ประจวบฯ ย้ายต้นศรีมหาโพธิ์ ร.9 ทรงปลูก ไปฟื้นฟู-บำรุง ให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง

กรณี เจ้าอาวาสวัดธรรมิการามวรวิหาร ตัดต้นพระศรีมหาโพธิ์ ที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงปลูก เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินขึ้นเขาช่องกระจก อ.เมือง จ.ประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งต้นพระศรีมหาโพธิ์ต้นนี้มีอายุกว่า 60 ปี สร้างความสะทือนใจให้กับประชาชนชาวประจวบคีรีขันธ์เป็นอย่างยิ่งนั้น

• ชาวประจวบสุดอาลัย ต้นศรีมหาโพธิ์ ร.9 ทรงปลูก ยอดเขาช่องกระจกถูกตัดทิ้ง เจ้าอาวาสชี้แจงถึงสาเหตุ
• ผู้ว่าฯ กราบบังคมทูลขอพระราชทานอภัยโทษ ต้นโพธิ์รัชกาลที่ 9 ทรงปลูกถูกตัด

ความคืบหน้าล่าสุด วันที่ 31 ส.ค. นายสมพร ปัจฉิมเพ็ชร ปลัดจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พร้อม นายคงศักดิ์ มีแก้ว รักษาการในตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านวิจัยและการจัดการป่าไม้ กรมป่าไม้ ,นายนิทัศน์ จันทร์ทอง ผอ.ส่วนทรัพยากรธรรมชาติ สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ,นางชนิษฐา จันทโชติ หัวหน้าสถานีวนวัฒนวิจัยประจวบคีรีขันธ์

เคลื่อนย้ายต้นพระศรีมหาโพธิ์

เดินขึ้นบนเขาช่องกระจก เพื่อติดตามความคืบหน้าการแก้ปัญหา และวางแนวทางในการฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูก ซึ่งภายหลังจากที่มีการตัดโค่น ได้นำตอที่ถูกตัดจนติดกับพื้นดินของต้นพระศรีมหาโพธิ์ไปไว้ที่บริเวณรากต้นเดิม ส่วนลำต้นและกิ่งก้านส่วนอื่น ได้เคลื่อนย้ายไปเก็บไว้ในที่เหมาะสมพร้อมทำทะเบียนประวัติแล้ว

ขณะเดียวกัน นักวิชาการป่าไม้ และผู้เชี่ยวชาญ ได้ระดมเจ้าหน้าที่ ในการฟื้นฟู บำรุงต้นพระศรีมหาโพธิ์ ให้กลับมามีชีวิตชีวา แตกยอดผลิใบอีกครั้ง โดยทำการเปลี่ยนดินเดิมซึ่งเสื่อมสภาพ ใส่ปุ๋ย ฉีดฮอร์โมน และสารป้องกันเชื้อรา รวมทั้งติดตั้งตะแกรงเหล็กรอบต้นพระศรีมหาโพธิ์ เพื่อป้องกันลิง และช่วยให้การฟื้นฟูเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

ต้นพระศรีมหาโพธิ์

นายคงศักดิ์ เปิดเผยว่า หลังทราบข่าวยอมรับว่ารู้สึกเสียใจ ที่มาไม่ทันเวลา แต่ขอขอบคุณชาวประจวบที่ลุกขึ้นมาปกป้อง เปลี่ยนความเสียใจให้เป็นพลังในการฟื้นฟูให้ต้นพระศรีมหาโพธิ์กลับมามีชีวิตเติบโตอีกครั้ง ซึ่งวันนี้ได้สำรวจตอไม้ที่ถูกตัดออกไป และระบบรากของต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูก

พบว่า ตอไม้หรือส่วนโคนของต้น ยังมีเซลล์ที่มีชีวิตอยู่ หากนำไปฟื้นฟูตามกระบวนการให้ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ น่าจะสามารถแตกตาออกใบกลับมามีชีวิตอีกได้ รวมทั้งน่าจะสามารถทำการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อได้เช่นกัน

