ภัยก่อการร้ายคุกคามชาติตะวันตกอย่างต่อเนื่องข้ามปี 2558 มาจนถึงปี 2559 ไม่ว่าในรูปแบบกลุ่มหรือฉายเดี่ยว ทั้งในยุโรปและอเมริกา ระหว่างที่รัฐบาลชาติมหาอำนาจพยายามแทรกแซงสงครามปราบปรามกลุ่มนักรบสุดโต่งในดินแดนอาหรับ ส่วนภายในบ้านเกิดกระแสนิยมขวาตื่นตัว เพื่อตั้งกำแพงกั้นโลกาภิวัตน์และลดภาระช่วยเหลือชาติ นอกภูมิภาค สะท้อนผ่านความเคลื่อนไหวทางการเมืองครั้งสำคัญๆ ใน 5 เหตุการณ์เด่นในปี 2559 ดังนี้
สงครามเลือดยืดเยื้อต่อ
การแทรกแซงศึกความขัดแย้งของชาติมหาอำนาจตะวันตกในดินแดนชาติอาหรับเพื่อปราบปรามกองกำลังรัฐอิสลาม หรือ ไอเอส ยังคงยืดเยื้อสะสมยอดผู้เสียชีวิตต่ออีกปีหนึ่ง
สงครามซีเรียที่ระอุมาตั้งแต่ปี 2554 ผ่านปี 2559 ด้วยยอดตายเกิน 300,000 ราย ในจำนวนนี้เป็นเด็ก 16,000 ราย และเกือบ 5 ล้านคนต้องลี้ภัย
Syrian city of Aleppo, on April 28, 2016. / AFP PHOTO / AMEER ALHALBI
แม้เบื้องหน้าสงครามตัวแทนที่สหรัฐเป็นแกนนำพันธมิตรยุโรป กับรัสเซียที่หนุนรัฐบาลประธานาธิบดี บาชาร์ อัล-อัสซาด จะมีช่วงเวลาของการเจรจาหย่าศึก แต่กลับบรรลุผลอย่างยากลำบาก
เหตุการณ์ตำรวจหนุ่มตุรกีบุกยิงเอกอัครราชทูตรัสเซียเสียชีวิตคาที่กลางงานนิทรรศการในกรุงอังการา พร้อมกับเสียงตะโกนว่า “อย่าลืมอเลปโป” นั้นเป็นเรื่องสะท้านสะเทือนใจอย่างยิ่ง
ส่วนอิรัก สมรภูมิที่เป็นผลจากการแทรกแซงของสหรัฐในยุคโค่นล้มประธานาธิบดี ซัดดัม ฮุสเซน ตั้งแต่ปี 2546 ยังคงอยู่ไม่เป็นสุข การทวงคืนเมืองโมซุลที่ไอเอสยึดครองอยู่ตึงเครียดในช่วงท้ายของปีนี้เป็นราคาที่อเมริกาต้องจ่ายต่อไป
เช่นเดียวกับศึกเยเมน สมรภูมิตัวแทนซ้อนตัวแทนระหว่างซาอุดีอาระเบียที่สหรัฐสนับสนุน และอิหร่าน พันธมิตรของรัสเซีย เปิดฉากตั้งแต่ปี 2558 จนถึงขณะนี้ยังปิดลงไม่ได้ ยอดผู้เสียชีวิตเพิ่มไปที่หลักหมื่น
ไอเอสทะลวงฆ่าหมู่ชาวยุโรป
การเผชิญหน้ากับสาวกไอเอสในยุโรปยังคงกระตุกขวัญยุโรปอย่างต่อเนื่อง
นับจากเหตุโจมตีกรุงปารีสอย่างสะท้านสะเทือนในปี 2558 สังหารเหยื่อ 130 ศพ เครือข่ายกลุ่มไอเอสเดิมลงมือซ้ำอีกในกรุงบรัสเซลส์ของเบลเยียมอย่างไม่ลดดีกรี เมื่อส่ง 2 หนุ่มแฝงตัวเป็นนักท่องเที่ยวทะลวงวางระเบิดถึงภายในสนามบินซาเวนเท็ม พร้อมกับอีกหนึ่งหนุ่มถล่มสถานีรถไฟมาลเบ็กใจกลางกรุง มีเหยื่อเสียชีวิตรวม 32 ราย บาดเจ็บมากกว่า 300 คน
Zaventem airport near Brussels, Belgium, March 22, 2016. REUTERS
