เกาะกง : ภาพดาวเทียมจุดประเด็น จีนมุ่งพัฒนาท่องเที่ยวหรือฐานทัพ
เกาะกง – เซาท์ไชน่า มอร์นิง โพสต์ รายงานการตั้งข้อสังเกตถึงที่จีนแสดงความสนใจพัฒนาการท่องเที่ยวเกาะกงของกัมพูชา เพื่อส่งเสริมให้นักท่องเที่ยวจีนหลั่งไหลมายังเมืองชายทะเลแห่งนี้ ทั้งแผนสร้างกาสิโน สนามกอล์ฟและรีสอร์ตสุดหรู ว่าอาจมีเรื่องการทหารเข้ามาเกี่ยวข้อด้วย
กัมพูชาจัดสรรที่ดิน 281,250 ไร่บนเกาะกง หรือประมาณร้อยละ 20 ของพื้นที่ชายฝั่งให้กับบริษัทเอกชน ยูเนียน เดเวลอปเมนท์ กรุ๊ป ของจีนเพื่อสร้างสถานที่ท่องเที่ยวโดยจ่ายค่าเช่าพอเป็นพิธีเพียง 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 31 ล้านบาทต่อปี
เมื่อเร็วๆ นี้ ข้อสงสัยดังกล่าวยิ่งทวีมากขึ้น หลังจากภาพถ่ายดาวเทียมจากองค์กรอวกาศยุโรปเผยให้เห็นทางวิ่งเครื่องบิน หรือ รันเวย์ ที่มีระยะทางยาวกว่ารันเวย์สำหรับเครื่องบินพาณิชย์
satellite image from the European Space Agency
ยิ่งเมื่อเจ้าหน้าที่กัมพูชายังไม่ปฏิเสธว่าโครงการท่าเรือน้ำลึกอาจเอื้อประโยชน์ต่อผลประโยชน์ของกองทัพจีน ดังนั้น ข้อกังขาเรื่องรันเวย์จึงยิ่งทำให้สงสัยเรื่องการพัฒนาที่เอื้อประโยชน์ทั้ง 2 ทาง
“รันเวย์มีระยะทางประมาณ 3,400 เมตร ยาวกว่ารันเวย์สนามบินนานาชาติในกรุงพนมเปญและรองรับเครื่องบินกองทัพอากาศจีนได้” เกรกอรี โพลิง ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์และนานาชาติ องค์กรริเริ่มเพื่อความโปร่งใสด้านการเดินเรือในเอเชียกล่าว
พร้อมกล่าวว่าสถานที่ก่อสร้างตั้งอยู่โดดเดี่ยวเกินกว่าที่จะสร้างเป็นสนามบินใหญ่เพื่อการท่องเที่ยว สิ่งเดียวที่อยู่ใกล้กัน คือ โครงการคาสิโนและรีสอร์ทบนเกาะกง ซึ่งเข้าใจว่าอาจไม่ประสบความสำเร็จนักในระยะยาว ขณะที่มีรายงานว่าการก่อสร้างโครงการบนเกาะกงหยุดชะงักมาหลายเดือนแล้ว
ด่านเกาะกง / prachachart
โพลิงไม่มั่นใจว่าโครงการดังกล่าวสร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์ทางทหารหรือไม่ แต่ก็มีความเป็นไปได้เพราะหากประเทศใดประเทศหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะช่วยให้จีนกลับมาแสดงแสนยานุภาพได้อีกครั้ง ก็คงต้องเป็นกัมพูชา
ส่วนภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นการก่อสร้างรันเวย์ หลังจาก ไมก์ เพนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาส่งสาส์นถึงฮุน เซนนายกรัฐมนตรีกัมพูชาเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมาเพื่อแสดงความห่วงกังวลถึงโครงการดังกล่าวที่อาจสร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์ทางทหาร
รันเวย์ส่วนใหญ่สร้างเสร็จภายใน 2 เดือน ซึ่งยาวกว่าที่สำนักงานบริหารการบินแห่งชาติของสหรัฐฯ กำหนดให้มีระยะทาง 2,800 เมตรเพื่อให้เครื่องบินโบอิง 787-900 ขึ้นลง
