วัดนาคกลางวรวิหาร ตั้งอยู่ที่เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร สันนิษฐานว่าแต่เดิมเป็นวัดโบราณที่มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย
เป็นวัดเก่าแก่สมัยอยุธยาตอนปลายในเขตบางกอกใหญ่ มีความสำคัญสมัยกรุงธนบุรี เพราะอยู่ใกล้พระราชวัง และมีตำนานว่าเดิมรวม 3 วัด (วัดนาค วัดกลาง วัดน้อย) ก่อนจะรวมเป็นวัดเดียวสมัยรัตนโกสินทร์
ในสมัยพระเจ้าตากสินมหาราช วัดแห่งนี้ถือว่าตั้งอยู่ในเขตพระราชฐาน เพราะห่างจากพระราชวังเพียงแค่ 500 เมตรเท่านั้น วัดแห่งนี้จึงมีความสำคัญในสมัยกรุงธนบุรีเป็นอย่างมาก
วัดที่มีความสำคัญในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี และเนื่องจากที่ตั้งของวัดอยู่ไม่ไกลจากพระราชวัง จึงทำให้สันนิษฐานกันว่าวัดแห่งนี้พระเจ้าตากสินมหาราชน่าจะมีความผูกพันกันกับพระองค์ ด้วยพระราชปณิธานของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่ทรงมีต่อพระพุทธศาสนา พระราชกรณียกิจที่สำคัญในรัชสมัยของพระองค์ คือ การกอบกู้เอกราชจากพม่าหลังจากการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ทั้งยังทรงส่งเสริมทางด้านเศรษฐกิจ ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม วรรณกรรม และการศึกษา
ไม่เพียงเท่านั้นยังมีเรื่องเล่าสืบทอดกันมาว่า ในอดีตนั้นมีพระภิกษุรูปหนึ่งที่อยู่ในพระวิหารได้นิมิตว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมีพระราชประสงค์ที่จะประทับที่วัดนาคกลางวรวิหารแห่งนี้ โดยในนิมิตให้ไปอัญเชิญพระบรมรูปของพระองค์ พระภิกษุรูปนั้นพร้อมทั้งญาติโยมจึงไปหาตามนิมิต และได้พบพระบรมรูปที่ปั้นด้วยดินเหนียวตั้งอยู่ระหว่างวัดเครือวัลย์กับกองทัพเรือ
จึงได้มีการอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดนาคกลาง โดยสร้างศาลขึ้น แต่ปัจจุบันไม่มีศาลนั้นแล้วเหลือแต่พระบรมรูปที่วัดได้ซ่อมแซมบูรณะเก็บไว้เป็นอย่างดี
จากนั้น วัดจึงได้สร้างศาลาสุธรรมภาวนา (ศาลาพระเจ้าตาก) ตั้งอยู่ทางซ้ายมือของพระอุโบสถ ภายในศาลาสุธรรมภาวนาเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธนิมิตฯ หรือหลวงพ่อทอง และพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในพระอิริยาบถต่างๆ จำนวน 9 พระองค์ครึ่ง อาทิ 1.ปางนั่งเมือง 2.ปางทรงม้า (แบบวงเวียนใหญ่) 3.ปางทรงม้า (แบบจันทบุรี) 4.ปางยืน (ออกรบ) 5.ปางยืน (ทรงเครื่องพระมหากษัตริย์) 6.ปางอุบาสก (นั่งวิปัสสนา) 7.ปางอุบาสก (เดินจงกรม) 8.ปางผนวช (นั่งวิปัสสนา) 9.ปางผนวช (ยืนทรงบาตร)
พระบรมรูปครึ่งพระองค์ที่ตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ด้านหน้าของศาลาพร้อมทั้งทหารเสือคู่พระทัย เพื่อเป็นการสืบสานตำนานพระเกียรติคุณ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระวีรมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ทรงกอบกู้อิสรภาพคืนสู่แผ่นดินไทย
ศาลาพระเจ้าตาก (ศาลาสุธรรมภาวนา) ที่วัดนาคกลางวรวิหาร เปิดให้สักการบูชาและสามารถเข้าชมได้ โดยวัดมีเวลาทำการประมาณ 08.00-17.00 น. และทุกวันเสาร์ ช่วงเวลา 09.00 น. หลวงพ่อดำเนิน เจ้าอาวาสวัดนาคกลางวรวิหาร จะมีการสวดมนต์บทจักรพรรดิกันที่ศาลาแห่งนี้อีกด้วย ผู้ที่สนใจจะสวดมนต์บทจักรพรรดิสามารถมากันได้
ผู้ที่มีความประสงค์จะเข้ามากราบพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช นอกจากนี้หากสนใจเช่าบูชาวัตถุมงคล พระเจ้าตากสินมหาราช วัดนาคกลางวรวิหาร ก็มีให้บูชาเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต
สามารถสอบถามได้ที่ วัดนาคกลางวรวิหาร ถนนอิสรภาพ ซอยอิสรภาพ 42 แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ 10600 โทร. 06-1592-4815, 08-1620-3556
