ผุดไอเดีย Mini Zoo เขาประทับช้าง ทุ่ม 7.5 ล้านบาทปรับปรุงสถานที่ เล็งเปิดภายในปี 2570 นี้ หวังดึงเที่ยวเชิงอนุรักษ์ -ศูนย์เรียนรู้ด้านสัตว์ป่า
เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ที่ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่าที่ 3 (ประทับช้าง) จ.ราชบุรี นายราชันย์ บัวศรี ผอ.สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 3 (สบอ.3) บ้านโป่ง พร้อมด้วยนายชุมพล แก้วเกตุ หัวหน้าศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่าที่ 3 (เขาประทับช้า เปิดภารกิจการดูแลสัตว์ป่าของกลางและสัตว์ป่าที่ได้รับบาดเจ็บ กว่า 2,500 ตัว
นายชุมพล รายงานว่า ปัจจุบันศูนย์มีสัตว์ป่าที่ต้องดูแลรวม 2,513 ตัว 170 ชนิด แบ่งเป็น 9 กลุ่ม กลุ่มที่มีมากที่สุดคือสัตว์เลื้อยคลาน เช่น งู เต่า จระเข้ และอีกัวน่า 25 ชนิด 798 ตัว (31.8%) และนกทั่วไป เช่น นกขุนทอง นกยูง เป็ด 51 ชนิด 798 ตัว (31.8%) รองลงมาคือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กและไพรเมต 31 ชนิด 602 ตัว (24.0%) นกแก้วและนกในวงศ์นกแก้ว 17 ชนิด 113 ตัว (4.5%) ไพรเมตและสัตว์ขนาดเล็ก 15 ชนิด 61 ตัว (2.4%) สัตว์กีบ เช่น กวาง เก้ง เนื้อทราย 9 ชนิด 58 ตัว (2.3%) สัตว์กินเนื้อ เช่น เสือ แมวดาว เมียร์แคต 10 ชนิด 46 ตัว (1.8%) นกล่าเหยื่อ เช่น เหยี่ยว 10 ชนิด 33 ตัว (1.3%) และกลุ่มตัวลิ่นและอาร์มาดิลโล 2 ชนิด 4 ตัว (0.2%)
ทั้งนี้ สัตว์ 3 ชนิดที่มีจำนวนมากที่สุด ได้แก่ อีกัวน่า นกปรอดหัวโขน และลิงแสม รวมกัน 1,757 ตัว หรือราว 69.9% ของสัตว์ทั้งหมดในศูนย์
นายชุมพล ระบุว่า ส่วนกลุ่มสัตว์ป่าต่างประเทศ โดยเฉพาะกรณีลิงอุรังอุตังที่เคยดูแลในช่วง 10 ปีกว่าคดีจะสิ้นสุด จนส่งกลับอินโดนีเซียไปแล้ว 78 ตัว อีกทั้งในช่วง 4-5 ปีพบแนวโน้มการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างประเทศเพื่อมาเลี้ยงเพื่อความสวยงามมากขึ้น เช่น กลุ่มงู เต่าอินเดีย ไพรเมตขนาดเล็ก เช่น ลิงมาโมเสท คอมมอนมาโมเซทที่มีราคาตัวละ 500,000 บาท ลีเมอร์ แรคคูน
นอกจากนี้ยังมีเคสควายป่าสุลาเวสี หรืออานัว ควายแคระสายพันธุ์เฉพาะถิ่นในบัญชีจัดเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ (Endangered) ตามบัญชีของ IUCN ที่ดูแลอยู่มา 5 ปีหลังจากตำรวจตรวจยึดจากการลอบขนมาทางเรือ ซึ่งเคสนี้อยู่ในขั้นตอนพูดคุยกับทางสถานทูตอินโดนีเซีย เพื่อส่งกลับไปประเทศอินโดนีเซีย
นายชุมพล ระบุอีกว่า ในจำนวนนี้สัตว์ของกลางที่ปล่อยคืนธรรมชาติ 40% ส่วนใหญ่เป็นสัตว์พื้นถิ่น เช่น นกที่ได้รับบาดเจ็บหรือพลัดหลง ขณะที่สัตว์ต่างประเทศส่วนใหญ่ไม่สามารถปล่อยคืนธรรมชาติได้ ส่วนการส่งกลับประเทศต้นทางต้องได้รับการยินยอม เช่น กรณีเต่าดาวพม่า ซึ่งประเทศต้นทางมีจำนวนมากอยู่แล้วจึงไม่ค่อยประสงค์รับคืน โดยศูนย์ฯ มีภาระงบประมาณในแต่ละปีที่ได้รับเพียง 2 ล้านบาท โดยราคาอาหาร จำพวกพืชผลทางการเกษตรขึ้นกับตลาดในบางฤดูกาลที่อาจจะแพงขึ้นหรือถูกลง แต่หากไม่เพียงพอต้องทำโครงการ ไปยังสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่าบางปีได้เพิ่ม 300,000 บาท และมีชาวบ้านมาบริจาคบ้าง เช่น ผลไม้ผักและอาหารเม็ดแปรรูป
ด้านนายราชันย์ กล่าวว่า ขณะนี้ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่าที่ 3 (เขาประทับช้าง) ได้รับงบ 7.5 ล้านบาท เตรียมพัฒนาพื้นที่ 25 ไร่ให้เป็นเป็น Mini Zoo เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ เนื่องจากอยู่ในเส้นทางเชื่อมต่อของสวนผึ้ง จอมบึง โดยปกติจะมีนักท่องเที่ยวแวะเวียนมาชมไม่ต่ำกว่าเดือนละ 2,000 คน ซึ่งคาดว่าจะมีการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกและปรับปรุงภูมิทัศน์ และกรงเลี้ยงสัตว์บางชนิด แล้วเสร็จภายในปี 2570
ปัจจุบันยังไม่มีการเก็บค่าบริการ เนื่องจากสถานที่ยังไม่พร้อม แต่หากมีการเปิดMini Zoo แล้วอาจมีการคิดค่าเข้าชม ส่วนอัตราค่าบริการจะมีการพิจารณากับทางท้องถิ่นด้วย สำหรับการให้บริการ จะไม่มีนโยบายให้นักท่องเที่ยวจับหรือสัมผัสสัตว์ป่าโดยตรง แต่อาจเปิดกิจกรรมให้อาหารสัตว์เท่านั้น
โดยในตอนนี้มีสัตว์ดาวเด่น เช่น หมีควายหมีหมาในบ่อเลี้ยง เสือดำ ชื่อแม่สอด เสือโคร่งชื่อ โลโซ นอกจากนี้ยังมีเก้ง กวาง เต่า นกกก และนกเงือกหัวแรด อย่างไรก็ตามทางศูนย์ฯ ตั้งใจเปิด Mini Zoo เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยว พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์แก่ผู้มาเยือน และต่อยอดสู่การอบรมเจ้าหน้าที่ต่อไป
