ดีจริงหรือตามกระแส! เทรนด์สุขภาพยอดฮิต แช่น้ำแข็ง-ซาวน่า มีประโยชน์ต่อร่างกายจริงมั้ย? ชวนเจาะข้อเท็จจริง เผย ข้อควรระวังก่อนทำตาม
ปัจจุบันเป็นยุคที่ผู้คนหันมาให้ความสนใจกับสุขภาพกันอย่างมาก ไม่ว่าจะการออกกำลังกาย การกิน หรือแม้แต่การใช้ชีวิต มีเทรนด์สุขภาพหลายอย่างออกมาให้ได้ทำตามกันจนกลายเป็นกระแสสังคม จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจว่า ความจริงแล้วเทรนด์สุขภาพเหล่านี้ ให้ประโยชน์กับร่างกายจริงๆ หรือทำเพราะคนอื่นทำกัน
แน่นอนว่า หากเราศึกษาเทรนด์สุขภาพนั้นๆ ดีมากพอ และทำอย่างถูกต้องเหมาะสม ก็จะได้สุขภาพที่ดี แต่ถ้าขาดความเข้าใจหรือปฏิบัติไม่เหมาะสมก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้เช่นกัน
เทรนด์สุขภาพที่ควรปฏิบัติให้ถูกหลัก
การแช่น้ำเย็นจัด (Ice Bath) ได้รับความนิยมอย่างมากในบริบททางการกีฬา ก่อนจะได้รับความนิยมในกลุ่มคนทั่วไป วิธีคือการแช่ตัวนิ่งๆ ในน้ำที่มีอุณหภูมิต่ำประมาณ 10-15 องศา เป็นเวลาอย่างน้อย 30 วินาที ซึ่งการทำ Ice Bath จะช่วยเร่งการฟื้นฟู และลดการอักเสบของร่างกายหรือกล้ามเนื้อหลังจากการออกกำลังกาย การเล่นกีฬา หรือการใช้กล้ามเนื้อหนักๆ
อย่างไรก็ตาม มีหลักฐานยืนยันว่า การทำ Ice Bath บ่อยครั้งจะดีมากในกลุ่มของนักกีฬาที่ต้องใช้ร่างกายหนักๆ อยู่สม่ำเสมอ แต่ในคนทั่วไปไม่ได้มีการยืนยันว่า ดีสำหรับร่างกายแน่นอน แต่กลับกัน การทำ Ice Bath ในคนทั่วไปอาจช่วยให้ผลลัพธ์ที่ดีในด้าน สุขภาพจิต ภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล ความเครียด อารมณ์ และสมาธิ
ข้อควรระวัง หากร่างกายเจอความเย็นแบบฉับพลัน หรือแช่นานเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะช็อกได้ หัวใจเต้นเร็วขึ้น หากตัวเย็นเกินไป อาจจะทำให้เกิดอาการหนาวสั่น สับสน อ่อนแรง กล้ามเนื้อชา เกร็ง ประสิทธิภาพการทำงานลดลง และสูญเสียความสามารถในการควบคุมร่างกาย หากรุนแรงอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
การทำ Ice Bath ไม่เหมาะกับผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคหลอดเลือด ความผิดปกติของการไหลเวียนโลหิต ผู้ที่มีประวัติแพนิกหรือไวต่อความวิตกกังวลอาจรู้สึกตื่นตระหนกจากการหายใจเฮือกและหัวใจเต้นเร็วที่เกิดขึ้นได้
การซาวน่าแห้ง sauna เป็นการใช้ความร้อนในห้องที่มีอุณหภูมิสูงและมีความชื้นค่อนข้างต่ำ โดยซาวน่าแบบดั้งเดิมมักใช้เตาทำให้หินร้อน ส่วนซาวน่าอินฟราเรดใช้รังสีอินฟราเรดเพื่อให้ความร้อนแก่ร่างกาย ขณะที่ห้องอบไอน้ำมีความชื้นสูง
มีงานวิจัยที่ยืนยันว่า การซาวน่าบ่อยๆ มีประโยชน์ต่อร่างกายจริง โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 5–20 นาที ภายในห้องที่มีอุณหภูมิประมาณ 80–100 องศาเซลเซียส บางแห่งอาจมีการราดน้ำลงบนหินร้อนเพื่อเพิ่มความชื้น และทำให้เกิดไอน้ำภายในห้อง
การซาวน่าแห้งสามารถทำเพื่อสุขอนามัย สุขภาพ และจิตวิญญาณได้ ทั้งยังช่วยเพิ่มการเผาผลาญ ผ่อนคลาย กระตุ้นการไหลเวียนเลือด บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ สดชื่น และดีต่อหัวใจ
ข้อควรระวัง การอยู่ในห้องซาวน่าที่มีอุณหภูมิสูงทำให้เหงื่อออกมาก ร่างกายจึงสูญเสียน้ำและเกลือแร่ อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำ ความดันโลหิตเปลี่ยนแปลง หัวใจทำงานหนักขึ้น เพราะหลอดเลือดขยายตัว ร่างกายอาจร้อนเกินไป เกิดอาการคลื่นไส้ ปวดศีรษะ อ่อนแรง สับสน หรือหมดสติได้ ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ เพราะเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำอาจทำให้หมดสติได้
