เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 14 พ.ย. ที่อากาศยาน 2 กองบิน 6 ดอนเมือง พล.อ.อ.จอม รุงสว่าง ผู้บัญชาการทหารอากาศ (ผบ.ทอ.) เป็นประธานในพิธีเทิดพระเกียรติมหาราชา พระบิดาแห่งฝนหลวง และถวายสัตย์ปฏิญาณสืบสานพระราชดำริของหน่วยบินปฏิบัติการฝนหลวงกองทัพอากาศ เนื่องในวันพระบิดาแห่งฝนหลวง โดยมีนายทหารชั้นผู้ใหญ่ กำลังพล ข้าราชการ ลูกจ้าง สังกัดกองทัพอากาศ เข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง
พล.อ.อ.จอม กล่าวว่า เมื่อวันที่ 14 พ.ย.2498 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้ประทับเครื่องบินพระที่นั่งเสด็จฯภาคอีสานเพื่อตรวจเยี่ยมราษฎร พบว่ามีความแห้งแล้งมากและทรงมีพระราชดำริว่า จะทำอย่างไรที่ใช้วิธีทางวิทยาศาสตร์บังคับให้เมฆตกเป็นฝน ทั้งนี้ กองทัพอากาศเข้าร่วมในโครงการพระราชดำริฝนหลวงมามากกว่า 40 ปี เนื่องจากเรามีเครื่องบินขนาดใหญ่ สามารถบินสูงและพร้อมที่จะได้รับการดัดแปลง เพื่อใช้ในฝนหลวงเพื่อตอบสนองพระราชดำริอย่างเต็มที่
“เมื่อถึงฤดูทำฝนหลวงเพื่อบังคับให้เมฆตกลงมาเป็นฝน พระองค์ท่านจะติดตามความก้าวหน้าทุกวัน ทรงมีข้อเสนอแนะ ข้อแนะนำต่อเนื่องตลอดมา เนื่องจากพระองค์ท่านทรงเป็นห่วงปวงชนชาวไทยและอยากให้มีฝนพอเพียง และในวันนี้เราจัดงานเทิดพระเกียรติพระบิดาแห่งฝนหลวง เพื่อแสดงเจตนารมณ์ว่ากองทัพอากาศตั้งใจสืบสาน ปฏิญาณตัวจะดำเนินโครงการฝนหลวงต่อไป รวมถึงงานวิจัยพัฒนาที่ทำร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เราทำเต็มที่” พล.อ.อ.จอม กล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในวันที่ 14 พ.ย. ของทุกปีเป็น “วันพระบิดาแห่งฝนหลวง” ซึ่งถือเป็นวันสำคัญยิ่งในการน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงมีพระราชหฤทัยห่วงใยต่อพสกนิกรชาวไทย รวมถึงเป็นวันสำคัญที่จะเทิดพระเกียรติในพระปรีชาสามารถ ที่พระองค์ทรงคิดค้นศาสตร์และวิธีการสำหรับทำฝนหลวงจนสำเร็จเป็นรูปธรรม นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ แก่พสกนิกรชาวไทย
ซึ่งในปี 2515 ได้เกิดสภาวะแห้งแล้งเป็นบริเวณกว้าง รัฐบาลจึงได้มอบให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดำเนินการตามแนวทางพระราชดำริ โดยให้กองทัพอากาศสนับสนุนเครื่องบินและเจ้าหน้าที่เข้าร่วมปฏิบัติการฝนหลวง เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ดังนั้น กองทัพอากาศจึงได้จัดส่งเครื่องบินลำเลียงแบบที่ 2 หรือบ.ล.2 (C-47) จำนวน 1 เครื่อง และเครื่องบินลำเลียงแบบที่ 4 หรือ บ.ล.4 (C-123) จำนวน 1 เครื่อง เข้าร่วมโครงการพระราชดำริฝนหลวง ซึ่งนับว่าเป็นการบินทำฝนหลวงครั้งแรกของกองทัพอากาศ
