บ้านคลองโคน จ.สมุทรสงคราม เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนที่ได้รับความนิยมมานานหลายปี เพราะเป็นที่ราบลุ่มติดทะเล ทรัพยากรธรรมชาติที่นี่คือทะเลและป่าชายเลน ชาวบ้านทำอาชีพประมงเป็นหลัก แปรรูปอาหารทะเลรองลงมา และอาชีพเสริมคือเรือท่องเที่ยวและกิจกรรม สารพัดอาชีพที่คนคลองโคนพึ่งพาอาศัยธรรมชาติในท้องถิ่น ทำให้ทุกวันนี้คนที่นี่มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี มีกินมีใช้ตลอดปี
ป่าชายเลนคลองโคน
แต่ก่อนที่จะเป็นพื้นที่ป่าชายเลนสมบูรณ์พูนพร้อมเช่นนี้ ที่นี่ต้องใช้เวลาฟื้นฟูมานานหลายสิบปี
“เมื่อก่อนที่นี่ถูกรุกล้ำเป็นบ่อกุ้ง ป่าถูกถากถางหมดเกลี้ยง เสื่อมโทรม คนไม่มีอาหาร ลิงไม่มีที่อยู่ จนกระทั่งวันหนึ่งชาวบ้านลุกขึ้นมาช่วยกันปลูกป่า ฟื้นฟูร่วมกับหน่วยงาน จนตอนนี้พื้นที่โล่งๆ ในตอนนั้นก็มีป่ากลับมา อาหารก็กลับมา ลิงก็อยู่สบายขึ้น” ปู่ธงชัย คลองโคน ชาวบ้านบ้านคลองโคนที่มีอาชีพขับเรือนำเที่ยวและอาศัยอยู่ที่คลองโคนมาตั้งแต่เกิด เห็นสภาพการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นของบ้านตนเอง ในขณะเดียวกันก็ตระหนักอยู่เสมอว่าไม่มีอะไรจีรังยั่งยืน จึงมักพาหลานๆ มารู้จักธรรมชาติของบ้านตัวเองเพื่อปลูกฝังทีละน้อยๆ
บ้านคลองโคน ชุมชนนักอนุรักษ์
“ตั้งแต่ผมโตมาก็เห็นผู้ใหญ่ในชุมชนช่วยกันดูแลอนุรักษ์ธรรมชาติมาตลอดครับ บางทีก็จัดกิจกรรมเก็บขยะในคลองในป่าชายเลนด้วยกัน ร้านอาหารต่างๆ ก็ทำบ่อบำบัดน้ำเสียก่อนปล่อยคืนลงแหล่งน้ำธรรมชาติ และทุกๆ วันจะมีนักท่องเที่ยวมาปลูกป่าที่บ้านเรา ป่าก็เพิ่มขึ้น อาหารทะเลก็มีมากครอบครัวของผมก็มีของขายตลอดครับ” ฟลุ๊ค ด.ช.จิระวัน เทียมดวงแข หลานปู่ธงชัย คลุกคลีกับการอนุรักษ์มาตั้งแต่เด็ก ทำให้ฟลุ๊ครักป่าชายเลนคลองโคนเป็นพิเศษ สนามเด็กเล่นของฟลุ๊คและเพื่อนๆ ก็คือป่าชายเลนคลองโคน
น้องฟลุ๊ค
ปู่ธงชัย คลองโคน
“ผมชอบออกเรือมากับปู่ เพราะที่ป่าชายเลนมีอะไรสนุกๆ เยอะครับ ได้ดูปลาตีนสู้กัน ดูปู ดูลิงขุดหอยหาปูกิน ถ้าขับเรือออกไปช่วงน้ำลดหน้าเลนก็ลงไปหาหอยแครงได้ ไถกระดานลุยโคลน สนุกมากครับ” ฟลุ๊คพูดด้วยสีหน้าแห่งความสุข
หอยแครงคลองโคน
ธรรมชาติป่าไม้ที่งอกงามคืนมาในวันนี้ไม่อาจบอกได้ว่าจะยั่งยืนไปอีกกี่ปี แต่วันนี้ผลลัพธ์จากการที่ทุกคนช่วยกันดูแลรักษาไว้อย่างดีนั้นแสดงให้เห็นชัดเจนแล้ว ทั้งอาหารที่อุดมสมบูรณ์ ความเป็นอยู่ของชาวบ้านที่ไม่ต้องเข้าเมืองขายแรงงาน แต่หาอยู่หากินจากบ้านของตน รวมไปถึงชีวิตของสัตว์น้อยใหญ่ในป่าชายเลนที่อยู่อาศัยอย่างสุขสบายไม่สร้างความเดือดร้อนหรือเบียดเบียนกัน
อาหารสมบูรณ์
หากมองกว้างไปถึงธรรมชาติของโลก คลองโคนเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่ช่วยประคองให้โลกที่อยู่ในช่วงวิกฤตนี้คงสภาพต่อไปได้ และยังคงหวังถึงป่าที่มากขึ้นในพื้นที่ต่างๆ รอบโลก เพื่อช่วยโลกให้กลับมาเย็นเป็นโลกที่น่าอยู่เช่นเดิมอีกครั้ง
นี่ไงครับ ลิงขุดหาหอย
ติดตามชมความสนุกของเด็กหน้าเลนในทุ่งแสงตะวัน ตอน สมบัติจากคลองโคน วันเสาร์ที่ 1 มิถุนายน 2567 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวัน รวมถึง Youtube : Payai TV ในเวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
