นายณัฐพร จาตุศรีพิทักษ์ ที่ปรึกษารมว.พาณิชย์ เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบโครงการปรับพื้นที่ในการปลูกพืชให้เหมาะสมภายใต้แผนการผลิตและการตลาดข้าวครบวงจร ปี 2560/2561 (ด้านการผลิต) โดยมีจุดประสงค์การปรับเปลี่ยนการปลูกพืชในพื้นที่ไม่เหมาะสมมาปลูกพืชที่เหมาะสมหรือทำปศุสัตว์แทน จำนวน 3 โครงการวงเงินรวม 1,296.53 ล้านบาท พื้นที่เป้าหมายรวม 7 แสนไร่
ได้แก่ 1. โครงการปลูกพืชอาหารสัตว์ทดแทนนาข้าว โดยกรมปศุสัตว์ มีพื้นที่เป้าหมาย เป็นพื้นที่ปลูกข้าวที่ขึ้นทะเบียนไว้กับกรมส่งเสริมการเกษตรทั่วประเทศจำนวน 1 แสนไร่ทั่วประเทศ ระยะเวลาดำเนินการ 3 ปี เริ่มรับสมัครตั้งแต่เดือนมิ.ย. – ธ.ค. 2560 จะส่งเสริมให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนพื้นที่นามาปลูกพืชอาหารสัตว์ เช่น ต้นข้าวโพดสด มันสำปะหลัง กระถิน หญ้าแพงโกล่า หญ้าเนเปีย พืชตระกูลถั่ว และพืชอื่นๆ ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ เกษตรกรได้รับการสนับสนุนค่าปัจจัยการผลิตพืชอาหารสัตว์ไร่ละ 6,000 บาท แบ่งจ่าย 3 ปี ปีละ 2,000 บาท งบประมาณรวม 202.1 ล้านบาท
สำหรับโครงการที่ 2 คือโครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลาย ฤดูนาปรังปี 2561 โดยกรมส่งเสริมการเกษตร จำนวนพื้นที่ 4 แสนไร่ ชาวนา 80,000 ครัวเรือน ใน 53 จังหวัด ระยะเวลาดำเนินการเดือนส.ค. 2560 – มิ.ย. 2561 ส่งเสริมให้เกษตรกรลดรอบการปลูกข้าวไปปลูกพืชชนิดอื่นตามความต้องการ ยกเว้น หญ้าอาหารสัตว์ อ้อย ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พืชปุ๋ยสด ไม้ดอกไม้ประดับ ไม้ผล ต้นไม้ยืนต้นและพืชที่มีอายุเก็บเกี่ยวมากกว่า 120 วัน ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่
เกษตรกรที่จะเข้าโครงการต้องงดปลูกข้าวนาปรังในช่วงวันที่ 1 พ.ย. 2560 – 30 เม.ย. 2561 ยกเว้นพื้นที่รับน้ำที่ประกาศให้ทำนาปีเร็วขึ้น เกษตรกรสามารถเลือกปลูกพืชตามต้องการได้ตั้งแต่ช่วงเวลาวันที่ 1 พ.ย. 2560-28 ก.พ. 2561 ได้รับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการปลูกพืชทดแทนไร่ละ 2,000 บาท วงเงินดำเนินการรวม 864.53 ล้านบาท แบ่งเป็นงบเงินสนับสนุน 800 ล้านบาท และงบดำเนินการวงเงิน 64.53 ล้านบาท
และ 3. โครงการปลูกพืชปุ๋ยสด ฤดูนาปรังปี 2561 โดยกรมพัฒนาที่ดิน พื้นที่ 2 ไร่ ใน 22 จังหวัด ลุ่มน้ำเจ้าพระยาและลุ่มน้ำแม่กลอง ระยะเวลาดำเนินการเดือนมิ.ย. 2560 – มิ.ย. 2561 โดยจะส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกพืชปุ๋ยสดเพื่อไถกลบ ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ ได้รับการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ต้นทุนไร่ละ 5 กิโลกรัม และค่าไถ 2 ครั้ง แบ่งเป็นค่าไถไร่ละ 500 บาท และค่าไถกลบ ไร่ละ 500 บาท วงเงินรวม 229.90 ล้านบาท
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าโครงการที่กระทรวงเกษตรฯ เสนอในครั้งนี้ วงเงินรวม 4,902.12 ล้านบาท พื้นที่เป้าหมายรวม 1.23 ล้านไร่ โดยในส่วนของโครงการปลูกพืชอาหารสัตว์ทดแทนนาข้าว มีพื้นที่เป้าหมาย 630,000 ไร่ แต่ที่ประชุมครม. ปรับเหลือ 100,000 ไร่ ส่วนงบประมาณถูกปรับลดลงจากวงเงิน 3,807.69 ล้านบาท เหลือ 202.1 ล้านบาท หรือลดลง 3,605.59 ล้านบาท เนื่องจากมีความเห็นจากสำนักงบประมาณให้ทดลองทำในเฟสแรกแล้วประเมินความสำเร็จของโครงการก่อนที่จะทำเฟสต่อไป ส่วนอีก 2 โครงการไม่ได้ปรับเปลี่ยนแต่อย่างใด