บริษัทยูเนียน เดเวลอปเมนท์ กรุ๊ป หรือ ยูดีจี อาจเป็นบริษัทเอกชนจีน แต่่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลจีน เห็นได้จากการที่จาง เกาลี่ อดีตรองนายกรัฐมนตรีจีนและประธานกลุ่มข้อริเริ่ม One Belt One Road หรือ เส้นทางสายไหมศตวรรษที่ 21 สนับสนุนโครงการดังกล่าวและเป็นประธานในพิธีลงนามระหว่างยูดีจีและกัมพูชา และยังมีสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนมาเยี่ยมชมโครงการหลายครั้ง รวมทั้ง หวัง ชินมิน รองประธานที่ประชุมที่ปรึกษาการเมืองแห่งประชาชนจีน
ด้านผู้เชี่ยวชาญกองทัพตะวันตกตั้งข้อสังเกตว่าขนาดโครงการของยูดีจีไม่สอดคล้องกับขนาดพื้นที่ใช้สอยเชิงพาณิชย์ ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับการเงินและความยั่งยืน อีกทั้งมีความเป็นไปได้ที่อาจใช้เป็นจุดประสงค์คู่ขนาน รวมทั้ง การใช้งานด้านการทหารและเจตนาที่แท้จริงของผู้มีผลประโยชน์ร่วมกัน
ขณะที่นักข่าวติดต่อพลเอก ชุม สุชาติ โฆษกกระทรวงกลาโหมกัมพูชาไม่ได้ ส่วนพาย สีพัน โฆษกรัฐบาลกัมพูชาไม่แสดงความเห็นต่อคำถามว่ารัฐบาลกัมพูชาสังเกตเห็นความผิดพลาดของโครงการหรือไม่
อย่างไรก็ตาม พอล แชมเบอร์ส นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยนเรศวร เปิดเผยว่าเจ้าหน้าที่อาวุโสของกัมพูชายอมรับเป็นการส่วนตัวว่าฮุน เซน กำลังพิจารณาอนุมัตให้จีนสร้างฐานทัพเรือบนเกาะกง
เกาะเสด็ก (Koh Sdach island เป็นเกาะหนึ่งที่ตั้งอยู่บนอำเภอเกาะกง / google
เขาชี้ให้เห็นความคล้ายคลึงกันระหว่างโครงการบนเกาะกงของกัมพูชากับโครงการอื่นในลาวและศรีลังกา โดยศรีลังกาส่งมอบอำนาจการควบคุมท่าเรือน้ำลึกฮัมบันโตตาให้แก่จีนด้วยการทำสัญญาเช่า 99 ปี หลังจากศรีลังกาไม่สามารถทำตามข้อผูกมัดชำระหนี้กับจีนได้ซึ่งจีนเป็นทั้งผู้ออกเงินและดำเนินการก่อสร้าง
“กรณีศรีลังกา การพึ่งพาจีนมากเกินไปทำให้ศรีลังกาต้องมอบท่าเรือให้กับจีนซึ่งเหตุการณ์เช่นนี้อาจจะเกิดขึ้นกับกัมพูชาได้ง่าย” นักวิชาการมหาวิทยาลัยนเรศวรกล่าว
ปี 2559 จีนให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจแก่กัมพูชาร้อยละ 36 จากความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจทั้งหมดของกัมพูชาและลงทุนในกรุงพนมเปญอีกร้อยละ 30
ปีนี้ จีนจะให้เงินกัมพูชาเพิ่มอีก 558 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 17,298 ล้านบาทเพื่อนำเข้าข้าว 40,000 ตัน ขณะที่สหภาพยุโรปและสหรัฐฯ คว่ำบาตรทางเศรษฐกิจกัมพูชาเนื่องจากการละเมิดสิทธิมนุษยชน
อ่านข่าว : ฮุนเซนปลื้มสีจิ้นผิงสายเปย์ เงินช่วย2หมื่นล้าน สั่งซื้อข้าวอีกอื้อซ่า
ส่วนที่ดินของของโครงการยูดีซีจะตกเป็นของกัมพูชาเมื่อสัญญาเช่าสิ้นสุดลงในปี 2651 หรืออีก 90 ปีข้างหน้า แต่ผู้เชี่ยวชาญหลายคนมองว่าจีนอาจหาวิธีเพื่อให้ได้ครอบครองที่ดินถาวร
