หญิงมีอาการชา ขึ้น-ลงบันไดติดขัด พบภาวะถุงน้ำเบเกอร์ จนเห็นก้อนหลังเข่า

หญิงไต้หวันวัย 50 ปี มีอาการชา ขึ้น-ลงบันไดติดขัด พบภาวะถุงน้ำเบเกอร์ น้ำในข้อเข่าคั่ง จนเห็นก้อนหลังเข่า

สำนักข่าวต่างประเทศ รายงาน หญิงวัย 50 ปีรายหนึ่งพบก้อนบวมบริเวณข้อพับเข่าขวา ช่วงขึ้น-ลงบันไดหรือท่ากึ่งนั่งกึ่งคุกเข่าจะรู้สึกถูกกดทับอย่างชัดเจน บางครั้งมีอาการชาร่วมด้วย คนไข้เข้าใจว่าเป็นเพียงกล้ามเนื้อตึงตัว แต่เมื่อก้อนค่อย ๆ โตขึ้นจึงตัดสินใจไปพบแพทย์ ตรวจพบว่าสาเหตุไม่ใช่เนื้องอก หากเป็นภาวะ “ถุงน้ำเบเกอร์” (Baker’s cyst) ที่เกิดจากข้อเข่า

นพ.เฉิน เว่ยเหริน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมกระดูกและข้อ โรงพยาบาลสาขาซินจู มหาวิทยาลัยการแพทย์แผนจีน ระบุว่า ภาวะถุงน้ำเบเกอร์พบบ่อยในกลุ่มวัยกลางคนถึงสูงอายุ และมักเกิดร่วมกับข้อเข่าเสื่อม เมื่อมีการสร้างน้ำหล่อเลี้ยงข้อ (น้ำไขข้อ) มากผิดปกติ จะเกิดภาวะที่เรียกกันทั่วไปว่า “เข่ามีน้ำ” ความดันภายในข้อที่สูงอาจดันน้ำไขข้อไหลผ่านโครงสร้างคล้ายลิ้นทางเดียวไปสะสมด้านหลังเข่า ทำให้เกิดถุงน้ำลักษณะคล้ายลูกโป่ง

แพทย์อธิบายเพิ่มเติมว่า ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมาพบแพทย์หลังคลำพบก้อนบวมหลังเข่าโดยบังเอิญ ทั้งที่แทบไม่มีอาการปวด หรือมีเพียงความไม่สบายเล็กน้อย กรณีเช่นนี้มักรักษาแบบประคับประคองได้ เช่น พักการใช้งาน หลีกเลี่ยงการคุกเข่าหรือนั่งยองเป็นเวลานาน เพื่อลดภาระต่อข้อเข่า ซึ่งถุงน้ำบางรายอาจค่อย ๆ ยุบเล็กลงได้เองตามเวลา

อย่างไรก็ตาม หากถุงน้ำคงอยู่นานหรือกลับเป็นซ้ำ สามารถพิจารณาเจาะดูดเพื่อลดอาการชั่วคราวได้ แต่หากก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นต่อเนื่อง จนรบกวนการเดิน การคุกเข่า หรือกดทับหลอดเลือดและเส้นประสาทจนเกิดอาการชา หรือการไหลเวียนเลือดไม่ดี ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ ควรพิจารณาการผ่าตัดรักษา

เช่น ผู้ป่วยรายนี้ซึ่งตรวจภาพถ่ายพบถุงน้ำเบเกอร์ขนาดประมาณ 5 เซนติเมตร ส่งผลต่อการใช้ชีวิต จึงเลือกผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าแบบแผลเล็ก ใช้เวลาประมาณ 30 นาที วันถัดมาสามารถลุกเดินได้ และออกจากโรงพยาบาลภายใน 2 วัน

นพ.เฉินกล่าวว่า การผ่าตัดแบบดั้งเดิมต้องเปิดแผลบริเวณหลังเข่าขนาดค่อนข้างใหญ่ ทำให้ปวดหลังผ่าตัดมากและเกิดแผลเป็นชัดเจน อีกทั้งอาจเกิดพังผืดรั้งจนข้อเคลื่อนไหวได้น้อยลง ปัจจุบันมีเทคนิคผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าแบบแผลเล็ก ใช้เพียง 3 – 4 แผลขนาดเล็ก เพื่อระบายถุงน้ำและตัดผนังถุง พร้อมตรวจหาความผิดปกติร่วม เช่น ข้อเข่าเสื่อมหรือหมอนรองเข่าฉีกขาด ซึ่งมีข้อดีคือฟื้นตัวเร็ว เจ็บน้อย และแผลเป็นเล็ก

แพทย์ย้ำเตือนว่า ในชีวิตประจำวันควรหลีกเลี่ยงการคุกเข่าหรือยองบ่อย ๆ สร้างพฤติกรรมการออกกำลังกายที่ถูกต้อง และเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขา จะช่วยลดความเสี่ยงของข้อเข่าเสื่อมก่อนวัย ภาวะเข่ามีน้ำซ้ำ ๆ และการเกิดภาวะถุงน้ำเบเกอร์ได้