อุบลราชธานี ภาคประชาสังคม ยื่นหนังสือ ค้านสร้างเขื่อนภูงอย กั้นแม่น้ำโขง สปป.ลาว หวั่นฤดูน้ำหลาก น้ำไหลย้อน ทำน้ำท่วมจังหวัด สทนช. แจ้ง ยังไม่นำผลกระทบ หารือกลุ่มแม่น้ำโขง4ประเทศ
12 พ.ค. 69 – ที่ห้องประชุมคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ภาคประชาสังคม จังหวัดอุบลราชธานี จัดเวทีสาธารณะ สอบถามความคืบหน้าการก่อสร้างเขื่อนภูงอย ที่กั้นแม่น้ำโขงในเขตประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว แต่น้ำที่เขื่อนกักเก็บ จะไหลย้อนมาสร้างผลกระทบทำให้เกิดน้ำท่วม จังหวัดอุบลราชธานี ในฤดูน้ำหลาก
ทำให้ภาคประชาสังคมมีความเป็นห่วงในเรื่องดังกล่าว จึงตั้งเวทีสอบถามความคืบหน้าการสร้างเขื่อนและผลกระทบ จาก สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่บริหารจัดการน้ำของประเทศไทย พร้อมกับยื่นหนังสือแสดงความเห็นคัดค้าน การสร้างเขื่อนต่อทางจังหวัดในคราวเดียวกัน
นายชุมลาภ เตชะเสน ผู้ช่วยเลขาธิการ สทนช. กล่าวถึงความคืบหน้าการก่อสร้างเขื่อนภูงอยว่า สำหรับเขื่อนผลิตไฟฟ้าเขื่อนภูงอย เป็นโครงการของ สปป.ลาว เสนอขอเอาโครงการเข้าสู่กระบวนการปรึกษาหารือล่วงหน้า ในกรอบความร่วมมือแม่น้ำโขง 4 ประเทศ
ซึ่งมีข้อตกลงไว้ว่า เมื่อประเทศใดที่ต้องการพัฒนาโครงการในแม่น้ำโขง จะต้องเอาผลกระทบของโครงการ และการศึกษาต่างๆ ให้ประเทศที่เป็นสมาชิกได้พิจารณาร่วมกัน
โครงการเขื่อนภูงอย สปป.ลาว ประสงค์ให้เอาโครงการและผลการศึกษาผลกระทบทั้งหมดให้ประเทศสมาชิกได้พิจารณา แต่จนขณะนี้ ก็ยังไม่เข้าสู่กระบวนการพิจารณาของกลุ่มประเทศแม่น้ำโขง ดังนั้นเขื่อนภูงอย จึงยังอยู่ในช่วงที่ประเทศสมาชิก รอพิจารณาว่า ข้อมูลที่ สปป.ลาว จะส่งมาให้มีความเพียงพอต่อการพิจารณาหรือไม่ ซึ่งการสร้างเขื่อนภูงอย จึงยังอยู่ในขั้นตอนนี้
ด้าน นางสาวสดใส สร่างโศก เครือข่ายประชาชนจับตาน้ำท่วมอุบล แกนนำคัดค้านการสร้างเขื่อนภูงอย กล่าวถึงโครงการนี้ว่า ภาคประชาสังคม มีข้อวิตกกังวล กับเขื่อนดังกล่าว เนื่องจากการศึกษาผลกระทบของ EIA ฉบับภาษอังกฤษ
ถ้ามีเขื่องภูงอย ที่จำปาสัก จะปิดกั้นไม่ให้ปลาขึ้นมาตามลำน้ำโขง และปิดกั้นไม่ให้น้ำจากแม่น้ำมูลของภาคอีสานไหลลงแม่น้ำโขง เพราะถ้ามีเขื่อนภูงอย จะมีน้ำสูงขึ้น 4 เมตร แต่ สทนช. บอกว่า มีน้ำเพิ่มขึ้นแค่ 4 เซนติเมตร ทำให้ตัวเลขระดับน้ำสูงขึ้นไม่เท่ากัน จึงมีความเป็นห่วงกังวลในเรื่องนี้
ความสำคัญไม่ใช่ว่า ระดับน้ำจะสูงขึ้นเท่าใด แต่แม่น้ำโขงจะถูกปิดกั้นโดยเขื่อนภูงอย ทำให้เกิดน้ำท่วมซ้ำซาก ในจังหวัดอุบลราชธานี อย่างแน่นอน ทำให้ปลาจากทะเลสาบเขมรขึ้นมาตามลำน้ำโขงไม่ได้ ซึ่งในรายงานของ EIA ฉบับดังกล่าว ยังรายงานต่อว่า จะมีผลกระทบต่อระดับน้ำของแก่งตะนะและเขื่อนปากมูลอย่างแน่นอน
ที่สำคัญ อาจได้รับตะกอนสารพิษ ที่ไหลมาตามแม่น้ำโขงจากภาคเหนือ ดังนั้นอ่างเก็บน้ำของเขื่อนภูงอย ก็จะเป็นอ่างสารพิษ เป็นประเด็นที่ภาคประชาสังคม ต้องการความชัดเจนจาก สทนช. จึงขอยืนยันไม่ให้มีการสร้างเขื่อนภูงอยมาปิดกั้นแม่น้ำโขง
สำหรับเขื่อนพูงอย เป็นโครงการไฟฟ้าพลังน้ำแบบน้ำไหลผ่าน (run-of-river dam) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโขงในประเทศลาว โดยมีระดับน้ำกักเก็บเต็ม 98.00 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง (ม.รทก) และมีพื้นที่กักน้ำยาวประมาณ 80 กม. ตั้งแต่กม.ที่ 851 ถึงกม.ที่ 931 ของแม่น้ำโขง
ซึ่งรายงาน EIA ระบุอย่างชัดเจนว่า การดำเนินงานของเขื่อนภูงอย จะทำให้เกิดการท่วมขังของแม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาตลอดแนวพื้นที่กักน้ำ รวมถึงแม่น้ำมูลในประเทศไทยบริเวณแก่งตะนะ และถือเป็นประเด็นผลกระทบข้ามพรมแดน
