พระบรมราโชวาท‘ในหลวง’ต่อทัพนักกีฬาไทย

ตลอดระยะเวลา 70 ปี ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงขึ้นครองสิริราชสมบัติ ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานพระบรมราโชวาท และหลักคำสอนให้ปวงชนชาวไทยยึดถือนำไปใช้ในการดำเนินชีวิตมากมาย
เช่นเดียวกับวงการกีฬาที่พระองค์ใส่พระทัย และพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้นักกีฬาและผู้ที่เกี่ยวข้องเข้าเฝ้าฯและรับพระราชทานพระบรมราโชวาทในวาระต่างๆ อยู่เสมอ ในโอกาสนี้จึงขออัญเชิญพระบรมราโชวาทของพระองค์ ที่สำคัญดังนี้

ในการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 5 ที่กรุงย่างกุ้ง ประเทศพม่าเป็นเจ้าภาพ ระหว่างวันที่ 9-16 ธ.ค.2512 พระองค์มีพระบรมราโชวาทพระราชทานแก่คณะนักกีฬา ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2512 ว่า “ในการกีฬานั้นมีหลักสำคัญอยู่ที่ว่าจะต้องฝึกฝนตนเองให้แข็งแรง ให้มีความสามารถในกีฬาของตน เพื่อจะได้พร้อมที่จะไปปฏิบัติหน้าที่ได้แข่งขันและได้ชัยชนะมา เพื่อเป็นเกียรติของตนเองและเพื่อเป็นเกียรติของบ้านเมือง”

ถัดจากนั้น 1 ปี ในการแข่งขันเอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 6 เมื่อปี 2513 ระหว่างวันที่ 9-20 ธ.ค.2513 ซึ่งไทยรับเป็นเจ้าภาพแทนเกาหลี ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองภายในประเทศ

 
พระองค์มีพระบรมราโชวาทพระราชทานแก่ประธานสหพันธ์สมาคมเอเชี่ยนเกมส์ คณะกรรมการ และนักกีฬา ณ ศาลาผกาภิรมย์ วันที่ 8 ธันวาคม 2513 ว่า “เรื่องการกีฬา ทุกประเทศถือว่าเป็นสิ่งสำคัญในชีวิต เพราะกีฬาเป็นยาวิเศษ แต่ถ้าไม่ระมัดระวัง ยานี้อาจเป็นอันตรายได้ด้วย ขอให้กีฬาครั้งนี้เป็นยาวิเศษ เพื่อที่จะสนับสนุนให้คนไทยพยายามฝึกฝนร่างกายของตน จิตใจของตนให้เข้มแข็ง ให้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างชีวิตที่จะรุ่งเรืองก็คือร่างกายสมบูรณ์” โดยเอเชี่ยนเกมส์ครั้งนี้ในหลวงทรงเข้าร่วมการแข่งขันด้วย

ต่อมาในการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 6 ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ระหว่างวันที่ 11-18 ธ.ค.2514 พระองค์พระราชทานพระบรมราโชวาทแก่คณะนักกีฬาที่จะไปเข้าร่วมการแข่งขัน ณ ศาลาดุสิดาลัย วันที่ 7 ธันวาคม 2514 ว่า “จุดประสงค์ของการกีฬา ทราบกันดีอยู่แล้วว่า เป็นการฝึกให้บุคคลและคณะมีความเข้มแข็งสามัคคี เพื่อให้แต่ละคนมีความแข็งแรงทั้งในทางกายทางจิตใจ และสามารถที่จะวัดผลว่าการฝึกได้ผลอย่างไร ในด้านเกียรติและชื่อเสียงของบ้านเมือง การกีฬาทั่วโลกถือกันว่าเป็นสิ่งหนึ่งที่จะทำให้นำเกียรติมาสู่ประเทศ ได้เกียรติทั้งในทางความสามารถ ความแข็งแรง น่าเกรงขามของประชากรในแต่ละประเทศ ทั้งชื่อเสียงในด้านความประพฤตินิสัยใจคอและความเป็นมนุษย์ที่มีความสามารถและมีความดี”

 
จากนั้นในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกเกมส์ ครั้งที่ 20 ที่ประเทศเยอรมนี ระหว่างวันที่ 22 ก.ย. – 8 ต.ค.2515 ในหลวงพระราชทานพระบรมราโชวาทแก่คณะนักกีฬาที่จะไปร่วมการแข่งขัน ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน วันที่ 3 สิงหาคม 2515 ว่า “สำหรับทุกคนที่ไปต่างประเทศ ก็ขอให้ได้รักษามารยาทและความเป็นคนไทยให้ชาวต่างประเทศได้เห็นว่าคนไทยมีมารยาทที่ดี และมีความเป็นปึกแผ่นดี เพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและเพื่อประโยชน์ของแต่ละคน ซึ่งจะทำให้ได้ชื่อเสียงมาสู้ประเทศของตนและตนเอง”