ทั้งนี้ กองทัพอากาศ ตระหนักถึงความสำคัญของโครงการพระราชดำริ จึงได้พิจารณาดัดแปลงเครื่องบินลำเลียงแบบที่ 4ก หรือ บ.ล.4ก (C123K) จำนวน 3 เครื่อง และเครื่องบินลำเลียงแบบที่ 9 หรือ บ.ล.9(NOMAD) จำนวน 3 เครื่อง เพื่อเข้าร่วมสนับสนุนโครงการพระราชดำริฝนหลวง และได้ร่วมโครงการวิจัยร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการดำเนินการเกี่ยวกับการทำฝนในเมฆเย็นที่ระดับ ความสูงเกิน 20,000 ฟุต โดยได้พิจารณานำเครื่องบินโจมตีแบบที่ 6 หรือ บ.จ.6 (A-37) เพื่อร่วมโครงการวิจัย จำนวน 2 เครื่อง
ปัจจุบัน กองทัพอากาศได้สนองพระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในโครงการพระราชดำริฝนหลวง โดยจัดเตรียมอากาศยานจำนวน 12 เครื่องประกอบด้วย เครื่องบินลำเลียงแบบที่ 2 ก จำนวน 4 เครื่อง, เครื่องบินโจมตีธุรการแบบที่ 2 จำนวน 6 เครื่อง และเครื่องบินโจมตีแบบที่ 7 จำนวน 2 เครื่อง นอกจากนี้ ยังสนับสนุนฐานปฏิบัติการให้กับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเตรียมความพร้อมไว้ทั่วประเทศ ทั้งหมด 10 กองบิน และโรงเรียนการบิน สำหรับเที่ยวบินและพื้นที่ปฏิบัติการฝนหลวงนั้น จะขึ้นอยู่กับการร้องขอจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งมีนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญในการกำหนดพื้นที่ และปริมาณสารฝนหลวงที่ต้องใช้ ตลอดจนวิเคราะห์สภาพแวดล้อมว่าจะเอื้ออำนวยในการทำฝนหลวงหรือไม่
ทั้งนี้ การบินทำฝนหลวงเป็นภารกิจที่ต้องใช้ความรู้ความสามารถเป็นอย่างมาก เนื่องจากปกติแล้ว นักบินทุกคนจะต้องฝึกและทำการบินหลีกเลี่ยงจากสภาพอากาศที่แปรปรวน เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดอุบัติเหตุจากสภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวย ต่อการบินแต่การบินทำฝนหลวงจะบินในลักษณะดังกล่าวไม่ได้ นักบินจำเป็นต้องบินเข้าหาเมฆ ซึ่งเป็นการบินที่มีความเสี่ยงอย่างยิ่ง ต้องเผชิญกับสภาพอากาศที่แปรปรวน หรือเข้าใกล้พายุฝนฟ้าคะนองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้นในการขึ้นบินแต่ละเที่ยวบิน นักบินและเจ้าหน้าที่ ต้องวางแผน เตรียมการด้วยความระมัดระวัง ละเอียดรอบคอบอย่างที่สุด โดยใช้ความรู้ ความชำนาญ และประสบการณ์ที่มีอยู่ เพื่อให้การปฏิบัติภารกิจฝนหลวงประสบความสำเร็จ และปลอดภัย
โดยผลการปฏิบัติการบินฝนหลวงของกองทัพอากาศ โดยเฉลี่ยจะทำการบินปีละประมาณ 700 เที่ยวบิน คิดเป็นเวลาบินเฉลี่ยประมาณ 800 ชั่วโมงบิน ใช้สารฝนหลวงประมาณ 1,000 ตันต่อปี ใช้พลุซิลเวอร์ไอโอไดด์ปฏิบัติภารกิจยับยั้งพายุลูกเห็บ จำนวน 200 นัดต่อปี และพลุสารดูดความชื้น จำนวน 100 นัดต่อปี ซึ่งผลการปฏิบัติภารกิจดังกล่าวประสบผลสำเร็จอย่างดี เป็นผลให้ปริมาณน้ำในเขื่อน และปริมาณน้ำฝนในพื้นที่การเกษตรเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก สามารถบรรเทาความเดือดร้อนจากปัญหาภัยแล้งได้อย่างดียิ่ง และยังสามารถสามารถบรรเทาภัยอันอาจจะเกิดจากพายุลูกเห็บได้อีกด้วย
