจะรักษาอนาคตที่เหลืออยู่ การหนีอาจดูเหมือนจะเป็นทางเลือกเดียวที่มี ซาห์รากล่าว “แน่นอนว่าทุกคนชอบที่จะอยู่ในประเทศของคุณเอง เพราะนี่คือบ้านเกิดของเรา แต่ฉันคิดว่าไม่เหลือทางเลือกที่จะอยู่ที่นี่”
ก่อนจะทิ้งท้ายว่า “ฉันต้องตัดสินใจเกี่ยวกับอนาคตของฉัน และบางทีทางที่ดีที่สุดคือออกจากประเทศนี้”
ที่มา : CNN