ขณะที่ในการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 8 ระหว่างวันที่ 9-16 ธ.ค.2518 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพ พระองค์พระราชทานพระบรมราโชวาทแก่คณะนักกีฬาไทยและเจ้าหน้าที่ ณ ศาลาดุสิดาลัย วันที่ 8 ธันวาคม 2518 ว่า “การกีฬาเป็นที่ทราบดีว่ามีประโยชน์สำหรับพลานามัย และได้มีการย้ำอยู่เสมอว่าการกีฬานั้นก็เพื่อความสามัคคี เพื่อให้นักกีฬาสามารถที่จะพบปะกันโดยมีการแข่งขัน แต่ไม่ใช่การแข่งขันในด้านเอาเปรียบเอารัด เป็นการแข่งขันเพื่อแสดงความสามารถ เพื่อฝึกจิตใจให้เข้มแข็ง และมีจิตใจที่เรียกว่าจิตใจนักกีฬา คือจิตใจที่สามารถให้อภัย สามารถที่จะระงับสติอารมณ์ให้ไม่ฟุ้งซ่าน การกีฬาแหลมทองครั้งนี้ มีความสำคัญสำหรับประเทศไทยอย่างยิ่ง เพราะเราเป็นเจ้าของประเทศ เราเป็นผู้ที่ต้อนรับนักกีฬาต่างประเทศมาแข่งขันกันในที่ของเรา ความสำคัญของการกีฬาก็ยิ่งมีมากขึ้น เพราะเราต้องแสดงว่าเราเป็นเจ้าของประเทศในทุกทาง ในทางหนึ่งเป็นเจ้าของประเทศรับรองต่างประเทศก็ต้องมีอัธยาศัยไมตรีที่ดี ในฐานะเจ้าของประเทศก็ต้องแสดงว่า เราก็มีกิริยามารยาทและมีความรู้สึกในชาติอย่างดี”
ส่วนเมื่อคราวที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้นักกีฬาที่คว้าเหรียญรางวัลโอลิมปิกเกมส์ ที่ประเทศกรีซ ปีพ.ศ.2547 ทั้ง 8 คนประกอบด้วย มนัส บุญจำนงค์ เหรียญทองมวยสากลฯ, อุดมพร พลศักดิ์ เหรียญทองยกน้ำหนักหญิง, ปวีณา ทองสุก เหรียญทองยกน้ำหนักหญิง, วรพจน์ เพชรขุ้ม เหรียญเงินมวยสากลฯ สุริยา ปราสาทหินพิมาย เหรียญทองแดงมวยสากลฯ, อารีย์ วิรัฐถาวร ทองแดงยกน้ำหนักหญิง, วันดี คำเอี่ยม ทองแดงยกน้ำหนักหญิง, เยาวภา บุรพลชัย ทองแดงเทควันโด พร้อมบิดามารดา และผู้เกี่ยวข้อง เข้าเฝ้าฯ ทูลละอองธุลีพระบาท ณ วังไกลกังวล พระองค์ทรงรับสั่งว่า

“เคยได้เหรียญรางวัลเหมือนกัน แต่ไม่ยิ่งใหญ่ขนาดนี้ เหรียญทองมีราคาค่างวดไม่เท่าไหร่ แต่ความภูมิใจของตัว ความพอใจของบิดามารดา ความพอใจของราษฎร ที่ได้รู้ว่าน้ำพักน้ำแรงเหรียญที่ได้มานี้ เป็นที่ปลาบปลื้มของทุกคน และต้องชมเชยที่ทำดี แล้วต้องชมเชยพ่อแม่ที่ให้กำลังใจ ต้องชมเชยเพื่อนฝูงที่ส่งกำลังใจไปทั้งหมด ขอแสดงความยินดีกับทุกคน รวมถึงพ่อแม่และผู้ที่ฝึกซ้อมในสมาคมต่างๆ ที่ทำให้มีผลสำเร็จ ฝึกต่อไปและให้มีความสำเร็จในงานการต่อไป ไม่คิดว่านักกีฬาไทยจะทำได้ถึงขนาดนี้ ได้มาถึง 8 เหรียญ นับเป็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่มาก ขอให้ทุกคนพยายามทำหน้าที่ต่อไปให้ดีที่สุด”

นอกจากนี้พระองค์ยังมีพระบรมราโชวาทเกี่ยวกับกีฬา ตรัสว่า “การกีฬานั้นนับเป็นอุปกรณ์การศึกษาที่สำคัญยิ่งเพราะเป็นการกล่อมเกลาให้เด็กมีจิตใจอดทน กล้าหาญ รู้แพ้รู้ชนะ ปลูกฝังพลานามัยให้แข็งแรง เป็นปัจจัยส่งเสริมให้เด็กเป็นผู้มีสมรรถภาพทั้งในทางจิตใจและร่างกายเป็นผลสืบเนื่องไปถึงการเป็นพลเมืองดีของชาติอันเป็นยอดแห่งความปรารถนา” โดยหลักคำสอนนี้ได้มีการบันทึกไว้ในพิพิธภัณฑ์กีฬาแห่งชาติ การกีฬาแห่งประเทศไทยด้วย

ปัจจุบันหลักคำสอน พระบรมราโชวาทต่างๆ ของพระองค์จะยังคงอยู่ในใจของนักกีฬา รวมถึงพสกนิกรชาวไทยทุกคน และจะดำเนินส่งต่อให้กับรุ่นลูกรุ่นหลานสืบต่อไป