หมอเจด เผย ไฝ แบบไหน เสี่ยงมะเร็ง ใครมี 1 ใน 5 ข้อนี้ ต้องรีบสังเกตตัวเอง สัญญาณอาจกำลังไม่ธรรมดา ลักษณะแบบไหนควรไปตรวจเพิ่ม
วันที่ 28 มี.ค.2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์ข้อความผ่านเพจเฟซบุ๊กชื่อ “หมอเจด” โดยระบุว่า “ไฝแบบไหน “เสี่ยงมะเร็ง” ถ้าใครมี 1 ใน 5 ข้อนี้ ต้องรีบสังเกตตัวเอง”
หลายคนมีไฝแล้วก็แอบคิดในใจ “แบบนี้มันผิดปกติไหม?” บางทีก็ไม่รู้จะเริ่มดูยังไง เดี๋ยววันนี้มาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ว่า “ไฝแบบไหนที่อาจเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง” โดยเฉพาะชนิดที่ชื่อว่า เมลาโนมา (Melanoma) ซึ่งถึงแม้จะเจอไม่บ่อย แต่ถ้าเป็นแล้วอันตรายมาก เพราะมันลุกลามเร็ว
ไม่ต้องเครียดนะ แค่อยากให้ทุกคนตกใจกลัว แต่จะชวนให้สังเกตตัวเองแบบมีสติ รู้ไว้ก่อนดีกว่าต้องมารู้ตอนมันไปไกลแล้ว
1.ไฝที่รูปร่างไม่เท่ากัน (ข้างซ้ายกับขวาไม่เหมือนกันเลย)
ลองนึกภาพว่าถ้าเอาเส้นมาตัดไฝครึ่งหนึ่ง แล้วดูฝั่งซ้ายกับฝั่งขวา ถ้ามันดูไม่เหมือนกันเลย เช่น ฝั่งนึงกลม ๆ อีกฝั่งแหลม ๆ เบี้ยว ๆ แบบนี้แหละที่ควรเริ่มสังเกต ไฝปกติทั่วไปมักจะมีรูปร่างสมมาตร คือซ้ายขวาเหมือนกันหรือใกล้เคียงกัน
แต่ถ้าไฝที่ดูรูปร่างแปลก ๆ เหมือนมันโตเองตามใจชอบ อันนี้คือหนึ่งในลักษณะที่มะเร็งผิวหนังชอบเป็น แนะนำนำนะครับว่า ถ้ามีไฝใหม่ที่ดูแปลก หรือไฝเดิมเริ่มเปลี่ยนรูป ลองถ่ายรูปเก็บไว้ แล้วเปรียบเทียบดูในอีกเดือนสองเดือน ว่ามันเปลี่ยนไปมั้ย ถ้าใช่อย่าปล่อยไว้นะครับ ควรไปตรวจเพิ่ม
2. ขอบไฝไม่เรียบ ขอบหยัก ๆ ฟุ้ง ๆ
ปกติไฝที่ปลอดภัยมักจะมีขอบชัดเจน เห็นแนวขอบแบบกลม ๆ รี ๆ ชัดเจนดี แต่ถ้าเจอไฝที่ขอบดูยุ่ย ๆ เหมือนรอยกาแฟหยด หรือเส้นขอบดูหยัก ๆ นี่เริ่มต้องเอะใจแล้วนะ
ไฝที่ขอบไม่เรียบอาจเป็นสัญญาณว่ามันไม่ใช่ไฝธรรมดา เพราะในมะเร็งผิวหนัง เซลล์มักเติบโตไม่เป็นระเบียบ ทำให้ขอบมันดูเละ ๆ ไม่เรียบร้อย
ถ้าไฝดูเหมือนจะลามออกไป หรือขอบไม่ค่อยชัด แนะนำให้ไปให้หมอตรวจดู ใช้กล้องขยายผิว (Dermatoscope) ส่องดูได้ละเอียดขึ้นเยอะ
3.สีของไฝไม่เท่ากัน มีหลายเฉดในจุดเดียว
ไฝธรรมดาส่วนใหญ่มักจะมีสีเดียว เช่น น้ำตาลอ่อน น้ำตาลเข้ม หรือดำ แต่ถ้าไฝจุดเดียวมีหลายสีผสมกัน เช่น น้ำตาล ดำ เทา แดง หรือมีจุดขาว ๆ อยู่ในนั้น แบบนี้เริ่มผิดปกติแล้ว
