มาราธอน

คอลัมน์ รู้ไปโม้ด

น้าชาติ ประชาชื่น [email protected]

ต้องการทราบประวัติและเรื่องการวิ่งมารา ธอนครับ

แชมป์

ตอบ แชมป์

ข้อมูลเกี่ยวกับมาราธอนมีรวบ รวมไว้ในเว็บไซต์ www.thairunning. com โดย สงคราม ไกรสนธ์ อุปนายกสมาคมนักวิ่งเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย สรุปความได้ว่า การวิ่งมาราธอนมีมานานกว่า 2,500 ปีมาแล้ว ย้อนไปยุคกรีกรุ่งเรือง แต่กระนั้นก็มีศึกติดพันต้องรบราฆ่าฟันทำสงครามอยู่เนืองๆ ครั้งหนึ่งรบกับเปอร์เซีย กรีกเป็นฝ่ายชนะศึก ทหารชื่อ “ฟิร์ดิปปิเดส-Pherdippides” ถูกส่งจากสมรภูมิให้วิ่งกลับไปรายงานผลการรบยังกรุงเอเธนส์ จากเมืองสนามรบ เขาวิ่งๆๆ ข้ามทุ่ง “มาราธอน” ที่ตำนานเล่าว่าต้องใช้เวลาถึง 48 ชั่วโมงกว่าจะพ้นผ่าน ที่สุดฟิร์ดิปปิเดสวิ่งเข้าประตูเมืองสำเร็จ เขาตะโกนว่า วิกตอรี่-Victory (ชัยชนะ) และพอสิ้นเสียงเขาก็สิ้นลมขาดใจตายอยู่ ณ ตรงนั้น เมื่อมีการจัดแข่งขันวิ่งทนระยะยาวขึ้นเป็นครั้งแรกในกีฬาโอลิมปิก จึงตั้งชื่อการแข่งขันนั้นว่า มาราธอน-Marathon

มาราธอนคือการแข่งขันวิ่งระยะยาว หมายถึงระยะ 26 ไมล์ 385 หลา หรือ 42.195 กิโลเมตร วิ่งบนถนนทั่วไป เรียกว่า โรด เรซเซส-Road Races ส่วนระยะที่น้อยกว่ามาราธอน เรียกมินิมาราธอน จะเป็นระยะกี่กิโลฯ ก็ตาม แม้แต่ที่เรียกกันว่าครึ่งมาราธอน หรือ 21.100 กิโลเมตร ก็เรียกมินิได้เช่นกัน

นอกจากนี้ยังมีคำว่า ซูเปอร์ฮาล์ฟมาราธอน (ซูเปอร์ครึ่งมาราธอน บางคนเข้าใจว่าเป็นระยะมากกว่าครึ่งมาราธอน เช่น 25-30 กิโลเมตร) ที่ฝรั่งไม่รู้จัก แต่ไทยเราตั้งกันเอง กับระยะที่ยาวกว่ามาราธอนเรียก อัลตรา มาราธอน-Ultra marathon ซึ่งมักมีมาตรฐานไว้ที่ 100 กิโล เมตร จัดบ่อยในยุโรป ส่วนใหญ่แชมป์ทำเวลาที่ราว 6.30-7 ชั่วโมง

การจัดแข่งขันวิ่งมาราธอนระดับนานาชาติต้องได้รับการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานโดยสมาคมมาราธอนนานาชาติ (AIMS-Association of International Marathons and Road Races) เอไอเอ็มเอสมีสมาชิกที่เป็นสนามวิ่งอยู่ทั้งหมดทั่วโลก 55 ประเทศ สำหรับสนามวิ่งในประเทศไทยที่เป็นสมาชิกของเอไอเอ็มเอสมี 1 สนาม คือกรุงเทพมาราธอน โดยสนามวิ่งที่เป็นสมาชิกจะต้องได้รับการพิสูจน์วัดระยะของเส้นทางแข่งขันในระยะที่ถูกต้องตรงตามมาตรฐาน กรณีที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเส้นทางแข่งขันเดิมเลย เมื่อครบ 5 ปีผู้แทนฝ่ายเทคนิคของเอไอเอ็มเอส ซึ่งปัจจุบันร่วมมือกับ IAAF (International Amateur Athletic Federation) จะต้องพิสูจน์วัดเส้นทางใหม่ นอกจากดูแลเคร่งครัดเกี่ยวกับความเที่ยงตรงของเส้นทางแข่งขันแล้ว ยังควบคุมดูแลโครงสร้างการจัดงานที่ได้มาตรฐานอื่นๆ ด้วย

การแข่งขันวิ่งมาราธอนครั้งแรกของโลกบรรจุอยู่ในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกสมัยใหม่ครั้งที่ 1 ปีค.ศ.1896 จัดที่เอเธนส์ในระยะทาง 24 ไมล์ 1,500 หลา ผู้ชนะในครั้งนั้นเป็นชาวกรีก ชื่อ สปิริดอน หลุยส์ (Spyridon Louis) ทำเวลา 2.58.50 ชั่วโมง ชื่อของ สปิริดอน เป็นประวัติศาสตร์ ทุกวันนี้เรามักจะเห็นตัวผลิตภัณฑ์หรือกิจกรรมที่เกี่ยวกับกีฬานำเอาคำว่า Spyridon ไปใช้ เช่น ชื่อบริษัทเกี่ยวกับกีฬา โดยเฉพาะในยุโรปและอเมริกา

ค.ศ.1908 ในโอลิมปิกเกมส์ที่กรุงลอนดอน ระยะทางวิ่งมาราธอนจากเดิมถูกปรับให้ยาวออกไปเป็น 26 ไมล์ 385 หลา (42.195 กิโลเมตร) ด้วยเหตุผลที่คณะกรรมการยินยอม เพื่อกำหนดเส้นชัยให้อยู่ตรงพระพักตร์เจ้าหญิงแห่งอังกฤษพอดี และต่อจากนั้นมาได้ยึดระยะนี้เป็นมาตรฐานจนถึงปัจจุบัน ผู้เป็นแชมป์คนแรกในระยะ 42.195 กิโลเมตร คือ จอห์น เฮย์ส (John Hayes) นักวิ่งอเมริกัน ทำเวลา 2.55.18 ชั่วโมง

การแข่งขันวิ่งมาราธอนในโอลิมปิกที่เอเธนส์ปี 1896 เป็นจุดกำเนิดมหกรรมมาราธอนรายการใหญ่รายการหนึ่งของโลก คือ “บอสตันมาราธอน” สหรัฐอเมริกาจัดขึ้นโดยใช้กฎกติกาการแข่งขันเหมือนโอลิมปิก แต่แตกต่างที่เปิดโอกาสให้นักวิ่งประชาชนทั่วไปเข้าแข่งได้

บอสตันมาราธอนจึงเป็นรายการประเพณีประจำเมืองที่มีอายุมากที่สุดในโลก เมื่อครั้งครบรอบ 100 ปี มีนักวิ่งมาราธอนจากทั่วโลกเข้าร่วมแข่งขันกว่า 40,000 คน ในจำนวนนี้มีนักวิ่งไทยเข้าร่วมแข่งขัน 25 คน