นิรัตน์ โต้ ‘โรม’ แจงยิบปัดทุจริต-แทรกแซงสอบท้องถิ่นปี 66 เผยเหตุยกเลิกจ้าง ม.บูรพา หวั่นรัฐเสียหาย ยันจัดสอบใหม่ปี 68 รัดกุม-โปร่งใส
เมื่อวันที่ 7 ส.ค.2569 นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย รักษาการอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้อง (สถ.) โพสต์หนังสือคำชี้แจง สถ. เรื่องชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีการดำเนินการการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นประจำปี 2566 ว่า
ตามที่นายรังสิมันต์ โรม ประธานกรรมาธิการ (กมธ.) การกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนสภาผู้แทนราษฎร พิจารณากรณีการทุจริตการสรรหาบุคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่น และนำเสนอข้อมูลและข้อสังเกตต่อสาธารณะเกี่ยวกับกระบวนการจัดจ้าง การยกเลิกการคัดเลือกผู้ดำเนินการจัดสอบแข่งขันและการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น เมื่อวันที่ 6 ส.ค. 2569 ซึ่งอาจทำให้สาธารณชนเข้าใจคลาดเคลื่อนว่า การดำเนินการของ สถ. มิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือมีการแทรกแชงนั้น
สถ. ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีดังกล่าว ดังนี้
1.การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนฟ้องถิ่น
1.1 การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเป็นภารกิจตามกฎหมาย ดำเนินการโดยคณะกรรมการกลางข้าราชการและพนักงานส่วนท้องถิ่น (ก.กลาง) ซึ่งเป็นการดำเนินการตามคำสั่ง คสช. ที่ 8/2560 ลงวันที่ 21 ก.พ. 2560
โดยให้คณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) เป็นผู้จัดสอบแข่งขัน โดย ก.กลาง มอบหมายให้ สถ. ดำเนินการจัดจ้างมหาวิทยาลัยของรัฐเพื่อดำเนินการจัดสอบซึ่งเป็นไปตามประกาศมาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการสอบแข่งขัน
1.2 การจัดสอบในปี 2566 สถ. ได้เชิญมหาวิทยาลัยของรัฐให้ยื่นข้อเสนอและเสนอราคา และมีมหาวิทยาลัยของรัฐ จำนวน 2 แห่งเข้ายื่นข้อเสนอ คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี และมหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อพิจารณาข้อเสนอแล้ว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีเป็นผู้ชนะการเสนอราคา
ต่อมามหาวิทยาลัยบูรพา ได้อุทธรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน กรมบัญชีกลาง ได้วินิจฉัยว่าอุทธรณ์ฟังขึ้น เมื่อพิจารณาผลใหม่แล้วมหาวิทยาลัย บูรพาเป็นผู้ชนะการเสนอราคา โดยประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา เมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 2566
2.เหตุผลการยกเลิกผู้ชนะการเสนอราคา
2.1 กลุ่มเครือข่ายการต่อต้านการทุจริตในการจัดสอบได้มายื่นร้องเรียนต่อกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 4 ม.ค. 2567 โดยขอให้เปลี่ยนแปลงวิธีการสอบ (เสนอให้มีการนำภาค ก ของสำนักงาน ก.พ.มาใช้เกี่ยวกับการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ.) การพิจารณาเกี่ยวกับการจัดจ้างมหาวิทยาลัย และตรวจสอบการเรียกรับผลประโยชน์ในการจัดสอบ
2.2 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งที่ 150/2567 ลงวันที่ 16 ม.ค. 2567 แต่งตั้งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง ตามข้อร้องเรียนข้างต้น
2.3 เมื่อวันที่ 17 ม.ค. 2567 ได้จัดประชุมร่วมกันระหว่าง มท. สถ. กสถ. บก.ปปป. สำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงาน ปปท.เพื่อกำหนดหนดแนวทางป้องกัน ต่อต้าน และปราบปรามการทุจริตในการจัดสอบ โดยได้มีมติร่วมกันจัดทำข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับภาคีเครือข่ายการป้องกันและปราบปรามการทุจริต และให้ชะลอการลงนามในสัญญาจ้างจัดสอบออกไปก่อน จนกว่าการพิจารณาของคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงจะได้ข้อยุติ
2.4 สถ.ดำเนินการตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท.เช่น กำหนดมาตรการการป้องกันการทุจริตในกระบวนการสอบทุกขั้นตอนอย่างละเอียดชัดเจน และกำหนดให้หน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วมสังเกตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอน เป็นต้น และ สถ. ได้นำข้อสังเกตดังกล่าวมายกร่าง TOR สแกนด้วย CamScanner
2.5 กสถ.ในการประชุมครั้งที่ 5/2567 เมื่อวันที่ 16 ธ.ค. 2567 ได้พิจารณาแล้วเห็นว่าหากดำเนินการตาม TOR เดิมต่อไป อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่หน่วยงานของรัฐและกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ จึงจำเป็นต้องกำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตเพิ่มเติมตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท.
