รู้ไปโม้ด
หนูอยากทราบว่านิติเวชวิทยาเรียนเกี่ยวกับอะไร มีสาขาย่อยไหม ตอนนี้อยู่ ม.2 ค่ะ
อิ๋ว
ตอบ อิ๋ว
เก็บความรู้ว่าด้วยนิติเวชมาจากอรรถาธิบายของ รศ.ดร. พ.ต.อ.หญิง พัชรา สินลอยมา (สบ 3) ภาควิชาวิทยาการตำรวจ กลุ่มงานวิชาการสืบสวนและสอบสวน กองบังคับการวิชาการ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ สรุปความว่า นิติเวชศาสตร์ หรืออาจถูกเรียกว่า นิติเวชวิทยา แปลมาจากคำภาษาอังกฤษ forensic medicine หมายถึงวิชาแพทย์ที่นำมาใช้ หรือเกี่ยวข้องกับงานทางด้านกระบวนการยุติธรรม การนำความรู้ทางการแพทย์มาใช้เพื่อตอบสนองวัตถุประสงค์ของกฎหมาย เช่น ตรวจผู้บาดเจ็บเพื่อให้ความเห็นทางคดีตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิต หรือตรวจศพหาสาเหตุการตายอันมาจากเหตุไม่เป็นธรรมชาติ
นิติเวชวิทยา หรือนิติเวชศาสตร์ ปัจจุบันแยกออกเป็นวิชาย่อย ดังนี้ 1.นิติพยาธิ (Forensic Pathology) ศึกษาการตายที่ผิดธรรมชาติ รวมทั้งการตายโดยธรรมชาติแบบกะทันหัน เป็นการตายที่ส่วนใหญ่ยังไม่ทราบสาเหตุ และบางครั้งการชันสูตรพลิกศพอย่างเดียวไม่สามารถบอกเหตุตายได้ ต้องผ่าตัดหาเหตุตาย การตรวจหาเหตุตายอย่างละเอียดร่วมกับการตรวจสถานที่เกิดเหตุและซักประวัติ ก็สามารถบอกได้ว่า การตายที่ผิดธรรมชาตินั้นเป็นการตายจากอุบัติเหตุ หรือฆ่าตัวเองตาย หรือถูกผู้อื่นฆ่า ทั้งยังช่วยพนักงานสอบสวนในเรื่องพิสูจน์ตัวบุคคล โดยตรวจศพและชิ้นส่วนของศพ ประมวลเวลาว่าศพนั้นตายมานานแล้วเท่าไร โดยอาศัยการเปลี่ยนแปลงภายหลังตาย
2.นิติเวชคลินิก (Clinical Jurisprudence or Clinical Forensic Medicine) หรือเรียกว่า ธรรมศาสตร์คลินิก หมายถึงการตรวจผู้ป่วยที่แพทย์ตรวจแล้วต้องให้ความเห็นแก่พนักงานสอบสวน โดยอาศัยจากอาการ การตรวจร่างกายและสิ่งตรวจพบวัตถุพยานต่างๆ เช่น ผู้ป่วยถูกข่มขืนกระทำชำเรา ผู้ป่วยได้รับอันตรายเกิดบาดแผลชนิดต่างๆ ไม่ว่าจากอุบัติเหตุ ทำตัวเอง หรือถูกทำร้ายจากบุคคลอื่น ผู้ป่วยถูกสารพิษชนิดต่างๆ ถูกสารทางกายภาพ เช่น ความร้อน ไฟฟ้า ได้รับอันตรายจากกลุ่มพวกขาดอากาศ เช่น จมน้ำ แขวนคอ รวมทั้งบุคคลต่างๆ ที่พนักงานสอบสวนส่งมาให้แพทย์ตรวจ
ผู้ป่วยที่อาจได้รับค่าชดเชยจากกรมแรงงาน แพทย์ก็ต้องตรวจและให้ความเห็นแก่กรมแรงงานว่า การที่ผู้ป่วยได้รับอันตรายบาดเจ็บ ต้องพิการสูญเสียอวัยวะ คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เพื่อจ่ายเงินชดเชยให้ การตรวจผู้ป่วยคดีชนิดต่างๆ นี้ การที่แพทย์ให้ความเห็นแก่พนักงานสอบสวนในทางคดีอาญาอาจนำไปใช้ในคดีแพ่งได้อีกด้วย รวมถึงการทำพินัยกรรมของผู้ป่วยอาจจะต้องให้แพทย์เป็นพยานเพื่อรับรองว่าขณะทำพินัยกรรมผู้ป่วยมีสติสัมปชัญญะดี ไม่หมดสติ หรือสติฟั่นเฟือน หรือวิกลจริต
3.นิติจิตเวช (Forensic Psychiatry) เป็นหน่วยที่ใช้ความรู้ทางจิตเวชเพื่อตรวจและดูแลผู้ป่วยทางจิตที่เป็นผู้ต้องหา หรือผู้ต้องขัง ทั้งนี้เนื่องจากกฎหมายมีความสนใจว่า การกระทำใดที่เป็นความผิดนั้นควรเกิดมาจากการกระทำที่มีเจตนา หรือเล็งว่าจะเกิดผลนั้น แต่หากผู้กระทำได้กระทำเรื่องนั้นไปในขณะที่ไม่รู้ตัว ไม่สามารถควบคุมตนเองได้ หรือเกิดจากความหลงผิดที่มาจากความเจ็บป่วยทางจิตแล้ว ถือว่าขาดเจตนาในการกระทำนั้น จึงยังไม่ครบองค์ประกอบของการกระทำผิดตามกฎหมาย แต่ยังควรอยู่ในความดูแลของแพทย์จนกว่าอาการเจ็บป่วยเช่นว่านั้นจะดีขึ้น และไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อบุคคลอื่นอีก ผู้ปฏิบัติจึงเป็นแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์
4.นิติทันตกรรม (Forensic Odontology) เป็นวิชาหนึ่งของวิชาทันตแพทย์เรื่องการตรวจฟัน เช่น ตรวจอายุ ตรวจเพื่อพิสูจน์ตัวบุคคลโดยเปรียบเทียบกับการบันทึกของฟันขณะที่มีชีวิตอยู่กับลักษณะฟันของคนตาย โดยเฉพาะในรายที่ไม่สามารถระบุตัวบุคคลได้ 5.นิติพิษวิทยา (Forensic Toxicology) เป็นวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับยาพิษและสารพิษ ไม่ว่าจะมาจากสารเคมี จากพืชและจากสัตว์ 6.นิติ ซีโรโลยี (Forensic Serology) เป็นวิชาที่ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในการตรวจเนื้อเยื่อของร่างกาย เลือด สารคัดหลั่งต่างๆ ที่อาจมาจากผู้ป่วย ศพ หรือวัตถุพยานที่พนักงานสอบสวนส่งมาต่างหาก เป็นงานที่สนับสนุนงานการตรวจผู้ป่วยและการชันสูตรพลิกศพ
