คอลัมน์ หนังเด่น
กฤษดา
ยกให้ 4 ดาว
ผมเล็งหนังเรื่องนี้มานานหลายสัปดาห์ แต่มีเหตุให้คลาดตลอด เพราะรอบฉายไม่ตรงกับเวลาที่มี จนจำนวนโรงและรอบฉายลดลงเรื่อยๆ สุดท้าย (ถ้าการค้นหาข้อมูลไม่พลาด) เหลือแค่รอบเดียวโรงเดียวที่ใจกลางกรุงเทพฯ จึงต้องพยายามจัดหาเวลาดูให้ได้ แล้วก็ทำสำเร็จ
เมื่อเขียนถึงหนังเรื่องนี้ หนังอาจยังคงฉายแบบรอบเดียวโรงเดียว หรือออกจากโรงไปแล้ว ซึ่งดูจะเป็นการเขียนถึงที่ช้าเกินไป แต่เมื่อพิจารณาที่คุณค่าของหนัง ผมเชื่อว่าเขียนถึงช้ายังดีกว่าไม่เขียนถึงเลย
หนังไม่ได้นำเสนอเรื่องราวที่ซับซ้อน ซารู เด็กชายจากครอบครัวคนจนในอินเดียพลัดหลงกับพี่ชาย ทำให้กลายเป็นเด็กเร่ร่อน ต่อมาสามีภรรยาชาวออสเตรเลียรับเขาไปเลี้ยงเป็นลูก จนเมื่อโตเป็นหนุ่ม มีบางสิ่งทำให้เขาต้องหวนกลับไปอินเดียเพื่อค้นหาแม่ที่แท้จริง
ฉากท้ายๆ ที่เขาได้พบคำตอบนั้น เป็นฉากที่มีทั้งสมหวัง อิ่มใจ และสะเทือนใจ ในขณะที่การแทรกภาพย้อนอดีตในวัยเด็กได้ทำหน้าที่เล่าเรื่อง และนำอารมณ์ได้อย่างดีเยี่ยม จนกล่าวได้ว่าเป็นการดึงอารมณ์คนดูขึ้นไปสู่จุดสูงสุดได้อย่างพอดี พอเหมาะ และเต็มไปด้วยพลัง
กล่าวได้ว่าในทางเทคนิค และการกำกับฯ (ในด้านการกำกับนักแสดงและการ “กำกับคนดู”) นั้น ทำได้อย่างดีเยี่ยม และคงต้องชื่นชมทั้งตัวนักแสดง (โดยเฉพาะนักแสดงเด็ก) กับการคัดเลือกผู้แสดงที่หา ผู้แสดงได้อย่างเหมาะสม
อีกส่วนที่ต้องกล่าวถึงคือ งานด้านภาพ ทั้งงานกล้องและจัดแสงที่ถ่ายทอดเรื่องราว สื่อความหมาย ตลอดจนพรรณนาผู้คน และเหตุการณ์ได้อย่างสวยงาม
หนังได้เข้าชิงรางวัลออสการ์ 6 สาขา ได้แก่ หนังยอดเยี่ยม บทภาพยนตร์ดัดแปลง กำกับภาพ ดนตรีประกอบ ผู้แสดงสมทบชาย (เดฟ พาเทล) และผู้แสดงสมทบหญิง (นิโคล คิดแมน)
*บางด้านเกี่ยวกับรางวัลและความดี
เมื่อเขียนถึงหนังที่ได้รางวัลหรือได้เข้าชิงรางวัลหลายเรื่องติดต่อกัน ทำให้เกิดคำถามว่ารางวัล (หรือการเข้าชิง) เป็นสิ่งแสดงหรือยืนยันคุณค่า หรือ ความดีของหนังได้จริงหรือ
คำตอบคือ “น่าจะจริง” เพียงแต่ต้องมองอีกด้านด้วยว่ายังมีหนังที่ดีอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้รางวัล หรือไม่ได้แม้แต่เข้าชิง
สรุปได้ว่าหนังที่ได้รางวัลหรือได้เข้าชิง (เช่น กรณีอคาเดมีอวอร์ดส์) มีความโน้มเอียงที่จะเป็นหนังดี แต่ก็มีหนังดีบางเรื่องที่ไม่ได้รางวัลอะไรเลย
เมื่อกล่าวถึงการเข้าชิงหรือได้รางวัล คงต้องพิจารณาสาขาที่ได้รางวัลหรือได้เข้าชิงด้วย การได้เข้าชิงสาขาหนังยอดเยี่ยมย่อมยืนยันคุณค่าได้ นอกจากนั้นยังอาจมองที่สาขาอื่นๆ ตามมุมมองของผม อย่างน้อยที่สุด ควรได้เข้าชิงสาขา “บทภาพยนตร์”
หนังที่เขียนถึงไปแล้วอย่าง Arrival กับ La La Land เป็นตัวอย่างที่ดี (ส่วน The Red Turtle ได้เข้าชิงสาขาหนังแอนิเมชั่นยอดเยี่ยม)
รวมถึงหนังที่คาดว่าจะได้ดูและเขียนถึงอย่าง Manchester by the Sea (เข้าชิงบทฯ และกำกับฯ) และ Moonlight (เข้าชิงครบทั้ง บทฯ กำกับฯ กำกับภาพ และตัดต่อ) ก็น่าจะเป็นตัวอย่างที่ดีเช่นกัน
อย่างกรณี Moonlight การที่ได้เข้าชิงครบ 4 สาขาที่เป็นเหมือนเสาหลักของหนัง ย่อมทำให้เชื่อได้เลยว่ามีโอกาสน้อยมากที่ได้ดูแล้วจะผิดไปจากที่คาด พลาดไปจากที่หวัง