การเลี้ยงหนอน Black Soldier Fly หรือ BSF เพื่อช่วยกำจัดขยะ เป็นนวัตกรรมทางเลือกที่มีประสิทธิภาพในการจัดการขยะบนเกาะสีชัง อ.เกาะสีชัง จ.ชลบุรี
BSF ผู้พิทักษ์เกาะ
โครงการนี้เริ่มลงมือทำไปได้ระยะหนึ่งแล้วและให้ผลเป็นที่ประจักษ์แก่สายตาประชาชนชาวเกาะสีชัง จึงเกิดความร่วมไม้ร่วมมือกันมากขึ้น เพราะทุกคนอยากให้เกาะสีชังมีสภาพแวดล้อมที่ดีและสะอาด
ครึ่งหนึ่งของขยะเป็นขยะอินทรีย์
ทุกๆ วัน ปราการ แซ่ตั้น และภรรยา จะไปเก็บขยะอินทรีย์จากทั้งชุมชน ร้านอาหาร ผู้ประกอบการต่างๆ รอบเกาะ โดยมีกองหนุนคือลูกชายทั้ง 2 คนได้แก่ ต้า วีรภัทร แซ่ตั้น และ ไต๋ ด.ช.ปัญญากร แซ่ตั้น ช่วยกันทั้งครอบครัว บางส่วนชาวบ้านเอามาส่งให้ถึงที่ ในแต่ละวันปริมาณมากน้อยต่างกัน แต่เฉลี่ยแล้วเดือนหนึ่งประมาณ 1 ตันครึ่ง
ไต๋และพี่ต้าตระเวนเก็บขยะเศษอาหาร
“เกาะสีชังวันหนึ่งมีขยะประมาณ 20 ตัน ครึ่งหนึ่งของขยะเป็นขยะอินทรีย์ 10 กว่าตัน เรากำจัดได้ไม่หมดเพราะโรงเรือนเรามีขนาดเล็ก แต่ก็เป็นต้นแบบให้ส่วนราชการว่าจริงๆ แล้วยังมีวิธีนี้อยู่ด้วย” ปราการกล่าว
ไต๋ช่วยพ่อกับแม่เลี้ยงหนอน
ถึงแม้ว่าจะเป็นแค่เพียงบางส่วน แต่อย่างน้อยๆ ก็ยังพอมีหนทางให้หน่วยราชการหรือชุมชนมองเห็นว่ายังมีวิธีอื่นอีกในการจัดการขยะนอกเหนือจากการนำขยะอินทรีย์เหล่านี้ไปหมักเป็นปุ๋ยหรือทิ้งไปโดยที่ไม่แยก ซึ่งเมื่อรวมกับขยะประเภทอื่นๆ แล้วจะไปก่อปัญหาหลังจากนั้นอีกมากมาย
“โรงเรือนเปิดอย่างเป็นทางการมาแล้ว 1 ปีกว่า จัดการขยะอินทรีย์อยู่ 13 ตัน ปีนี้จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น คาดว่าปีนี้เราจะจัดการได้ถึง 15 ตัน”
วิทยากรน้อย
โครงการนี้ได้รับความสนใจมาตั้งแต่แรกเริ่มลงมือทำ มีหน่วยงานราชการ หน่วยงานภาคเอกชน มาดูงาน มาเรียนรู้กระบวนการต่างๆ แล้วนำความรู้กลับไปทำ นอกจากนั้นมีกลุ่มชาวบ้านและผู้ที่สนใจทั่วไปขอมาเรียนรู้ด้วย
เด็กๆ อย่าง น้องไต๋ ปัญญากร แซ่ตั้น อายุ 10 ขวบ ร่วมเรียนรู้ไปกับพ่อ แม่ และพี่ชายตั้งแต่เริ่มต้น รู้จักเข้าใจกระบวนการกำจัดขยะด้วยหนอน BSF มาเป็นลำดับ
ไต๋ พ่อ และน้าปิ๊ง
“เขาชื่อ Black Soldier Fly ย่อๆ เรียก BSF ครับ เป็นพวกหนอนแมลงวันลาย แต่พอเรียกว่าหนอนแมลงวัน คนมักจะเข้าใจว่าเป็นแมลงวันบ้านที่สกปรกเป็นพาหะนำโรค ไม่อยากยุ่งด้วย ซึ่งไม่ใช่เลยครับ หน้าตาก็ไม่เหมือนแมลงวัน ผมเลยเรียกว่าหนอนแมลงวันทหารดำดีกว่า” น้องไต๋บอกอย่างนั้น
“ปากเขาจะแหลมๆ ครับ ตัวเรียวๆ ปีกเรียวๆ ไม่เหมือนแมลงวันบ้านตัวป้อมๆ เวลาเขามาเกาะตามตัวไม่ต้องกลัวติดเชื้อโรคนะครับ แล้วเขาก็เป็นศัตรูกับแมลงวันบ้านด้วยครับ เขากินแมลงวันบ้าน” น้องไต๋บอกว่าเจ้าหนอน BSF นี้น่ารัก ถ้าใครได้ลองเลี้ยงก็จะรักเพราะเขามีประโยชน์มาก
หนอน BSF ช่วงเป็นดักแด้
เมื่อก่อนตามฟุตปาธทางเดินหน้าร้านอาหารต่างๆ จะมีคราบน้ำจากเศษอาหาร มีกลิ่นเหม็นบูดเน่าโชยมาตลอด พอทำโครงการเลี้ยงหนอน BSF ช่วยกำจัดขยะ เดี๋ยวนี้ไม่มีกลิ่นแล้ว เกาะสีชังก็สะอาดขึ้น Black Soldier Fly เกิดมาเพื่อช่วยโลกจริงๆ
ในระยะตัวหนอน BSF มีหน้าที่กินเพียงอย่างเดียว เป็นระยะที่จัดการเศษอาหารและขยะอินทรีย์ได้ดีที่สุด เพราะมันกินเก่งมากและกินแทบทุกอย่าง กินหมดได้อย่างรวดเร็ว พลังการย่อยสลายมากกว่าไส้เดือนหลายเท่า แบบนี้พอจะเรียกว่าเป็นฮีโร่กำจัดขยะได้ไหม
เลี้ยงปลาด้วยหนอน BSF
ปัญหาขยะจากอาหารเป็นประเด็นร้อนทั่วโลก ประเทศไทยเองก็ตื่นตัวกับเรื่องนี้ ทั้งในภาคครัวเรือนและการท่องเที่ยว มีการหาทางออกเพื่อจัดการขยะในชุมชนที่นับวันจะมากขึ้นเรื่อยๆ BSF (Black Solder Fly) เป็นตัวอย่างการจัดการขยะที่ได้ผลและมีประสิทธิภาพ เด็กๆ ก็ช่วยได้
เลี้ยงไก่อ้วนพีเพราะให้กินหนอน
มาเรียนรู้ชีวิตมหัศจรรย์ของ BSF ไปด้วยกันในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน ผู้พิทักษ์เกาะสีชัง ทางช่อง 3 HD เวลา 05.05 น. และพร้อมกันอีกครั้ง 07.30 น. ทางเพจเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน และยูทูบ PayaiTV ร่วมให้กำลังใจครอบครัวเล็กๆ ที่อาจจุดพลังรักษ์โลกให้กับเรา
วสวัณณ์ รองเดช
