ผบ.ทสส. ชี้โลกเข้าสู่ยุคกฎป่า เปรียบไทยเป็นไก่ชนในดงเสือ มองสงครามโลกครั้งที่ 3 อาจเกิดขึ้นแล้วในอีกมิติ ดันยุทธศาสตร์กองทัพ 10 ปี รับภัยคุกคามใหม่
วันที่ 2 ก.ค.2569 ที่อาคารอเนกประสงค์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ พล.อ.อุกฤษฎ์ บุญตานนท์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด (ผบ.ทสส.) เป็นประธานงานแถลงยุทธศาสตร์ทหารของนักศึกษาวิทยาลัยเสนาธิการทหารและวิทยาลัยการทัพ
เพื่อกำหนดทิศทางการป้องกันประเทศสู่อนาคตในระยะ 10 ปีข้างหน้า ภายใต้กรอบแนวคิด “Minimum Viable Defense 2036” กองทัพที่มีขีดความสามารถเพียงพอ คล่องตัว และพร้อมรับมือภัยคุกคามยุคใหม่ พร้อมชมนิทรรศการความก้าวหน้าในการพัฒนายุทโธปกรณ์
ยุทธศาสตร์ทหาร “Minimum Viable Defense 2036” เป็นกรอบแนวคิดใหม่ในการพัฒนาขีดความสามารถด้านการป้องกันประเทศ โดยมุ่งเน้นการสร้างกองทัพที่มีขนาดเพียงพอ เหมาะสม มีประสิทธิภาพสูง ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
และสามารถตอบสนองต่อภัยคุกคามที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในศตวรรษที่ 21 ไม่ว่าจะเป็นภัยคุกคามทางทหารรูปแบบดั้งเดิม สงครามลูกผสม (Hybrid Warfare) การปฏิบัติการในพื้นที่สีเทา (Grey Zone Operations) ภัยคุกคามทางไซเบอร์ อากาศยานไร้คนขับ ปัญญาประดิษฐ์ และภัยคุกคามต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ
การแถลงยุทธศาสตร์ครั้งนี้นำเสนอภายใต้กรอบแนวทางสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ 1. การพัฒนากองทัพที่มีความเพียงพอ เหมาะสม และคล่องตัวพร้อมรบ (Agile and Ready Force) 2. การบูรณาการการปฏิบัติการร่วมระหว่างเหล่าทัพบนพื้นฐานแนวคิด Multi-Domain Operations (MDO) และ Joint All-Domain Operations (JADO)
3. การประยุกต์ใช้ระบบไร้คนขับและระบบอัตโนมัติในการปฏิบัติการทางทหาร 4. การพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ นวัตกรรม และความมั่นคงของไทย สู่การพึ่งพาตนเองเพื่อความยั่งยืน
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวว่า หลักสูตรวิทยาลัยการทัพ หรือหลักสูตรวิทยาลัยการทหาร เป็นหลักสูตรที่ตนไม่ได้เรียน และไม่มีโอกาสได้เข้ารับการศึกษา แม้จะเคยพยายามเข้าศึกษาในหลักสูตรนี้ แต่เมื่อได้มาเห็นนักศึกษาทั้งทหาร ข้าราชการ และภาคเอกชนในวันนี้ ตนรู้สึกภูมิใจและประทับใจในผลงานของนักศึกษาทุกคน อีกทั้งก่อนหน้านี้ตนได้รับข้อมูลในมิติด้านเทคโนโลยี และได้แนวคิดเชิงเศรษฐศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และเทคโนโลยีการทหาร
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ โลกอยู่ในบริบทที่มีระเบียบ ซึ่งเกิดขึ้นภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ทุกอย่างถูกจัดระเบียบ เนื่องจากทุกประเทศเห็นว่าเหตุการณ์จากสงครามโลกครั้งที่ 2 ก่อให้เกิดความสูญเสีย จึงต้องจัดระเบียบเพื่อไม่ให้โลกกลับเข้าสู่สภาวะดังกล่าว ตนจึงอยากให้ทุกคนเคารพกฎกติกา และมีผู้ช่วยเหลือสนับสนุนประเทศอื่น ๆ ให้สามารถพัฒนาไปได้ แต่ “ปัจจุบันโลกของเราไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของระบบที่เป็นระเบียบและดูแลซึ่งกันและกัน แต่อยู่ภายใต้กฎของป่าที่มีการสู้รบกันอยู่”