ต่อมาวันที่ 14 ก.ค. ตรงกับวันชาติฝรั่งเศส ฝันร้ายมาเยือนฝรั่งเศสอีกครั้ง เมื่อหนุ่มตูนิเซียผู้คลั่งไคล้ไอเอสซิ่งรถบรรทุกขนาดใหญ่พุ่งชนฝูงชนที่ กำลังชมดอกไม้ไฟเฉลิมฉลองวันชาติ เลียบชายหาดเมืองนีซ ลากเหยื่อไปไกลกว่า 2 กิโลเมตร คร่าชีวิต ผู้บริสุทธิ์ 86 ราย และมีผู้บาดเจ็บมากถึง 434 คน
the early hours of Friday, July 14, 2016, in Nice, southern France,. (AP Photo)
จากนั้นมีเหตุการณ์คล้ายเลียนแบบกันในวันที่ 19 ธ.ค. เมื่อคนร้ายขับรถบรรทุกพุ่งเข้าไปยังตลาดขายของต้อนรับเทศกาลคริสต์มาสในกรุงเบอร์ลิน คร่าชีวิตเหยื่ออีก 12 ราย บาดเจ็บครึ่งร้อย
Berlin Christmas market. / AFP PHOTO / Tobias SCHWARZ
ภาพความสูญเสีย การนองเลือด เสียงร่ำไห้สะเทือนใจ ส่งผลให้จิตใจคนยุโรปหวั่นไหวอย่างหนักหันมาต่อต้านผู้อพยพ สะท้อนผ่านผลการเลือกตั้งทั้งระดับท้องถิ่นไปจนถึงประชามติระดับชาติ
เบร็กซิตช็อกอังกฤษ-อียู
Supporters of the ‘Stronger In’ Campaign watch the results of the EU referendum / AFP PHOTO
ก่อนถึงวันลงประชามติ ไม่มีใครคาดว่าป้ายรณรงค์ “อินดีเพนเดนซ์เดย์” หนุนสหราชอาณาจักรแยกตัวจากสหภาพยุโรป หรือ อียู จะเป็นเรื่องจริงจังขึ้นมาได้
นายกฯ เดวิด คาเมรอน เองก็มั่นใจว่าจะผ่านไปด้วยดี หลังเจรจาต่อรองบรรดาผู้นำอียูสำเร็จว่าจะยก “สถานะพิเศษ” ให้อังกฤษจำกัดการรับผู้อพยพ การไม่ถูกบังคับให้ทำตามนโยบายสร้างสหภาพที่แนบแน่นขึ้นซึ่งหมายรวมถึงการใช้สกุลเงินยูโร อีกทั้งมีสิทธิ์คัดค้านนโยบายใดๆ ที่อาจเป็นภัยคุกคามต่อเศรษฐกิจของประเทศ
แต่เมื่อผลนับคะแนนวันที่ 23 มิ.ย. เสียงส่วนใหญ่โหวตให้ สหราชอาณาจักรออกจากอียูที่ร้อยละ 51.89 ต่อ 48.11
ตลาดหุ้นและค่าเงินทั่วโลกมีอันต้องดิ่งเหว เมื่ออังกฤษต้อง “หย่าขาด” จากอียูที่เคยอยู่ด้วยกันมา 43 ปี ตั้งแต่ปี 2516 สร้างความตกตะลึงและผิดหวังให้ผู้คนจำนวนมากในสกอตแลนด์ ลอนดอน และไอร์แลนด์เหนือ ที่เสียงส่วนใหญ่ยังต้องการให้ อยู่ต่อ
นายคาเมรอนต้องลาออกจากตำแหน่งนายกฯ เปิดทางให้ นางเธเรซา เมย์ พันธมิตรในพรรคอนุรักษนิยมขึ้นเป็นผู้นำหญิงคนที่ 2 ต่อจาก นางมาร์กาเร็ต แธตเชอร์ และประนีประนอมให้ นายบอริส จอห์นสัน แกนนำเรียกร้องการเบร็กซิต นั่งเก้าอี้รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศ
พร้อมเดินหน้าถอนตัวจากอียูที่ไม่ง่ายเลยในทางปฏิบัติ จนต้องยื้อต่อไปในปีหน้า
ชัยชนะปชต.ตุรกีผันแปร
“ประชาธิปไตย” ดูจะเป็นฝ่ายชนะอยู่แล้วในตุรกี เมื่อประชาชนร่วมกันต้านทานคณะทหารก่อรัฐประหารในกรุงอังการา และนครอิสตันบูล คืนวันที่ 15 ก.ค.