มีผลทำให้ขอบเขตของงานจ้างเปลี่ยนแปลงและมีผลกระทบต่อวงเงินที่จัดจ้างที่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณงาน และได้พิจารณาเกี่ยวกับประเด็นการนำ ภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มาใช้ในการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ. ซึ่งได้พิจารณาประเด็นดังกล่าวในการประชุม กสถ. และ ก.กลาง หลายครั้ง
ด้วยเหตุผลดังกล่าว สถ. ได้มีหนังสือหารือกรมบัญชีกลางกรณียกเลิกการจ้างจัดสอบในครั้งนี้และเริ่มกระบวนการจัดหาใหม่ ซึ่งกรมบัญชีกลางได้พิจารณากรณีหารือตามเหตุผลดังกล่าวแล้ว แจ้งว่าหาก สถ. ประสงค์จะยกเลิกการจ้าง ย่อมเป็นดุลยพินิจของ สถ.ที่จะพิจารณา ด้วยกระบวนการขั้นตอนและเหตุผลดังกล่าว สถ. จึงประกาศยกเลิกประกาศให้มหาวิทยาลัยบูรพา เป็นผู้ชนะการเสนอราคา
3.การดำเมินการของ สถ. เพื่อป้องกันการทุจริตการสอบแข่งขัน
3.1 สถ.ได้กำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตให้มีการรัดกุมมากยิ่งขึ้นตามข้อสังเกต และข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง รวมถึงมติของ กสถ. เช่น แยกขั้นตอนการรับสมัครสอบ ออกจากการจัดจ้าง เพื่อให้มึงบประมาณที่ชัดเจนก่อนดำเนินการจัดจ้างและมีข้อมูลสำหรับการบริหารจัดการการสอบให้มีประสิทธิภาพ
การจัดให้มีการตรวจกระดาษคำตอบที่ศูนย์สอบ ทั้ง 10 ศูนย์ เพื่อให้เกิดความรวดเร็วในการตรวจกระดาษคำตอบและป้องกันการเปลี่ยนกระดาษคำตอบระหว่างการเคลื่อนย้ายและจัดให้หน่วยงานภาคีเหรือข่ายเข้าร่วมสังมาตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอบ
3.2 การจัดจ้างสอบในปี 2568 ได้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคากลางอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)เพื่อเปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยของรัฐหรือสถาบันการศึกษาของรัฐทุกแห่งที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดตามเอกสารประกวดราคาเข้ายืนข้อเสนอได้ทั้งหมด
อีกทั้งในการจัดทำร่าง TOR ได้เชิญหน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมประชุมเพื่อให้ความเห็นเกี่ยวกับมาตรการป้องกันการทุจริต โดยพิจารณาถึงประโยชน์ของทางราชการ โปร่งใส เป็นธรรม ไม่เป็นการก็ดกันหรือเอื้อประโยชน์ให้แก่ผู้เสนอราคารายใด
3.3 การจัดสอบแข่งขันดังกล่าว เป็นอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นตามคำสั่ง คสช. ที่8 /2560 ลงวันที่ 20 ก.พ. 2560โดยดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องทุกประการ