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวว่า ทั้งนี้ มีคนเปรียบว่าประเทศไทยเสมือนเป็นไก่ที่อยู่ท่ามกลางฝูงเสือสิงห์ แต่เราจะเป็นไก่ที่ออกไข่ได้ เป็นไก่ที่มีเพื่อนและได้รับความเชื่อถือ จึงทำให้ไก่ตัวนี้อยู่ในโลกและอยู่ในป่าได้ แม้เราจะเป็นไก่ เราก็ต้องเป็นไก่ชน ซึ่งต้องมีความเหน็ดเหนื่อย
หากเราเป็นไก่เลี้ยงที่ตัวอ้วนพี เขาก็พร้อมจะกินเรา แต่หากเราเป็นไก่ติดเดือย สัตว์ที่อยู่ในห่วงโซ่อาหารระดับใกล้เคียงกันอาจไม่กล้ามารุกรานเรา วันนี้จึงต้องพูดคุยกันว่าจะทำอย่างไรให้ไก่ติดเดือยอย่างเราเป็นไก่ที่มีเดือยแหลมคมและมีประสิทธิภาพ หากเป็นไก่ที่ติดเดือยแต่ใช้เดือยไม่เป็น ในจังหวะที่ต้องเอาตัวรอดก็คงทำไม่ได้
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวว่า วันนี้สถาบันวิชาการป้องกันประเทศจัดงานขึ้น และสิ่งที่แต่ละฝ่ายนำเสนอไม่มีผิดหรือถูก เพราะการพัฒนากองทัพต้องอาศัยจินตนาการ และจินตนาการก็ไม่มีผิดหรือถูก แต่ต้องอยู่บนพื้นฐานของกระบวนการวิเคราะห์ที่ดี เมื่อได้จินตนาการแล้วจึงนำไปสู่การปฏิบัติ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามที่วางไว้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ง่าย
วันนี้เราสามารถระเบิดจินตนาการของนักศึกษาวิทยาลัยการทัพได้ และต้องคิดต่อไปว่า เมื่อถึงเวลาที่นักศึกษาแต่ละคนต้องนำพาองค์กรและเหล่าทัพไปสู่ความพร้อม ก็ต้องเป็นไก่ที่ติดเดือย พร้อมต่อสู้ภายใต้กฎของป่าในอนาคต ส่วนคนที่ทำหน้าที่อยู่ในปัจจุบันก็ทำหน้าที่ของตน และพยายามกำหนดทิศทาง แนวทาง และเสริมสร้างกองทัพให้ก้าวไปข้างหน้า
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันบริบทของภัยคุกคาม หรือสภาพแวดล้อมด้านความมั่นคง มีการเปลี่ยนแปลงและผสมผสานกันมากขึ้น และไม่มีใครรู้ว่าสงครามโลกครั้งที่ 3 ได้เกิดขึ้นแล้วหรือไม่ หากพิจารณาในทางกายภาพ อาจเห็นเพียงการสู้รบในบางพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นรัสเซีย-ยูเครน หรือตะวันออกกลาง ซึ่งยังไม่ลุกลามมาถึงประเทศไทย
แต่ยังมีการต่อสู้ในรูปแบบสงครามการค้า การปิดกั้นทางเทคโนโลยี การจำกัดทรัพยากร และการจำกัดการใช้พลังงาน จึงต้องตั้งคำถามว่า นี่คือสงครามโลกในทศวรรษปัจจุบันหรือไม่ แท้จริงแล้ว เราอาจอยู่ในสภาวะของสงครามโลกครั้งที่ 3 ไปแล้ว เพียงแต่สงครามในทางกายภาพยังไม่เกิดขึ้นในพื้นที่ใกล้เคียงประเทศไทย
พล.อ.อุกฤษฎ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า หากถามถึงหน่วยบัญชาการขีดความสามารถร่วม หรือ Joint Capabilities Command (JCC) ที่กองบัญชาการกองทัพไทยกำลังผลักดันและขับเคลื่อน ตนมองว่าเป็นเพียงจุดเริ่มต้น และย้ำอยู่เสมอว่าไม่ใช่สูตรสำเร็จ รวมทั้งไม่ได้มองว่าสิ่งนี้ดีที่สุด เพียงแต่เป็นการเริ่มต้นที่ต้องหว่านเมล็ดลงในดินเพื่อให้เติบโต
หากเติบโตขึ้นมาแล้วทรงไม่ดี หรือรูปแบบไม่เหมาะสม ไม่สามารถพัฒนาต่อไปได้ ก็ต้องปรับแก้ ซึ่งเป็นเพียงแนวคิดหนึ่ง หากประสบความสำเร็จ คนรุ่นต่อไปก็จะนำไปต่อยอด แต่หากไม่สำเร็จก็ต้องปรับเปลี่ยนและเริ่มต้นใหม่ อย่างไรก็ตาม ตนเชื่อว่าการลงมือทำย่อมดีกว่าการคิดแต่ไม่ลงมือทำ
