ด้วยกระแสโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็ว การได้ย้อนกลับไปสู่รากเหง้าของพระพุทธศาสนา ณ ดินแดนที่เป็นแหล่งกำเนิดแห่งพระธรรม ยังคงเป็นประสบการณ์ที่เปี่ยมด้วยคุณค่า ทั้งในเชิงศรัทธา ความรู้ และแรงบันดาลใจในการดำเนินชีวิต
กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม โดยกองทุนส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ได้ดำเนินงาน “โครงการส่งเสริมพระสงฆ์และพุทธศาสนิกชนไปประกอบศาสนกิจ ณ สังเวชนียสถาน 4 ตำบล ประเทศอินเดีย-เนปาล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2569” เพื่อเปิดโอกาสให้พระสงฆ์จากทั่วประเทศ และพุทธศาสนิกชนเครือข่ายที่บำเพ็ญตนเป็นแบบอย่างที่ดีต่อสังคมและเป็นผู้อุปถัมภ์บำรุงส่งเสริมกิจการพระพุทธศาสนา รวมทั้งหมด 3 รุ่น จำนวนกว่า 200 รูป/คน เดินทางไปประกอบศาสนกิจ ตามรอยธรรม และศึกษาพุทธประวัติจากสถานที่จริงในดินแดนพุทธภูมิ ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนมีนาคม 2569
ประกอบด้วยพระสงฆ์และเครือข่ายพุทธศาสนิกชนที่ทำงานด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา อาทิ พระธรรมวิทยากร พระสงฆ์ประจำศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ครูพระสอนศีลธรรม ตลอดจนผู้ที่อุทิศตนทำประโยชน์แก่พระพุทธศาสนา เพื่อให้บุคลากรเหล่านี้สามารถนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปต่อยอดในการสอน การอบรม และการเผยแผ่หลักธรรมแก่ประชาชน
นายชัยพล สุขเอี่ยม อธิบดีกรมการศาสนา กล่าวว่า โครงการดังกล่าว มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมให้พระสงฆ์และพุทธศาสนิกชนได้เรียนรู้พระธรรมจากแหล่งกำเนิดของพระพุทธศาสนาโดยตรง ผ่านการจาริกไปยังสังเวชนียสถาน 4 ตำบล
ประกอบด้วย 1.สวนลุมพินี รัฐลุมพินี สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาล สถานที่ประสูติของเจ้าชายสิทธัตถะ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของพุทธประวัติ 2.พุทธคยา เมืองคยา รัฐพิหาร สาธารณรัฐอินเดีย ดินแดนแห่งการตรัสรู้ ภายใต้ร่มเงาของต้นพระศรีมหาโพธิ์ พร้อมทั้งบริเวณเขาดงคสิริ สถานที่ที่เกี่ยวเนื่องกับการบำเพ็ญเพียรก่อนการตรัสรู้ 3.ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน หรือสารนาถ เมืองพาราณสี รัฐอุตตรประเทศ สถานที่ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา “ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร” อันเป็นการประกาศพระธรรมและเกิดพระรัตนตรัยขึ้นครั้งแรกในโลก 4.สาลวโนทยาน เมืองกุสินารา สถานที่ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน และเป็นจุดเริ่มต้นของการเผยแผ่พระธรรมคำสอนสู่มวลมนุษยชาติ
อีกหนึ่งกลไกสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการเดินทางจาริกแสวงบุญในดินแดนพุทธภูมิ คือ ศูนย์อำนวยความสะดวกแก่ผู้เดินทางไปประกอบศาสนกิจ ณ สังเวชนียสถาน 4 ตำบล ซึ่งอยู่ภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมการศาสนา โดยกองทุนส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ร่วมกับ คณะพระธรรมทูต สายประเทศอินเดีย-เนปาล โดยได้มีการสนับสนุนการดำเนินงานแล้วรวมทั้งสิ้น 16 แห่ง เพื่อให้คณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติได้รับความสะดวกในการเดินทางและประกอบศาสนกิจอย่างเหมาะสม
ในการเดินทางของคณะรุ่นที่ 2 ยังได้มีการเปิดศูนย์อำนวยความสะดวกเพิ่มเติมอีก 1 แห่ง ณ วัดไทยสะสาราม รัฐพิหาร สาธารณรัฐอินเดีย นับเป็นแห่งที่ 17 ของเครือข่ายศูนย์อำนวยความสะดวกแก่ผู้แสวงบุญ โดยที่ผ่านมามีพุทธศาสนิกชน ชาวไทยและชาวต่างชาติเดินทางมาจาริกแสวงบุญ ณ ศูนย์ แห่งนี้มากกว่า 60,000 รูป/คน ต่อปี
พระครูวิชัยคุณาธาร รองเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัย ในนามผู้แทนคณะสงฆ์ที่ร่วมจาริกแสวงบุญ กล่าวด้วยความปีติว่า “…การได้เดินทางมายังประเทศอินเดีย-เนปาลในครั้งนี้ เปรียบเสมือนการได้กลับมาเยือนดินแดนที่เป็นต้นกำเนิดของพระพุทธศาสนา และเป็นโอกาสสำคัญที่พุทธศาสนิกชนจะได้เห็นสถานที่จริงที่ปรากฏอยู่ในพุทธประวัติ
ทั้งยังกล่าวขอบคุณ กรมการศาสนาและกองทุนส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ที่ดูแลและอำนวยความสะดวกแก่คณะผู้เดินทางอย่างอบอุ่น ตลอดจนพระวิทยากรที่ให้ความรู้และอธิบายความสำคัญของสถานที่ต่างๆ อย่างละเอียด ทำให้ผู้ร่วมคณะเข้าใจพุทธประวัติได้อย่างลึกซึ้ง
“การจาริกครั้งนี้เป็นทั้งบุญตา บุญหู และบุญใจ” บุญตา คือการได้เห็นสถานที่จริงที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธประวัติ บุญหู คือการได้ฟังคำอธิบายและเรื่องราวทางพระพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้ง และบุญใจ คือความปีติที่เกิดขึ้นเมื่อได้กราบสักการะพระพุทธเจ้าในดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ เมื่อได้เห็น ได้ฟัง และได้สัมผัสบรรยากาศแห่งศรัทธาในดินแดนพุทธภูมิ การได้มาเยือน ณ สถานที่ที่พระพุทธเจ้าเคยประสูติ ตรัสรู้ แสดงธรรม และปรินิพพาน นับเป็นมงคลสูงสุดครั้งหนึ่งในชีวิต”