ซึ่งในวันนี้ได้แจ้งทางจังหวัด และผู้เกี่ยวข้อง เพื่อเคลื่อนย้ายตอต้นพระศรีมหาโพธิ์ ไปฟื้นฟูตามกระบวนการที่ สถานีวนวัฒนวิจัยประจวบคีรีขันธ์ ส่วนระบบรากที่หลงเหลืออยู่จะไม่ขุดออก เพราะพบว่า ระบบรากยังมีส่วนที่มีชีวิตบางส่วนอยู่ น่าจะฟื้นฟูได้เช่นกัน

แต่อาจมีขั้นตอนและใช้เวลามากกว่าและยากกว่าการฟื้นฟูต้นไม้ชนิดอื่น เนื่องจากเป็นการฟื้นฟูจากระบบราก ที่ถูกตัดต้นไปแล้ว แต่ก็ยืนยันว่าจะทำทุกวิถีทางเพื่อรักษาต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูกต้นนี้ให้ได้

ฟื้นฟู บำรง ต้นพระศรีมหาโพธิ์เต็มที่

นายคงศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของการพบต้นอ่อนต้นโพธิ์บริเวณใกล้กันนั้น พบว่าเป็นต้นอ่อนที่เกิดจากเมล็ด มีความเป็นไปได้สูงว่าจะเป็นเมล็ดของต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูก ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นจะหมายความว่า ต้นอ่อนต้นโพธิ์ต้นนี้เป็นต้นโพธิ์ที่เป็นลูกของต้นเดิม จะต้องนำไปตรวจดีเอ็นเอต้นไม้ เพื่อยืนยันสายพันธุกรรม

โดยเจ้าหน้าที่จะตรวจมาสเตอร์ดีเอ็นเอจากตอต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูกเพื่อเทียบเคียงกัน ขณะนี้กำลังหารือกับทางจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ว่า จะนำต้นอ่อนต้นโพธิ์ต้นนี้ไปอนุบาลพร้อมกับตอไม้รือไม่ เพราะหากปล่อยให้เจริญเติบโตตามธรรมชาติ มีปัจจัยเสี่ยงค่อนข้างเยอะ ทั้งการรบกวนจากลิง และสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการเติบโต

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ครั้งนี้ถือเป็นบทเรียนสำคัญให้กับผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายที่ต้องดูแล และออกระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการดูแลรักษาต้นไม้ทรงปลูกทั่วประเทศ ซึ่งในส่วนของจ.ประจวบคีรีขันธ์ ทางผู้ว่าราชการจังหวัดได้สั่งการให้แต่ละอำเภอสำรวจต้นไม้ทรงปลูกเพื่อทำทะเบียนประวัติแล้ว

ต้นอ่อนพระศรีมหาโพธิ์

ส่วนทั่วประเทศมีข้อมูลต้นไม้ทรงปลูกที่สามารถรวบรวมได้ล่าสุด 300 ต้น แต่ยังสำรวจไม่หมด เชื่อว่ามีอีกจำนวนมาก ส่วนการศึกษาวิจัยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อต้นไม้ทรงปลูกที่ถูกตัดนี้ ยังไม่เคยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชชนิดนี้มาก่อนถือเป็นครั้งแรก โดยได้สั่งให้เจ้าหน้าที่ทำการทดลองกับต้นโพธิ์ธรรมดา ที่ห้องปฎิบัติการที่กรมป่าไม้ เพื่อศึกษาข้อมูลควบคู่กันไปด้วย

ด้าน นายสมพร กล่าวว่า ขณะนี้คณะกรรมการได้ทำรายงานผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีตัดต้นพระศรีมหาโพธิ์ทรงปลูก บนเขาช่องกระจกเสร็จสิ้นเป็นที่เรียบร้อยแล้ว และได้นำส่งรายการข้อเท็จจริงให้ นายพัลลภ สิงหเสนี ผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อลงนามในรายงานดังกล่าว จึงจะสามารถเผยแพร่ได้

เคลื่อนย้ายต้นพระศรีมหาโพธิ์

จากนั้นจะนำส่งรายงานให้ รมว.มหาดไทยตามลำดับ ทั้งนี้ได้ตั้งจิตอธิษฐานว่า หากการฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์ ประสบผลสำเร็จ จนแตกต้นอ่อนกลับมาผลิใบอีกครั้ง จะขออุปสมบทถวายเป็นพระราชกุศล แด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ด้วย