พิธีโบราณหาชมยาก อัญเชิญเครื่องสดจากการถวายพระเพลิงพระบรมศพไปจำเริญน้ำ

เมื่อเวลา 07.00 น. วันที่ 27 ต.ค. ที่ท่าเรือหอประชุมกองทัพเรือ นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม นักจัดการงานในพระองค์ชำนาญการ กองศิลปกรรม สำนักพระราชวัง พร้อมด้วยช่างศิลปกรรม สำนักพระราชวัง และช่างฝีมือทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธานบนพระเมรุมาศ ร่วมทำพิธีจำเริญน้ำ (ลอยน้ำ) ซึ่งเป็นการอัญเชิญเครื่องสดบางส่วนจากการถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ไปจำเริญน้ำ นับเป็นธรรมเนียมพิธีโบราณของเหล่าช่างหลวง และถือเป็นการเสร็จสิ้นในการทำงานเครื่องสดถวาย

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ช่างราชสำนักอัญเชิญเครื่องสดบางส่วนที่หลงเหลือจากงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ที่ทางเจ้าพนักงานสำนักพระราชวัง อัญเชิญลงมาเมื่อเวลา 04.00 น. ซึ่งห่อด้วยผ้าขาววางบนพานทอง อาทิ กาบกล้วย ดอกไม้ ม่านตาข่ายดอกไม้สด กรองดอกไม้จากเขตพระราชฐานชั้นใน ภู่กลิ่น พวงแขวนที่ประดับที่มุมของพระจิตกาธาน ลายแทงหยวกประดับชั้นรัดเอว ชั้นรัดเกล้า นำล่องเรือไปบริเวณปากคลองบางกอกใหญ่ หน้าป้อมวิไชยประสิทธิ์ ซึ่งเป็นคุ้งน้ำที่มีน้ำผ่านตลอดเวลา โดยที่ผ่านมาได้ทำพิธีที่บริเวณนี้ตั้งแต่สมัยพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชชนนี แต่เป็นการดำเนินเป็นการภายใน

จากนั้นนายช่างกล่าวคำบูชาขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ว่า “ด้วยเพลิงฟ้าที่ได้จุดขึ้นในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงฯ ได้เสร็จสิ้นไปแล้ว พระเพลิงฟ้ามีความร้อนแรง ความร่มเย็นแห่งสายน้ำของพระคงคาดับเพลิงฟ้าที่ร้อนแรงลุกโชติช่วงให้ดับสิ้น เพื่อความเป็นสิริมงคล ความร่มเย็นเป็นสุขของเหล่านายช่างที่มาถวายงาน และประเทศไทยต่อไป”

แล้ว พล.ร.ต.เดชดล ภู่สาระ เจ้ากรมการขนส่งทหารเรือ ซึ่งถือเป็นผู้ดูแลเกี่ยวกับเรื่องของสายน้ำโดยตรง เป็นผู้นำจำเริญน้ำ ตามด้วยเหล่านายช่างค่อยๆ หย่อนเครื่องสดทีละชิ้นลงในแม่น้ำ รวมถึงธูปเทียนดอกไม้ที่เป็นสีขาว เรียกว่าขันครู หรือขัน 5 เป็นตัวแทนของความบริสุทธิ์แห่งศีลและความดีงาม ที่ได้ใช้ในพิธีบวงสรวงสังเวยช่างเครื่องสดราชสำนัก เมื่อวันที่ 19 ต.ค. ที่ผ่านมา นำมาจำเริญน้ำด้วย นับเป็นการเสร็จสิ้นพิธีของการทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธานของช่างราชสำนัก

ทั้งนี้ งานกรองดอกรักฝีพระหัตถ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในชั้นเรือนยอดสูงสุดชั้นที่ 9 ซึ่งไม่ได้รับความเสียหาย ก็จะเป็นส่วนหนึ่งที่จะประชาชนจะได้ชมในงานนิทรรศการพระเมรุมาศที่จะขึ้นระหว่างวันที่ 2-30 พ.ย.2560

อ.บุญชัย กล่าวว่า ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระมหากษัตริย์หรือระดับพระบรมวงศานุวงศ์ ที่นายช่างหลวงต้องทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน มีความเชื่อที่สืบทอดกันมาแต่โบราณแบบปากต่อปากจากครูถึงศิษย์ ไม่มีบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรว่าต้องทำพิธีจำเริญน้ำ ซึ่งเป็นพิธีภายในของช่างหลวง เนื่องจากมีความเชื่อว่าพระเพลิงที่ทรงจุดนั้น เป็นเพลิงฟ้าที่ศักดิ์สิทธิ์ จะดับโดยการเป่าหรือใช้น้ำไม่ได้ แต่ต้องดับโดยมหานทีสีทันดรที่มีเทวดาอารักษ์อยู่ คือพระแม่คงคา เพื่อความร่มเย็นและเป็นสิริมงคล

“การจำเริญน้ำถือเป็นการสิ้นสุดการทำเครื่องสดแบบสมบูรณ์ของนายช่างหลวง ซึ่งเป็นสิ่งที่เราไม่อยากพบ ไม่อยากทำ ไม่อยากเห็น เพราะโอกาสที่จะทำคือต้องมีการสูญเสีย” นายบุญชัย กล่าว

 

บทความก่อนหน้านี้คนปทุมยังลำบาก น้ำเจ้าพระยาหนุนต่อเนื่อง ท่วมสูงหลายพื้นที่ ต้องพายเรือไปทำบุญ
บทความถัดไปคลิปว่อน! ผู้หญิงสวมชุดลายดอกสีแดงไปร่วมพิธีถวายอาลัยจนโดนรุมโห่ไล่