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา มักจะมีเม็ดสีที่กระจายไม่เท่ากันในจุดเดียว เพราะเซลล์มันเติบโตแบบไม่ปกติ ทำให้เกิดเฉดสีหลายแบบในไฝเดียว เพราะฉะนั้นอย่าลืมสังเกตนะครับ
ถ้าเริ่มเห็นว่าไฝมีสีใหม่ ๆ โผล่ขึ้นมา หรือดู “ลายเยอะ” ขึ้นจากเดิม ลองถ่ายรูปไว้ดูพัฒนาการ ถ้ามีความเปลี่ยนแปลงเร็ว ให้หมอดูดีกว่า
4.ไฝใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ขนาดเกิน 6 มิลลิเมตร
ข้อนี้วัดง่ายมาก เอายางลบดินสอมาวัดเลย ถ้าไฝใหญ่กว่านี้ และยังค่อย ๆ โตขึ้นเรื่อย ๆ นี่ต้องเริ่มห่วง ไฝที่ใหญ่กว่า 6 มม. ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไปนะ บางคนมีไฝใหญ่ตั้งแต่เด็กก็อยู่กันได้ปกติ
แต่ถ้ามันเริ่มใหญ่ขึ้นในระยะเวลาไม่นาน หรือเปลี่ยนรูปร่าง สี หรือขอบไปพร้อม ๆ กันด้วย แบบนี้มีโอกาสมากขึ้น ลองใช้ไม้บรรทัดวัดจริง ๆ ก็ได้ จดวันไว้แล้ววัดอีกทีในอีก 2-3 เดือน ถ้าเห็นว่ามันโตขึ้นอย่างชัดเจน ไม่ต้องรอ ไปหาหมอเลย
5.ไฝที่ “เปลี่ยนไป” จากเดิมในทางที่น่าเอะใจ
ข้อนี้สำคัญสุดเลย ไฝที่เราเคยเห็นอยู่เฉย ๆ มานาน อยู่ดี ๆ ก็เปลี่ยนไป ไม่ว่าจะเป็น
- โตเร็วขึ้น
- เปลี่ยนสี
- คัน
- เจ็บ
- มีเลือดซึม
- กลายเป็นแผลไม่หาย
อันนี้คือสัญญาณว่าไฝอาจกำลัง “ไม่ธรรมดา” แล้ว เพราะเมลาโนมาเป็นมะเร็งที่ลุกลามเร็ว ถ้าปล่อยไว้นานโดยไม่ไปตรวจ อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้เลย เจอแบบนี้อย่ารอให้มีอาการชัด ๆ แล้วค่อยไปเจอหมอ เพราะเมลาโนมาระยะเริ่มต้น รักษาหายได้ง่ายกว่ามากจริง ๆ
ถ้าจะให้จำง่ายแบบเร็ว ๆ เพื่อนหมอมีสูตรมาให้
- A = Asymmetry (รูปร่างไม่สมดุล)
- B = Border (ขอบหยัก ไม่เรียบ)
- C = Color (หลายสีในจุดเดียว)
- D = Diameter (ใหญ่กว่า 6 มม.)
- E = Evolution (เปลี่ยนแปลงจากเดิม)
ถ้าไฝของเรามีตรงกับข้อใดข้อหนึ่ง หรือหลายข้อพร้อมกัน อย่าชะล่าใจ ลองปรึกษาหมอผิวหนังดูก่อน อย่างน้อยก็เพื่อความสบายใจ และตรวจเร็ว = ปลอดภัยกว่าแน่นอน
สุดท้ายนี้ ไม่ได้อยากให้ทุกคนกลัวนะ แต่แค่อยากให้สังเกตมากขึ้น จะได้ดูแลตัวเองได้ถูกวิธี ถ้าไฝที่คุณมี “ดูไม่เหมือนเดิม” โตไว สีเปลี่ยน ขอบเลอะ หรือเริ่มมีเลือดซึม แนะนำให้ไปพบแพทย์ผิวหนังโดยเร็ว ยิ่งตรวจเร็ว ยิ่งป้องกันได้เร็วครับ มีคำถามเกี่ยวกับไฝ หรือปัญหาผิวหนังอื่น ๆ คอมเมนต์ไว้ได้เลยนะครับ
