วันศุกร์ที่ 10 เม.ย.2569 น้อมรำลึกครบรอบ 124 ปี ชาตกาล “หลวงปู่ทอง กัลยาณธัมโม” หรือ “พระครูสมณกิจโกศล” วัดบ้านหนองเลา ต.หนองเม็ก อ.นาเชือก จ.มหาสารคาม มีชื่อเสียงโด่งดังในอดีต ร่วมสมัยกับ “หลวงปู่มี กันตสีโล” วัดป่าสันติธรรม (ดงส้มป่อย) เทพเจ้าของชาวอีสานตอนกลางและอีสานใต้
แม้หลวงปู่ทั้งสองรูปจะได้มรณภาพจากโลกนี้ไปนานหลายสิบปีแล้ว แต่ศรัทธาที่มีต่อท่านทั้งสองยังคงไม่เสื่อมคลายตราบจนปัจจุบัน
อัตโนประวัติ หลวงปู่ทอง เกิดในสกุลปะวะเก เมื่อวันที่ 10 เม.ย.2445 ที่บ้านหนองเลา หมู่ 3 อ.นาเชือก จ.มหาสารคาม
เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนบ้านหนองเลา ต้องลาออกมาช่วยครอบครัวทำไร่ทำนา ตามวิถีชีวิตของชาวชนบทอีสาน
อายุได้ 14 ปี บิดา-มารดา ได้นำบุตรชายไปบรรพชาที่วัดบ้านหนองเลา
กระทั่งอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ เข้าพิธีอุปสมบท ที่วัดหนองเลา โดยมีพระอาจารย์สุพันธุ์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์จันทร์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระอาจารย์พา เป็นพระอนุสาวนาจารย์
ภายหลังเดินทางไปศึกษาที่สำนักเรียนวัดสระแก อ.พุทไธสง จ.บุรีรัมย์ ในสมัยนั้นเป็นสำนักเรียนที่มีชื่อเสียงโด่งดังมาก ท่านมุมานะศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัยสามารถสอบได้นักธรรมชั้นโท รวมทั้งศึกษามูลกัจจายน์ บาลี อักษรขอม ไทยน้อย อักษรลาว สามารถอ่านออกเขียนได้อย่างแตกฉาน
พ.ศ.2476 ญาติโยมชาวบ้านได้นิมนต์ให้กลับมาจำพรรษาที่วัดหนองเลา เนื่องจากขาดแคลนพระผู้ใหญ่ที่จะพัฒนาวัดให้เจริญรุ่งเรือง
ให้ความสำคัญกับการศึกษามาก หลังจากได้กลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดบ้านเกิด ตั้งสำนักเรียนพระปริยัติธรรมขึ้น โดยรับหน้าที่เป็นครูสอนเอง
ยุคนั้นสำนักเรียนวัดหนองเลามีชื่อเสียงโด่งดังมาก พระภิกษุสามเณรที่มาศึกษาเล่าเรียนต้องเรียนหนักมาก บางวันเรียนจนถึงเวลาค่ำก็มี
นอกจากนี้ ยังชมชอบการเดินธุดงควัตรและวิปัสสนากัมมัฏฐาน รวมทั้งให้ความสนใจศึกษาด้านวิทยาคม
เป็นพระที่เคร่งครัดพระธรรมวินัย วัตรปฏิบัติเสมอต้นเสมอปลาย ทำให้มีชื่อเสียงโด่งดังขจรขจายในหมู่ญาติโยมอย่างรวดเร็วควบคู่กับ หลวงปู่มี กนฺตสีโล
ได้รับการยกย่องว่าเป็นศิษย์พระตถาคตรูปหนึ่งที่กราบไหว้ได้อย่างสนิทใจ ในแต่ละวันมีญาติโยมจากทั่วสารทิศเดินทางมากราบนมัสการ รับฟังธรรมและประพรมน้ำพุทธมนต์ รวมทั้งปรารถนาตะกรุดโทน ตะกรุดคู่ที่เข้มขลังจากหลวงปู่อย่างล้นหลาม
ส่วนปัจจัยที่ได้จากการบริจาค ได้นำไปพัฒนาสร้างความเจริญรุ่งเรืองให้กับวัดหนองเลา รวมทั้งปรับปรุงพัฒนาภายในวัดให้มีความร่มรื่นสวยงาม
มีตำแหน่งงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2489 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดหนองเลา และเป็นเจ้าคณะตำบลนาเชือก (ขณะนั้น อ.นาเชือก ยังเป็นตำบล)
พ.ศ.2493 เป็นพระอุปัชฌาย์ พ.ศ.2507 รักษาการเจ้าคณะอำเภอนาเชือก พ.ศ.2508 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะอำเภอนาเชือก
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2498 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นตรี ที่พระครูสมณกิจโกศล
พ.ศ.2508 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นโท พ.ศ.2517 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นเอก ในราชทินนามเดิม
พ.ศ.2521 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นพิเศษ ในราชทินนามเดิม
ล่วงเข้าสู่ปัจฉิมวัย มีอาการอาพาธบ่อยครั้ง หลังตรากตรำรับใช้พระพุทธศาสนามายาวนาน
สุดท้ายมรณภาพด้วยโรคชรา เมื่อวันที่ 29 พ.ค.2523 สิริอายุ 78 ปี พรรษา 58
