อดีต กรธ.ยัน สูตรพรรคเล็กส.ส.งอก มีมานานก่อนเลือกตั้ง มีสูตรเดียว-ไม่เป็นความลับ
สูตรพรรคเล็กงอก / เมื่อวันที่ 3 เม.ย. ที่สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีการประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษากฎหมายของกกต. มีนายบุญส่ง น้อยโสภณ เป็นประธาน และมีนักวิชาการ รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมายเป็นกรรมการ เพื่อขอความเห็นในประเด็นข้อกฎหมาย โดยมีนายประพันธ์ นัยโกวิท อดีตกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญ( กรธ.) และอดีตกกต. เข้าร่วมประชุม เพื่อให้ความเห็นถึงวิธีคำนวณส.ส.บัญชีรายชื่อที่ถูกต้อง รวมถึงเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญ
นายประพันธ์ กล่าวภายหลังการประชุมร่วมว่า อำนาจในการคิดคำนวณส.ส. เป็นอำนาจหน้าที่ของกกต. ซึ่งในพ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. มาตรา 128 วรรคท้าย ให้กกต.เป็นผู้ดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนด
เมื่อถามว่าตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญการคิดคำนวณบัญชีรายชื่อทุกคะแนนเสียงมีความหมายหรือไม่ นายประพันธ์ กล่าวว่า หลักคิดของรัฐธรรมนูญฉบับนี้มุ่งให้ทุกคะแนนที่ประชาชนออกเสียงมีความหมาย ไม่ถูกทิ้งเสียเปล่า เพื่อสะท้อนถึงสิ่งที่ประชาชนคิด
และวิธีการคิดส.ส.บัญชีรายชื่อ ตารางการคิดก็ไม่ได้เพิ่งมาคิดในขณะนี้ มีการเสนอมาตั้งแต่ในชั้นของ กกต.ชุดที่แล้ว เสนอมาที่กรธ.และเสนอต่อไปที่คณะกรรมาธิการร่างพ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. ซึ่งในชั้นของกรรมาธิการยกร่างฯ กฎหมายลูก ก็ได้นำตารางการคำนวณ ส.ส.บัญชีรายชื่อมาพิจารณาและยกร่างเป็นกฎหมาย ดังนั้น ตารางการคิดคำนวณ ส.ส.มีอยู่ที่รัฐสภา ไม่ได้เป็นความลับ สามารถขอดูได้
“ในการหารือ ผมได้ชี้แจงถึงที่มาที่ไปของการคิดคำนวณว่าเป็นมาอย่างไร ได้เรียนว่ามีอยู่แล้วในร่างเดิม เสนอมาจากสำนักงาน กกต.เอง และก็มีการพิจารณาใน กรธ. ร่างที่เสนอสนช.ก็มีการเสนอไป และมีการปรับปรุง ในวาระของคณะกรรมาธิการฯ ก่อนจะออกมาเป็นกฎหมาย”นายประพันธ์ กล่าว
นายประพันธ์ กล่าวอีกว่า ในการพิจารณามีการตั้งสมมติฐาน ว่าจะมีพรรคการเมืองที่ได้รับเลือกตั้ง ส.ส.ในระบบเขตมากกว่าจำนวนส.ส.พึงมี เราพิจารณาหมดว่าถ้ากรณีไม่มีโอเวอร์แฮงค์จะทำอย่างไร หรือมีโอเวอร์แฮงค์จะคิดคำนวณอย่างไร
รวมทั้งพิจารณาไปถึงว่าถ้าต้องประกาศส.ส.ร้อยละ 95 เพื่อให้เปิดประชุมสภาได้ การคิดคำนวณ ส.ส.บัญชีรายชื่อจะคิดอย่างไร ซึ่งก็เขียนออกมาเป็นมาตรา 128 และ 129 ของพ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. ซึ่งรายละเอียดของตารางการคำนวณก็อยู่ที่รัฐสภา และเปิดเผยได้ ในส่วนของคณะกรรมาธิการฯ พิจารณากฎหมาย ส.ส.ก็ดูตามตารางนั้น พร้อมย้ำเป็นอำนาจหน้าที่ของ กกต.ในการคำนวณเพื่อประกาศส.ส.บัญชีรายชื่อ
เมื่อถามว่าทำไมกฎหมายต้องเปิดช่องให้ กกต.มาทำสูตรคำนวณตอนหลัง ทำไมไม่กำหนดไปเลยว่าอันไหนเป็นสูตรที่ถูกต้อง นายประพันธ์ กล่าวว่า ไม่ใช่ ตารางการคำนวณมีอยู่หมดแล้ว ว่าการคำนวณ ส.ส.ทำอย่างไร อยู่ที่สภา แต่มาตรา 128 เขียนว่าให้กกต.เป็นผู้คิด หมายความว่า กกต.ก็ต้องไปดูสูตรแล้วคิดออกมาว่าจะออกมาอย่างไร
เมื่อถามว่าพรรคที่ได้รับเลือกตั้งส.ส.เขตมากไม่ยอมรับในสูตรนี้ นายประพันธ์ กล่าวว่า ในการยกร่างฯ มีสูตรและวิธีการคำนวณอยู่ก่อนแล้ว และมีสูตรเดียว เมื่อถามต่อว่าจะต้องยึดสูตรนี้และพรรคการเมืองไม่สามารถไปตีความกฎหมายแล้วคิดเป็นสูตรอื่นได้ใช่หรือไม่ นายประพันธ์ กล่าวว่า อันนี้เป็นสูตรการคำนวณที่มีการพิจารณาร่างพ.ร.ป.ว่าด้วยเลือกตั้งส.ส.และมีสูตรเดียว
เมื่อถามว่า 11 พรรคเล็กที่ไม่ควรได้จำนวนส.ส.พึงมี แต่กลับได้ กรณีนี้อยู่ในสูตรที่ กรธ.คิดไว้หรือไม่ นายประพันธ์ กล่าวว่า อยู่ในสูตรที่มีอยู่ในกรรมาธิการฯ และมีปรากฏมาตั้งนานแล้ว
