ผลวิจัยเผย การนั่งนาน ๆ ทำร้ายร่างกาย อันตรายเทียบเท่ากับการสูบบุหรี่ 2 มวน แนะควรยืน-นั่ง-นอนกี่ชั่วโมงต่อวัน
จากการศึกษาหลายชิ้นที่ยืนยันแล้วว่า การนั่งนานมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับความเสี่ยงต่อโรคอ้วน เบาหวาน มะเร็ง และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร แต่ในชีวิตประจำวันของเรา การแบ่งเวลาระหว่างการนั่ง ยืน และการนอนหลับควรมีสัดส่วนอย่างไรจึงจะดีต่อสุขภาพ
การศึกษานี้ดำเนินการโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสวินเบิร์น (Swinburne University of Technology) ในเมลเบิร์น ประเทศออสเตรเลีย นักวิจัยได้รวบรวมอาสาสมัครกว่า 2,300 คน โดยมีอายุเฉลี่ย 60 ปี และ 25% เป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในระหว่างการทดลอง อาสาสมัครจะสวมเครื่องตรวจวัดที่ต้นขา เพื่อบันทึกเวลาที่ใช้ในการนั่ง ยืน นอนหลับ และออกกำลังกายในแต่ละวัน โดยติดตามเป็นระยะเวลา 8 วัน
นอกจากนี้ นักวิจัยยังได้บันทึกตัวชี้วัดสุขภาพต่าง ๆ เช่น รอบเอว ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับอินซูลิน รวมถึงพิจารณาปัจจัยด้านการใช้ชีวิต เช่น ประวัติการสูบบุหรี่ ระดับการศึกษา และการรับประทานอาหาร จากการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของอาสาสมัครพบว่า กลุ่มที่มีสุขภาพดีที่สุดจะมีลักษณะดังนี้:
- เวลานั่งน้อย
- เวลายืนนานขึ้น
- สัดส่วนเวลาออกกำลังกายสูง
- ระยะเวลานอนหลับที่เหมาะสม
จากการศึกษาก่อนหน้าของมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ออสเตรเลีย พบว่า การนั่งนาน 1 ชั่วโมง มีอันตรายเทียบเท่ากับการสูบบุหรี่ 2 มวน และจะลดอายุขัยลงถึง 22 นาที ผลวิจัยแนะนำเวลาใช้ชีวิตที่เหมาะสม เพื่อสุขภาพหัวใจที่ดี ดังนี้
- นั่ง: ไม่เกิน 6 ชั่วโมง
- นอนหลับ: 8 ชั่วโมง 20 นาที
- ออกกำลังกายความเข้มต่ำ: 2 ชั่วโมง 10 นาที
- ออกกำลังกายความเข้มปานกลาง – สูง: 1 ชั่วโมง 40 นาที
- ยืน: 5 ชั่วโมง 10 นาที
หมายเหตุ: การเดิน ทำงานบ้าน ทำอาหาร หรือแม้แต่การหัวเราะ ถือเป็นออกกำลังกายความเข้มต่ำ หากไม่สามารถทำตามแนวทางที่ดีที่สุดได้ นักวิจัยแนะนำช่วงเวลาดังนี้:
- นั่ง: 5 ชั่วโมง 40 นาที – 7 ชั่วโมง 10 นาที
- นอนหลับ: 7 ชั่วโมง 30 นาที – 9 ชั่วโมง
- ออกกำลังกายความเข้มต่ำ: 2 ชั่วโมง – 2 ชั่วโมง 20 นาที
- ออกกำลังกายความเข้มปานกลาง – สูง: 2 ชั่วโมง 20 นาที – 5 ชั่วโมง 40 นาที
- ยืน: 4 ชั่วโมง 40 นาที – 6 ชั่วโมง 10 นาที
สรุป นักวิจัยเน้นย้ำว่า การนั่งนานมีความสัมพันธ์ในทางลบต่อสุขภาพหัวใจ ยิ่งนั่งน้อยลงและเพิ่มเวลากิจกรรมทางกายมากขึ้น จะช่วยปรับปรุงค่าต่าง ๆ ที่สำคัญต่อสุขภาพ ได้แก่
- ระดับน้ำตาลในเลือด
- ความไวต่ออินซูลิน
- ระดับอินซูลิน
- อัตราส่วนไขมันในร่างกาย
- ไตรกลีเซอไรด์
- คอเลสเตอรอล
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันตามคำแนะนำนี้ คือ ควรนั่งไม่เกิน 6 ชั่วโมงต่อวัน และยืนอย่างน้อย 5 ชั่วโมง เพื่อช่วยในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ส่งเสริมสุขภาพหลอดเลือด และลดความเสี่ยงต่อโรคต่าง ๆ
