เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2568 เรือสำรวจขั้วโลก “เสว่หลง 2” (Xue Long 2) จากสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้จอดเทียบท่าที่ท่าเรือจุกเสม็ด ฐานทัพเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ในโอกาสเยือนไทยอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 19 – 23 พฤษภาคม เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวาระทรงเจริญพระชนมายุ 70 พรรษา และร่วมฉลองโอกาสครบรอบ 50 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน
“เสว่หลง 2” หรือ “มังกรหิมะ 2” เป็นเรือตัดน้ำแข็งขนาดกลางที่จีนพัฒนาขึ้นเองทั้งลำ ถือเป็นเรือสำรวจขั้วโลกที่ทันสมัยที่สุดลำหนึ่งของโลก เรือมีความยาว 122.5 เมตร ความกว้าง 22.3 เมตร ระวางขับน้ำ 13,990 ตัน รองรับลูกเรือได้ 40 นาย และนักวิจัยอีก 50 คน
นายเสียว ชื่อหมิง ผู้บังคับการเรือ เปิดเผยว่า จุดเด่นของเรือลำนี้อยู่ที่สมรรถนะในการตัดน้ำแข็ง 2 ทิศทาง ซึ่งสามารถฝ่าชั้นน้ำแข็งหนา 1.5 เมตรได้อย่างคล่องตัว พร้อมระบบขับเคลื่อนที่ให้ความเร็ว 2–3 น็อตในพื้นที่น้ำแข็ง เรือยังออกแบบให้หัวเรือสามารถชนและไต่ขึ้นแผ่นน้ำแข็ง พร้อมแรงกดที่ช่วยแยกน้ำแข็งออกเพื่อให้สามารถแล่นต่อได้
ภารกิจหลักของเสว่หลง 2 คือการสนับสนุนงานวิจัยด้านขั้วโลกทั้งในมหาสมุทร อากาศ วิทยาศาสตร์โลก ธรณีฟิสิกส์ ระบบนิเวศ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยมีบทบาททั้งในแผนวิจัยระยะสั้นและระยะยาว นอกจากนี้ ยังรับหน้าที่ขนส่งบุคลากรวิทยาศาสตร์ อุปกรณ์วิจัย รวมถึงเสบียงและเชื้อเพลิงไปยังสถานีวิจัยของจีนในเขตขั้วโลก
ปัจจุบัน จีนมีสถานีวิจัยในแถบขั้วโลกใต้ ได้แก่ สถานี Great Wall (ก่อตั้งปี 1985), Zhongshan (1989), Kunlun (2009), Taishan Camp (2014) และ Qinling (2024) ส่วนในเขตขั้วโลกเหนือมีสถานี Yellow River (2004) โดยเสว่หลง 2 มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการดำเนินงานของสถานีเหล่านี้
จุดเด่นอีกประการคือระบบตรวจวัดและเซ็นเซอร์หลากหลายรูปแบบ พร้อมเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลในภารกิจสำรวจ รวมถึงระบบ SCR (Selective Catalytic Reduction) ซึ่งช่วยลดมลพิษจากเครื่องยนต์ในพื้นที่อ่อนไหวทางสิ่งแวดล้อมอย่างเขตขั้วโลก
นอกเหนือจากภารกิจหลักในระดับโลก การเยือนไทยครั้งนี้ยังเปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้เรียนรู้เกี่ยวกับงานวิจัยขั้วโลกและวิทยาศาสตร์ทางทะเล โดยจัดกิจกรรมพิเศษ ณ ท่าเรือจุกเสม็ด ระหว่างวันที่ 20 – 23 พ.ค. พร้อมนิทรรศการ “Xue Long 2 and See the Unseen in Polar Region” ที่ศูนย์การค้าสยามพารากอน ระหว่างวันที่ 14 – 25 พฤษภาคม รวมถึงการเสวนาทางวิชาการระหว่างนักวิจัยไทย-จีน
การเดินทางของเสว่หลง 2 ครั้งนี้จึงสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของวิทยาศาสตร์ในฐานะกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ และเป็นโอกาสในการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่สาธารณะ โดยเฉพาะเยาวชนไทยที่สนใจด้านการวิจัยและสิ่งแวดล้อมระดับโลก
