สำเร็จแล้ว! นักวิจัยญี่ปุ่น จำลองเส้นใยแมงมุมสังเคราะห์ เผยแข็งแรง ยืดหยุ่นสูง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม จ่อกลายเป็นผ้าแห่งอนาคต แถมสร้างประโยชน์ได้อีกเยอะ
เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2568 แมงมุมอาจทำให้หลายคนรู้สึกขนลุก แต่สิ่งมีชีวิตตัวเล็กเหล่านี้กลับสร้างวัตถุพิเศษที่น่าทึ่ง นั่นก็คือ “ใยแมงมุม” เส้นใยเหล่านี้มีความแข็งแรงพอ ๆ กับเหล็ก ยืดหยุ่นสูง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม จนนักวิจัยทั้งหลายคาดว่า นี่อาจเป็นสิ่งทอแห่งอนาคต
รายงานจากสื่อต่างประเทศ ตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์พยายามหาทางผลิตเส้นใยแมงมุมในเชิงอุตสาหกรรม แต่การเลี้ยงแมงมุมกลับแทบเป็นไปไม่ได้ เพราะมันเป็นสัตว์ที่ก้าวร้าวและกินกันเอง
ขณะที่ไหมสังเคราะห์ที่พัฒนาขึ้นในห้องแล็บก็มักไม่แข็งแรงเทียบเท่าของจริง — จนกระทั่งล่าสุด ทีมนักวิจัยญี่ปุ่นได้ไขความลับสำเร็จ
ภาพประกอบ
ทีมนักวิทยาศาสตร์นำโดย ศาสตราจารย์เคอิจิ นูมาตะ แห่งมหาวิทยาลัยเกียวโต ประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลกในการจำลองกระบวนการปั่นใยภายในร่างกายแมงมุมได้อย่างสมบูรณ์
การค้นพบนี้เปิดทางให้นำไปประยุกต์ผลิตวัสดุสังเคราะห์ที่มีคุณสมบัติเหมือนใยแมงมุมแท้ เพื่อนำมาใช้ในวงการแพทย์ ชิ้นส่วนยานยนต์ ไปจนถึงโครงสร้างอาคาร
อย่างไรก็ตาม ยังมีอุปสรรคเรื่องความไวต่อความชื้น เพราะเส้นใบแมงมุมจะขยายเมื่อดูดซับน้ำและหดเมื่อแห้ง ทีมวิจัยกำลังหาทางแก้ไขด้วยการปรับโครงสร้างกรดอะมิโนของโปรตีน
ภาพประกอบ
บริษัทสตาร์ทอัพในจังหวัดยามางาตะก็กำลังเร่งพัฒนาใยแมงมุมสังเคราะห์เช่นกัน โดยใช้จุลินทรีย์ดัดแปลงพันธุกรรมผลิตโปรตีนใยผ่านกระบวนการหมัก เรียกว่า Brewed Protein ซึ่งนำไปใช้ทำเสื้อผ้า เบาะรถยนต์ และสินค้าอื่น ๆ แล้ว
ข้อได้เปรียบของ Brewed Protein คือ มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำกว่าวัสดุสังเคราะห์จากปิโตรเลียมอย่างไนลอนหรือโพลีเอสเตอร์อย่างมหาศาล
บริษัทประเมินว่าการผลิตเส้นใยชนิดนี้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าการผลิตขนแกะชนิดแคชเมียร์ถึง 79% และใช้น้ำน้อยกว่าถึง 97%
ภาพประกอบ
แม้ปัจจุบันยังมีต้นทุนการผลิตสูง แต่ทั้งนักวิทยาศาสตร์และภาคธุรกิจกำลังเร่งพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อให้ได้เส้นไหมคุณภาพสูงในราคาที่เข้าถึงได้ หากทำสำเร็จ เส้นใยแมงมุมสังเคราะห์อาจกลายเป็นทางเลือกใหม่ที่ยั่งยืน แทนที่เส้นใยจากน้ำมันและเส้นใยธรรมชาติที่ใช้ทรัพยากรมหาศาล
นับเป็นอีกก้าวสำคัญของวงการวิทยาศาสตร์และสิ่งทอ ที่อาจเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมแฟชั่นและการผลิตวัสดุของโลกในอนาคต
ขอบคุณที่มาจาก asahi
