คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
น้าชาติ ประชาชื่น [email protected]
พริกไทยมีประโยชน์อย่างไรบ้าง และพริกไทยขาวกับพริกไทยดำต่างกันอย่างไร
ปูจ๋า
ตอบ ปูจ๋า
พริกไทย ชื่อสามัญ Pepper ชื่อวิทยาศาสตร์ Piper nigrum L. วงศ์ Piperaceae สกุล Piper พืชเครื่องเทศที่มีกลิ่นฉุนและให้รสเผ็ดร้อน พบใช้ประกอบอาหารทั้งผลสดที่มีสีเขียว และผลแห้ง รวมถึงนำผลแห้งไปป่นเป็นผงเป็นเครื่องปรุงอาหาร และยังมีการใช้ประโยชน์ทางยา
ทั้งนี้ พริกไทยดำและพริกไทยขาวได้มาจากต้นพริกไทยเดียวกัน ความต่างสีมาจากวิธีการเก็บเกี่ยวที่ต่างกัน คือ พริกไทยดำได้จากการเก็บเกี่ยวผลพริกไทยที่เป็นผลแก่เต็ม ที่แต่ยังไม่สุก เมื่อเก็บเกี่ยวแล้วนำไปตากแดดบนลาน ใช้สังกะสีหรือผ้าใบคลุมให้ผลหลุดจากขั้ว ร่อนแล้วนำมาผึ่งแดดให้แห้งประมาณ 4-5 วัน ผิวก็จะเหี่ยวย่นและเปลี่ยนเป็นสีดำ (เพราะมีผงของเปลือกสีดำปนอยู่)
ส่วนพริกไทยขาวได้จากการเก็บเกี่ยวผลผริกไทยที่แก่จัด เริ่มสุกเป็นสีแดงและกลายเป็นสีดำ จากนั้นนำไปแช่น้ำ เพื่อลอกเอาเปลือกชั้นนอกออกไป เหลือแต่เมล็ดข้างใน แล้วนำไปแช่ในน้ำที่ไหลหรือน้ำนิ่ง พริกไทยที่แช่ในน้ำไหลจะมีสีขาวกว่าที่แช่ในน้ำนิ่ง ใช้เวลาประมาณ 7-14 วัน
จึงนำมานวดเพื่อลอกเอาเปลือกออก ล้างด้วยน้ำสะอาดและนำไปตากแดดทันที ประมาณ 4-5 วันก็จะแห้งสนิท ได้เป็นพริกไทยขาว หรือเรียกกันว่า พริกไทยล่อน สรุปคือถ้าทำแห้งทั้งเปลือกจะได้พริกไทยดำ ส่วนพริกไทยขาว ได้จากการลอกเปลือกออกก่อน
ต้นพริกไทยเป็นไม้อายุยืน จัดอยู่ในประเภทไม้เลื้อย สูงประมาณ 5-10 เมตร ลักษณะของลำต้นเป็นข้อๆ มีรากฝอยออกตามข้อไว้ยึดเกาะสิ่งรอบข้างและพยุงลำต้น และมีรากที่อยู่ในดินขนาดใหญ่ 3-6 ราก แต่ละรากยังมีรากฝอย ใบเดี่ยว รูปรี ออกเรียงสลับตามข้อและกิ่ง ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ คล้ายใบพลูหรือใบโพธิ์ มีดอกขนาดเล็กสีขาวหรือสีเหลืองอ่อน ออกเป็นช่อตามข้อของลำต้นประมาณ 50-150 ดอกต่อช่อ มีเมล็ดกลมๆ ติดกันอยู่เป็นพวง ผลออกเป็นช่อเป็นรูปทรงกระบอกยาว ช่อผลสีเขียว เมื่อแก่จะมีสีเหลืองและแดง ภายในแต่ละผลมีเมล็ดลักษณะกลม
พริกไทยมีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย บริเวณเทือกเขาทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งเป็นพืชเศรษฐกิจในเขตร้อน เช่น ใน เวียดนาม อินโดนีเซีย บราซิล และอินเดีย ซึ่งเป็นประเทศผู้ผลิตหลัก สำหรับประเทศไทย ถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่ง นิยมปลูกกันมากใน จ.จันทบุรี ตราด ระยอง สายพันธุ์ที่นิยมปลูกมีอยู่ 6 สายพันธุ์ ได้แก่ พันธุ์ใบหนา พันธุ์บ้านแก้ว พันธุ์ปรางถี่ธรรมดา พันธุ์ปรางถี่หยิก พันธุ์ควายขวิด และสายพันธุ์คุชชิ่ง
จากผลการศึกษาวิจัยมากมาย ทำให้พริกไทยได้ชื่อเป็นราชาเครื่องเทศ นับจากการใช้ประโยชน์ด้านอาหาร ผลและเมล็ดพริกไทยมีรสเผ็ดร้อน ใช้ปรุงรสได้ทั้งสดและแห้ง ขณะที่ด้านสรรพคุณทางยาพื้นบ้าน มีการใช้พริกไทยในยาอายุรเวท ส่วนมากใช้รักษาบรรเทาอาการเกี่ยวกับระบบย่อยอาหาร ขับพยาธิ แก้ลมจุกเสียดแน่น ท้องอืดเฟ้อ ขับลม ขับเสมหะ ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ แก้อาการอาหารไม่ย่อย ระงับอาการอาเจียน ผ่อนคลายอาการไม่สบายจากอาหารเป็นพิษ
ด้านสรรพคุณทางยาแผนตะวันตก พริกไทยมีสารจำพวกแอลคาลอยด์ ชื่อ ไพเพอรีน (piperine) เป็นสารที่ทำให้เผ็ดร้อนและกลิ่นฉุน มีรายงานว่ามีผลกดประสาทในระบบประสาทส่วนกลาง ลดไข้ ลดอาการเจ็บปวด ลดการอักเสบ และฆ่าแมลงได้ และมีรายงานว่าสารไพเพอรีนมีส่วนช่วยในการเพิ่มขึ้นของเม็ดสีในผิวหนัง นอกจากนี้มีงานวิจัยด้วยว่า พริกไทยดำลดความอ้วนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยสารประกอบไพเพอรีนที่มีคุณสมบัติช่วยขจัดและต่อต้านไขมันส่วนเกิน
ยังมีข้อมูลการใช้ประโยชน์จากพริกไทย เว็บไซต์ สสวท. ยกข้อเขียนของ รศ.พร้อมจิต ศรลัมพ์ ที่ปรึกษาสำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล จากนิตยสาร ชีวจิต ฉบับที่ 322 เรื่อง โรยพริกไทยสักนิด ชีวิตจะยืนยาว ว่า พริกไทยดำและพริกไทยขาวมีน้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ (น้ำมันหอมระเหยในพริกไทยดำมีมากกว่าพริกไทยขาว) และจัดเป็นสารแอนติออกซิแดนต์ หรือสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยปกป้องเซลล์จากเชื้อโรค กำจัดสารพิษ ทำให้ร่างกายแข็งแรง โดยสรรพคุณของยาสมุนไพร พริกไทยดำมีตัวยามากกว่าพริกไทยขาว
