เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2568 พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชีย เมืองซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา ได้จัดพิธีส่งมอบโบราณวัตถุประติมากรรมสำริด กลุ่มประโคนชัย 4 รายการ คืนแก่ประเทศไทย โดยมีนายสุริยา จินดาวงษ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน เป็นผู้แทนประเทศไทย พร้อมด้วยนายต่อ ศรลัมพ์ กงสุลใหญ่ ณ นครลอสแองเจลิส และนายแดเนียล ลูรี่ นายกเทศมนตรีเมืองซานฟรานซิสโก เข้าร่วมพิธีส่งมอบโบราณวัตถุในครั้งนี้
น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รมว.วัฒนธรรม เปิดเผยว่า ได้รับรายงานจากนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร แจ้งเพื่อทราบว่าโบราณวัตถุทั้ง 4 รายการ ประกอบด้วย ประติมากรรมสำริดรูปพระโพธิสัตว์ 3 รายการ และพระพุทธรูป 1 รายการ เป็นโบราณวัตถุอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ 13-14 หรือประมาณ 1,200-1,300 ปีมาแล้ว มีแหล่งที่มาจากโบราณสถานในอำเภอประโคนชัย หรืออำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ ในปัจจุบัน
จึงมีชื่อเรียกในกลุ่มนักประวัติศาสตร์ศิลปะว่า “ประติมากรรมกลุ่มประโคนชัย”
สำหรับประติมากรรมกลุ่มนี้ อยู่ในบัญชีโบราณวัตถุที่คณะกรรมการติดตามโบราณวัตถุของไทยในต่างประเทศกลับคืนสู่ประเทศไทย มีมติให้ติดตามเมื่อปี พ.ศ.2561 และได้ส่งมอบเอกสารข้อมูลแก่สำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ สหรัฐอเมริกา (Homeland Security Investigations : HSI) ผ่านกระทรวงการต่างประเทศ
เพื่อดำเนินการสืบสวน กระทั่งเมื่อวันที่ 26 เม.ย.2568 นายเดวิด เคลเลอร์ เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบคดี ได้แจ้งให้กรมศิลปากรทราบถึงความก้าวหน้าทางคดีว่า คณะกรรมการพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชีย ที่แต่งตั้งโดยเมืองซานฟรานซิสโก มีมติให้พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียถอดถอนรายการโบราณวัตถุทั้ง 4 รายการ ออกจากทะเบียนโบราณวัตถุ ก่อนที่จะร่วมกับสถานกงสุลใหญ่ ณ นครลอสแองเจลิส จัดพิธีส่งมอบโบราณวัตถุคืนแก่ประเทศไทยในวันที่ 8 ธ.ค.2568
ทั้งนี้ กรมศิลปากรได้มอบหมายนางสาวนิตยา กนกมงคล ผอ.สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เป็นผู้แทนเดินทางไปรับมอบประติมากรรมสำริดจาก Dr.Soyoung Lee ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเซีย ที่เมืองซานฟรานซิสโก พร้อมตรวจสอบและดูแลการหีบห่อ เพื่อเตรียมการขนส่งกลับสู่ประเทศไทยภายในเดือนธันวาคมนี้