ด้านหยุน ซุน ผู้อำนวยการโครงการจีนจากศูนย์สติมสัน เห็นด้วยว่าท่าเรือยูดีจีีมีศักยภาพรองรับการใช้ประโยชน์ทางการทหาร เหมือนกับท่าเรือที่จีนสร้างในจิบูติ ศรีลังกาและพม่า ซึ่งจีนใช้ท่าเรือลักษณะนี้เพื่อหลีกเลี่ยงการพิพาท ทั้งๆ ที่จีนหลีกเลี่ยงการพิพาทไม่ได้
เกาะกงตั้งอยู่บนพื้นที่ยุทธศาสตร์และเกี่ยวพันกัับประเด็นอ่อนไหว รวมทั้ง ข้อพิพาททะเลจีนใต้
เส้นทางขนส่งพลังงานจีนผ่านช่องแคบมะละกาและอธิปไตยไต้หวัน
ท่าเรือดังกล่าวเป็นเส้นทางตัดตรงมาจากคลองในไทยซึ่งจีนใช้ลัดไปสู่ช่องแคบมะละกาได้ โดยคลองแคบๆ นี้เคยใช้ขนส่งพลังงานส่วนใหญ่ไปยังจีน
ส่วนท่าเรือก็จะเอื้อประโยชน์ให้กับจีนในทะเลจีนใต้ซึ่งหลายๆประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีข้อพิพาทกันอยู่
ขณะที่แชมเบอร์ส ระบุว่าจีนและกัมพูชาเพิ่มความสัมพันธ์ด้านการหทาร รวมทั้ง ท่าเรือซึ่่งเรือรบจีนแวะจอดเทียบท่าและยังมีการซ้อมรบร่วมระหว่างจีนและกัมพูชา เป็นการบ่งบอกถึงเจตนารมณ์ทางทหารของจีนในกัมพูชา
แม้ว่าฮุน เซน เคยกล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าฐานทัพเป็นการละเมิดกฎหมายกัมพูชา แต่แชมเบอร์สบอกว่ากฎหมายไม่อาจบังคับใช้กับจีนไม่ได้
ความจริงแล้ว การสัมปทานที่ดินเป็นสิ่งผิดกฎหมายและชวนให้สงสัยเพราะอย่างน้อยที่สุดที่ดินก็มีขนาดใหญ่กว่าที่ดินผืนใหญ่ที่สุดสำหรับให้สัมปทานถึง 3 เท่าและยังตั้งอยู่ในอุทยานแห่งชาติอีกด้วย
ซุน จากศูนย์สติมสัน ถึงกับบอกว่า ฮุน เซน ทำสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ด้วยการอาศัยช่องโหว่ของกฎหมายรัฐธรรมนูญ เหมือนกับที่จีนเคยใช้แสวงหาผลประโยชน์ในจิบูติ
ฮุน เซน ปฏิเสธการซ้อมรบร่วมกับกองทัพจีนบนเกาะกงพร้อมกับยืนยันว่าไม่มีกองทัพต่างชาติจะมาประจำการในกัมพูชา ยกเว้น กองกำลังของสหประชาชาติ
อ่านข่าว : ฮุน เซน ปฏิเสธข่าวลือให้จีนตั้งฐานทัพเรือในกัมพูชา
ฐานทัพจีนในจิบูติตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนสหประชาชาติในการต่อต้านโจรสลัด แต่ยูเอ็นไม่เคยมีำอำนาจเหนือฐานทัพ ขณะที่จีนใช้ฐานทัพเพื่อจุดประสงค์อื่นได้หากต้องการ ส่วนแชมเบอร์สเตืือนว่าการที่จีนเพิ่มการลงทุนและความช่วยเหลือเป็นสาเหตุให้ฮุน เซน เข้าข้างจีน
“สิ่งที่ทำให้สหรัฐฯและประเทศอื่นกังวลคือการที่รัฐบาลกัมพูชาเจตนาพึ่งพาจีนมากขึ้นและมากขึ้นอาจส่งผลให้กัมพูชาก็จะกลายเป็นศูนย์กลางทางทหารและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” แชมเบอร์สกล่าวและบอกว่าฐานทัพเป็นอีกก้าวหนึ่งที่จีนพยายามแย่งชิงพื้นที่ภูมิรัฐศาสตร์โลกกับสหรัฐฯ
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่กัมพูชาส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการที่ฮุน เซน ยอมจีน ตราบเท่าที่พวกเขาได้ประโยชน์ส่วนตัวโดยไม่มีทางหยุดยั้งได้
////////////////////
