ชาวกะเหรี่ยง‘แก่นมะกรูด’แฮปปี้ได้สิทธิ์ที่ดินคทช.-ปลูกพืชเมืองหนาว
ชาวกะเหรี่ยง‘แก่นมะกรูด’แฮปปี้ได้สิทธิ์ที่ดินคทช. : อุทัยธานีเป็นอีกเมืองหนึ่งที่นักเดินทางชอบไปกันเพราะอยู่ไม่ไกลจากกทม. มากนัก ทั้งมีสถานที่ท่องเที่ยวหลากหลาย โดยเฉพาะป่าเขาลำเนาไพรอย่างเช่นอุทยานแห่งชาติห้วยขาแข้งที่เป็นมรดกโลก อีกแห่งที่ผู้คนชอบไปกัน โดยเฉพาะในช่วงหน้าหนาวก็คือ ต.แก่นมะกรูด อ.บ้านไร่ ซึ่งเป็นแหล่งปลูกสตรอว์เบอร์รี่และพืชผักเมืองหนาว มีพี่น้องชาวกะเหรี่ยงอยู่อาศัย
สำหรับ ต.แก่นมะกรูด เป็นพื้นที่หนึ่งในโครงการพัฒนาของสถาบันส่งเสริมและพัฒนา กิจกรรมปิดทองหลังพระฯ

นายตุลาพัฒน์ วัฒนทรัพย์ตระกูลเพลิง หัวหน้าพื้นที่ต้นแบบ จ.อุทัยธานี สถาบันปิดทองฯ เล่าว่า ช่วงต้นเดือน ธ.ค. 2562 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ เป็นประธานมอบเอกสารโครงการจัดระเบียบการใช้ที่ดินพื้นที่ลุ่มน้ำ 1, 2 ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าห้วยขาแข้ง ให้กับชุมชน ภายใต้โครงการจัดที่ดินทำกินให้ชุมชนตามนโยบายรัฐบาล (คทช.) ที่ตลาดกะเหรี่ยง ต.แก่นมะกรูด ซึ่งที่นี่ถือเป็นพื้นที่แห่งแรกของประเทศที่ได้รับการจัดระเบียบการใช้ที่ดินป่า พื้นที่ลุ่มน้ำ 1, 2 โดยให้สิทธิทำกินและอยู่อาศัยในป่าสงวนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

ในการมอบสิทธิแปลงรวมครั้งนี้ นายวราวุธมอบให้กับกำนัน ต.แก่นมะกรูด ประเมินคร่าวๆ มีเนื้อที่ 12,000 ไร่ จากนี้ต้องมีการสำรวจข้อมูลเพิ่มเติมอีก และแต่ละครอบครัวจะได้รับคู่มือแปลงที่ดินของแต่ละราย พร้อมกันนี้ชาวบ้าน 100 กว่าครัวเรือน ที่อยู่หมู่ 4 บ้านอีมาดอีทราย ต.แก่นมะกรูด ได้ร้องขอให้นำพื้นที่ทำกิน 5 พันกว่าไร่ เข้าร่วมในโครงการคทช.นี้ด้วย เนื่องจากอยู่ในพื้นที่ที่ทางทหารขออนุญาตใช้พื้นที่กับทางกรมป่าไม้ ซึ่งทางนายวราวุธได้รับเรื่องไว้ และมอบให้อธิบดีกรมป่าไม้ไปประสานกับทางผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานีและทางฝ่ายทหาร

ด้าน นายเอกรัตน์ พรหมศิริแสน หัวหน้าหน่วยป้องกันรักษาป่าที่ อน.9 (หนองปรือ) หัวหน้าโครงการพื้นที่ต้นแบบการแก้ไขปัญหาการเกษตรและพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ ต.แก่นมะกรูด ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า โครงการคทช.ที่แก่นมะกรูดเป็นการจัดระเบียบการใช้ที่ดินของเกษตรกรที่เข้าทำกินในพื้นที่ป่าสงวน โดยไม่ต้องกังวลว่าจะทำผิดกฎหมาย และสามารถนำพื้นที่ทำเกษตรดังกล่าวไปขอความช่วยเหลือหรือใช้สิทธิต่างๆ จากหน่วยงานภาครัฐ แต่ไม่ใช่เอกสารสิทธิในที่ดิน เป็นการแจ้งสิทธิให้ได้ทำกินเท่านั้น เพราะทางกรมป่าไม้จะจัดทำเป็นแผนที่รวมการใช้ที่ดินทั้งหมด ซึ่งทางผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี ต้องทำเรื่องขออนุมัติการใช้พื้นที่ 11,000 ไร่ ทำเป็นแปลงรวม
ทั้งนี้ต้องเป็นเกษตรกรที่เข้าไปทำมาหากินในพื้นที่ป่าห้วยขาแข้งก่อนปี 2545 โดยเฉพาะในส่วนผู้ที่อยู่ในเขตลุ่มแม่น้ำชั้นที่ 1-2 แต่ละรายครอบครองได้ไม่เกิน 20 ไร่ หากใครถือครองมากกว่านั้น ต้องถ่ายโอนให้แก่ทายาท ส่วนกรณีผู้ที่เข้าไปทำกินในป่าสงวนหลังปี 2557 ถือว่าเป็นผู้บุกรุกจะต้องดำเนินคดีตามกฎหมาย

“โครงการคทช.อำเภอในพื้นที่แก่นมะกรูดสามารถทำได้เร็ว เนื่องจากที่ผ่านมาเคยมีการสำรวจการใช้ที่ดินมาแล้ว 2 ครั้ง จึงมีแผนที่การใช้ที่ดินอยู่แล้ว มีทั้งหมด 2,059 คน ในจำนวน 500 กว่าครอบครัว ซึ่งทางปิดทองฯ ได้ขออนุญาตกรมป่าไม้ให้ใช้เป็นที่ดินทำกิน 16,711 ไร่ แต่ครั้งนี้คทช.อำเภอจัดสรรให้ได้ 11,000 ไร่เท่านั้น เพราะบางส่วนทางกองทัพบกมาขอใช้ประโยชน์ไปจำนวน 5,000 ไร่ นอกจากนี้ยังมีผู้ตกสำรวจอีก 44 แปลง จำนวน 700 ไร่”
นับว่าโครงการคทช.ทำให้พี่น้องเกษตรกรมีที่ดินทำกินอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ขณะเดียวกันทางสถาบันปิดทองฯ และหน่วยงานต่างๆ ก็ได้เข้ามาส่งเสริมการปลูกพืชผักผลไม้เมืองหนาว บางรายมีรายได้หลักหลายหมื่นจากการขายสตรอว์เบอร์รี่ ประกอบกับในช่วงไม่กี่ปีมานี้แก่นมะกรูดเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตของนักท่องเที่ยว ส่งผลให้ชาวกะเหรี่ยงแก่นมะกรูดมีฐานะความเป็นอยู่ดีขึ้นกว่าแต่ก่อน