พลังประชาชนต้านทานรถถังได้ในที่สุด หลังมีผู้เสียชีวิตถึง 300 ราย และอีก 2,100 คนบาดเจ็บ
แต่ชัยชนะที่น่าชื่นชมกลับถูกกลบด้วยการ “เอาคืน” แบบ “เหวี่ยงแห” ของ ประธานาธิบดี เรเจ็ป ไตยิป เอร์โดอัน กลายเป็นมหากาพย์สุดขม
ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินตามมาด้วยปฏิบัติการ “กวาดล้าง” ศัตรูครั้งใหญ่ ไม่ว่าใครมีชื่อเกี่ยวข้องกับเครือข่ายของ นายเฟธุลเลาะห์ กูเลน ผู้นำทางศาสนาของตุรกีที่พำนักอยู่ในสหรัฐอเมริกาถูกกวาดจับ รวมแล้วมีผู้ต้องสงสัยถูกจับกุมมากกว่า 15,800 คน เจ้าหน้าที่รัฐและอาจารย์มหาวิทยาลัยกว่า 48,200 คนถูกปลดหรือพักงาน สำนักข่าวและองค์กรสื่อสารมวลชนร่วม 130 แห่งถูกปิด
องค์การนิรโทษกรรมสากลเปิดเผยว่า ทหารและผู้ต้องสงสัยเป็นกบฏถูกตำรวจทำร้ายร่างกาย คุมขังในเรือนจำที่แออัด บังคับให้อดอาหารและน้ำ ไม่รักษาผู้ป่วยหรือบาดเจ็บ มีหลายคนถูกข่มขืน
ชัยชนะที่แปรผันจึงทำให้รัฐบาลเอร์โดอันถูกยุโรปต่อต้าน วี่แววจะเข้าเป็นสมาชิกอียูหายไปสิ้น จนต้องหันทิศไปยังจีนและรัสเซีย
ทรัมป์เหนือเมฆซิวเก้าอี้ปธน.
แม้จะมีหมอดูหมอเดาฝั่งโลกตะวันออกลั่นคำพยากรณ์ว่า โดนัลด์ ทรัมป์ มหาเศรษฐีนักธุรกิจ ผู้แทนพรรครีพับลิกัน จะชนะศึกประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา แต่ก็ไม่เป็นที่สนใจนักในโลกตะวันตก
Republican U.S. presidential nominee Donald Trump listens as Democratic nominee Hillary Clinton. REUTERS/
กระทั่งวันที่ 8 พ.ย.มาถึง ผู้เจ็บปวดร้าวรานในความปราชัยก็คือ นางฮิลลารี คลินตัน ผู้แทนพรรคเดโมแครต ทั้งที่มีคะแนนนำในการสำรวจโพลเกือบทุกสำนัก
ทรัมป์ชนะฮิลลารีตามกติกา “อิเล็กทอรัลโหวต” หรือคะแนนคณะผู้เลือกตั้ง 306 ต่อ 232 เสียง แม้ว่าคะแนนดิบจากประชาชน นางฮิลลารีชนะด้วยคะแนนทิ้งห่างกว่า 2.8 ล้านเสียง
ชาวอเมริกันจำนวนมากออกมาประท้วงในหลายเมือง เพื่อย้ำว่านี่ไม่ใช่คนที่พวกเขาเลือกมา คนที่มีทัศนคติสุดขั้ว ชูนโยบายกีดกั้นผู้ลี้ภัย วิสัยทัศน์เหยียดชาวมุสลิม และหยามเพศหญิง
ประธานาธิบดีบารัก โอบามา ขอให้ทุกคนเคารพในวิถีประชาธิปไตย แม้ต่อมาจะมีคำสั่งตรวจสอบว่าทางการรัสเซียแทรกแซงการเลือกตั้งนี้ทางโลกไซเบอร์จริงหรือไม่ และตามมาด้วยมาตรการลงโทษขับทูตรัสเซีย 35 คนออกจากอเมริกา
แต่วันที่ 20 ม.ค.2560 ยังคงเป็นกำหนดที่ทรัมป์จะสาบานตนรับตำแหน่งผู้นำคนใหม่
พร้อมกับความระทึกขวัญที่ทรัมป์เปิดศึกท้าทายจีนตั้งแต่ช่วงหาเสียงจนหลังได้รับชัยชนะว่า อเมริกาจะไม่ยอมเสียเปรียบจีนอีกต่อไป บวกกับนโยบายเพิ่มแสนยานุภาพด้านอาวุธนิวเคลียร์!!
