แม้โลกจะก้าวสู่ยุคดิจิทัล แต่คนพิการจำนวนมากยังถูกทิ้งไว้ข้างหลัง พวกเขาเผชิญความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี ขาดอุปกรณ์ อินเทอร์เน็ต และทักษะดิจิทัล ส่งผลให้พลาดโอกาสสำคัญทั้งด้านบริการสุขภาพ การทำธุรกรรมทางการเงิน และการเรียนรู้ ซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างความเท่าเทียมในสังคม
เพื่อสร้างความตระหนักรู้และผลักดันการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จึงร่วมกับมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย จัดเวทีสื่อสารสาธารณะ “ขับเคลื่อนมาตรฐานเว็บไซต์ WCAG เพื่อการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากดิจิทัลอย่างสะดวกถ้วนหน้า” ภายใต้โครงการลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล มาตรฐานเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลในกลุ่มคนพิการ
นางญาณี รัชต์บริรักษ์ ผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา สสส. อธิบายว่า WCAG หรือ Web Content Accessibility Guidelines คือมาตรฐานสากลสำหรับการเข้าถึงเว็บไซต์ ที่ปัจจุบันพัฒนาเป็นเวอร์ชัน 2.2 ในประเทศไทยมีหน่วยงานสำคัญหลายแห่งเข้ามาร่วมกันพัฒนามาตรฐานเว็บไซต์นี้ เช่น สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (สพร.) ที่ได้จัดทำมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ เวอร์ชัน 3.0 รวมถึงสภาดิจิทัลฯ มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย และภาคีเครือข่าย ที่ได้ร่วมพัฒนามาตรฐานโดยแปลงจากเวอร์ชันปัจจุบัน WCAG 2.2 ให้เป็นเวอร์ชันภาษาไทย
นับเป็นความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ในการพยายามขับเคลื่อนการเข้าถึงและความเท่าเทียมทางดิจิทัล โดยเฉพาะกลุ่มคนพิการที่ยังมีช่องว่างทางดิจิทัลอยู่มาก ซึ่งผู้พิการในประเทศไทยตอนนี้มีถึง 2,280,409 คน คิดเป็น 3.45% ของประชากรทั้งหมด ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่เผชิญปัญหาการเข้าไม่ถึงเทคโนโลยีดิจิทัล นำมาสู่ความเหลื่อมล้ำทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสุขภาพ
“เวทีครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ร่วมกัน แต่เป็นโอกาสที่กว่า 30 องค์กรได้เข้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อที่จะไปยกระดับมาตรฐานเว็บไซต์หน่วยงานตนเองให้เข้าถึงได้ โดยเฉพาะให้กลุ่มคนพิการได้เข้าถึงองค์ความรู้ หรือข้อมูลสำคัญที่เว็บไซต์ขององค์กรได้ออกแบบขึ้น เพื่อร่วมขับเคลื่อนสังคมไทยให้เป็นสังคมที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังอย่างแท้จริง”
ดร.ศรีดา ตันทะอธิพานิช กรรมการผู้จัดการมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย เล่าถึงวัตถุประสงค์ของการจัดงานครั้งนี้ว่า เวทีสื่อสารสาธารณะขับเคลื่อนมาตรฐานเว็บไซต์ WCAG ถูกจัดขึ้นเพื่อให้ทุกคนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับมาตรฐานในการพัฒนาเว็บไซต์ Mobile Application และข้อมูลที่อยู่บนโลกออนไลน์ ให้ทุกคนเข้าถึง และใช้ประโยชน์ได้อย่างสะดวกถ้วนหน้าโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ไม่ว่าจะเป็น ผู้พิการทางการได้ยิน ผู้พิการทางสายตา ผู้พิการทางสติปัญญา หรือผู้พิการทางร่างกาย
“ในระดับสากลมีองค์กรที่ทำมาตรฐานนี้และผลักดันอยู่ทั่วโลก เพราะเป็นเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐาน ทุกคนต้องเท่าเทียมกัน ไม่เลือกปฏิบัติ รวมถึงความเท่าเทียมกันบนดิจิทัลด้วย วันนี้เรามีวิทยากรจากหลายภาคส่วนที่ดำเนินการเรื่องนี้มาให้ความรู้ความกระจ่างกับพวกเรา วัตถุประสงค์ของงานวันนี้ เมื่อเราเข้าใจแล้ว เรายังคาดหวังว่าหลังกลับไปจะเกิดการผลักดัน ขับเคลื่อน และปฏิบัติในองค์กร เพื่อให้ความเท่าเทียมเกิดขึ้นจริง”
ดร.ณัฐนันท์ ทัดพิทักษ์กุล ผู้อำนวยการขับเคลื่อนแผนงานระบบสนับสนุนการเข้าถึงสารสนเทศและการสื่อสารสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ สวทช. เสริมว่า มาตรฐาน WCAG ประกอบด้วย 4 หลักการ ได้แก่ 1. การรับรู้ได้ (Perceivable) 2. การใช้งานได้ (Operable) 3. การเข้าใจได้ (Understandable) และ 4. ความคงทนต่อการเปลี่ยนแปลง (Robust) โดย สวทช. ได้พัฒนาเครื่องมืออัตโนมัติที่จะช่วยผู้พัฒนาเว็บไซต์ประเมินความสอดคล้องกับมาตรฐาน WCAG 2.2 ได้อย่างสะดวก
“หลายคนอยากส่งเสริมแต่ไม่สามารถทำให้เกิดการพัฒนาได้จริง สิ่งหนึ่งที่จะช่วยคือเครื่องมือในการตรวจสอบ สวทช. พัฒนาเครื่องมือในการตรวจสอบตั้งแต่เวอร์ชัน 2.0 2.1 และ 2.2 มาโดยตลอด ลักษณะของการใช้งานคือให้ก๊อปปี้ลิงก์ไปแปะบนเว็บไซต์ webcheck.aaa.in.th จากนั้นเลือกมาตรฐาน WCAG 2.2 และเลือกเป็นระดับ AA ซึ่งจะช่วยตรวจให้ว่าเว็บของท่านมีปัญหาตรงไหน พร้อมแนะนำวิธีแก้ปัญหา”
การสร้างมาตรฐานเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ ไม่เพียงช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล แต่ยังเป็นก้าวสำคัญในการสร้างสังคมที่เท่าเทียม เพื่อให้ประเทศไทยก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืน
