เด็กน้อยในชุดนักเรียน ชุดไทย ชุดพละหลากหลาย กำลังขะมักเขม้นนำใบไม้มามุงหลังคา “ทับ” หรือที่พักอาศัยชั่วคราวตามวิถีดั้งเดิม กลายเป็นจุดดึงดูดสายตาที่น่าสนใจ ณ แหล่งท่องเที่ยวบ้านวังสายทอง จ.สตูล
นี่ไม่ใช่เพียงการแสดงเพื่อความบันเทิง แต่คือการถ่ายทอดลมหายใจแห่งพงไพรผ่าน “เยาวชนมานิ” รุ่นใหม่ที่กำลังปรับตัวให้สอดรับกับโลกภายนอก
เด็กนักเรียนชาวมานิจากโรงเรียนบ้านวังสายทอง สาธิตการสร้าง “ทับ” ด้วยความเชี่ยวชาญ ตั้งแต่การคัดเลือกใบไม้มาวางซ้อนเป็นหลังคากันแดดฝน การก่อไฟให้ความอบอุ่น และการเผา “หัวมัน” อาหารหลักจากใต้ดิน รวมถึงการใช้อาวุธล่าสัตว์ที่เป็นภูมิปัญญาตกทอด
ครูต้อย นางประภา ครูผู้ดูแลใกล้ชิดระบุว่า การแสดงนี้คือสิ่งที่อยู่ในสัญชาตญาณของเด็กๆ ร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะเป็นวิถีที่เขาใช้ชีวิตอยู่จริงในป่า เพียงแต่โรงเรียนเข้ามาช่วย “เติมเต็ม” ในส่วนที่ขาด คือด้านการศึกษา มารยาททางสังคม และทักษะการสื่อสาร เพื่อให้พวกเขาสามารถต้อนรับและให้ข้อมูลนักท่องเที่ยวได้อย่างมั่นใจ
ครูต้อย
ความน่าสนใจไม่ได้อยู่ที่ทักษะการสร้างบ้านเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ “ทัศนคติ” ของเยาวชนกลุ่มนี้
น้องจุ๊บ หนึ่งในนักเรียนชาวมานิ เผยความในใจด้วยท่าทางคล่องแคล่วว่า โตขึ้นอยากเป็น “พยาบาล” เพื่อกลับมาดูแลพ่อแม่ที่ป่วยบ่อยครั้ง ขณะที่เพื่อนร่วมชั้นอีกหลายคนฉายแววรักการกีฬา โดยบอกว่าการเรียนในโรงเรียนยากกว่าการสร้างบ้าน แต่พวกเขาสนุกที่ได้เรียนรู้และอยากเติบโตไปเป็นนักกีฬาในอนาคต
แม้เด็กๆ จะปรับตัวเข้ากับสังคมเมืองได้ดีขึ้น เริ่มมีรายได้เสริมจากการช่วยชุมชนเก็บกวาดพื้นที่ หรือพายเรือให้นักท่องเที่ยว แต่เส้นทางการศึกษายังคงมีขีดจำกัด
“อุปสรรคสำคัญคือที่พักหรือทับของเด็กๆ ไม่มีไฟฟ้าและไม่มีอินเตอร์เน็ต การทำการบ้านจึงทำได้เฉพาะช่วงอยู่ที่โรงเรียนหรือตอนเย็นเท่านั้น อุปกรณ์พื้นฐานอย่างดินสอ ยางลบ หรือสมุด ยังเป็นสิ่งที่ขาดแคลน” ครูต้อยกล่าวเสริม
ปัจจุบันมีเด็กชาวมานิในการดูแลของครูต้อย 43 คน ตั้งแต่ระดับอนุบาลจนถึงประถม การส่งเสริมให้เด็กๆ กล้าแสดงออกผ่านวิถีชีวิตดั้งเดิมไม่เพียงช่วยสร้างรายได้และมูลค่าเพิ่มให้การท่องเที่ยวชุมชนบ้านวังสายทอง แต่ยังสร้าง “ภูมิคุ้มกัน” ให้เยาวชนกลุ่มน้อยเหล่านี้ยืนหยัดอยู่ในสังคมยุคปัจจุบันได้อย่างมีความสุขโดยไม่ลืมรากเหง้าตนเอง
พัชรี เกิดพรม
