หากพูดถึงฆ้องไทย หลายคนคงนึกถึง “ฆ้องวง” ซึ่งมีด้วยกัน 2 ประเภท คือฆ้องวงใหญ่ และฆ้องวงเล็ก

ฆ้องวงใหญ่ มีลูกฆ้องที่ทำจากทองเหลือง 16 ลูก เรียงจากลูกเล็กทางขวาไปยังลูกใหญ่ทางซ้าย วงฆ้องสูงประมาณ 24 ซ.ม. ใช้หวายโป่งทำเป็นราง โดยขดเป็นวงขนานกัน และเว้นที่ไว้ให้นักดนตรีเข้าไปบรรเลง

ฆ้องวงใหญ่เป็นเครื่องดนตรีประเภทตี ดำเนินทำนองหลักของเพลง ใช้ในวงต่างๆ เช่น วงปี่พาทย์เครื่องห้า วงปี่พาทย์เครื่องใหญ่ วงมโหรีเครื่องใหญ่

ส่วนฆ้องวงเล็ก สร้างในสมัยรัชกาล ที่ 3 มีลักษณะเหมือนฆ้องวงใหญ่ แต่มีลูกฆ้อง 18 ลูก และขนาดเล็กกว่า บรรเลงทำนองคล้ายระนาดเอก แต่ตีเก็บถี่กว่าระนาดเอก เสียงต่ำสุดของฆ้องวงเล็กเรียกว่า ลูกทวน ใกล้เคียงกับเสียงทีของดนตรีสากล และไล่เสียงสูงขึ้นเรียงลำดับไปจนถึงลูกยอด หรือเสียงมี ที่อยู่ทางขวาสุด

ส่วนประกอบของฆ้องวง ประกอบด้วย ส่วนที่วางลูกฆ้องเรียกว่า ร้านฆ้อง ภายในร้านฆ้องมีลูกมะหวดเป็นไม้กลึงกลมเป็นลอนวางขนาบลูกแก้ว หัวท้ายบาก และปาดโค้งรับกับต้นหวาย

โขนฆ้องทำด้วยไม้หนาตอนกลางนูนขึ้น ใช้ยึดติดกับต้นหวายทั้งสองข้าง ไม้ค้ำล่างเป็นไม้สี่เหลี่ยมทรงแบน ยึดติดกับหวายคู่ล่าง ไม้ตะคู้คือไม้ไผ่เล็กๆ เจาะฝังเข้าไปในลูกมะหวดเพื่อกั้นสะพานหนูหรือเส้นลวดสอดโค้งเป็นวงใต้ไม้ตะคู้สำหรับผูกหนังลูกฆ้อง และไม้ค้ำบน หรือไม้ถ่างฆ้อง เป็นไม้แผ่นบางๆ ใช้ถ่างให้วงฆ้องอยู่ในสภาพเป็นวงสวยงาม

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน