สดจากหน้าพระ - พิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย กรมหลวงวชิรญาณสังวร

วันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม 2569 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดให้การบำเพ็ญกุศลถวาย สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร เนื่องในวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ ปีที่ 13 อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ ณ อาคารฉลองพระชันษา ๑๐๐ ปี สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก วัดบวรนิเวศวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพฯ

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 19 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร ยุคที่ 6 พระราชกรรมวาจาจารย์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

การนี้ พระพรหมวชิรรังษี (จิรพล อธิจิตโต) กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.พาณิชย์ เป็นประธานในพิธีฝ่ายฆราวาส

โอกาสนี้ นางอุดมพร เอกเอี่ยม ผอ.สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, นายธงทอง จันทรางศุ ที่ปรึกษามหาเถรสมาคม พร้อมด้วยข้าราชการ และเจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ร่วมพิธี และปฏิบัติภารกิจสนองงานคณะสงฆ์

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร

มีพระนามเดิม เจริญ คชวัตร ประสูติเมื่อวันที่ 3 ต.ค.2456 ที่ ต.บ้านเหนือ อ.เมือง จ.กาญจนบุรี บิดา-มารดาชื่อ นายน้อย และ นางกิมน้อย คชวัตร ทรงเป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวนบุตรชาย 3 คนของครอบครัวตระกูลคชวัตร

พระชนมายุย่าง 14 ปี ถือบรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดเทวสังฆาราม

ต่อมาทรงย้ายมาศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดเสน่หา อ.เมือง จ.นครปฐม 2 พรรษา ก่อนจะทรงย้ายมาศึกษาต่อที่วัดบวรนิเวศวิหาร ในสมัยสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ทรงครองอาราม

พระองค์ทรงสอบได้ประโยคต่างๆ มาโดยลำดับจนถึงเปรียญธรรม 9 ประโยค

พ.ศ.2476 ทรงกลับไปอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดเทวสังฆาราม โดยมีพระครูอดุลยสมณกิจ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูนิวิฐสมาจารย์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์

ครั้นถึงช่วงออกพรรษา ทรงกลับมาอุปสมบทอีกครั้งหนึ่ง เพื่อญัตติเป็นธรรมยุต ณ วัดบวรนิเวศ โดยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ครั้งยังเป็นสมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์ และพระรัตนธัชมุนี เป็นพระกรรมวาจาจารย์

ได้รับฉายาว่า สุวัฑฒโน อันมีความหมายว่า ผู้เจริญปรีชายิ่งในอุดมปาพจน์

เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงผนวชและประทับ ณ วัดบวรนิเวศ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้รับหน้าที่เป็นพระอภิบาลโดยตลอด และต่อมาได้เป็นผู้ถวายพระธรรมเทศนา พระมงคลวิสสกถาในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ปีพุทธศักราช 2507

พ.ศ.2504 เป็นเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์มาโดยลำดับ

พ.ศ.2532 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระองค์ที่ 19 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

วันที่ 24 ต.ค.2556 สิ้นพระชนม์ด้วยพระอาการสงบ เนื่องจากติดเชื้อในกระแสพระโลหิต สิริรวมพระชันษาถึง 100 ปี 21 วัน

วันพุธที่ 16 ธ.ค.2558 พระราชทานเพลิง ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส

วันที่ 28 ก.ค.2562 หลังการสิ้นพระชนม์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดสถาปนาพระอัฐิ สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวัฑฒโน) สมเด็จพระสังฆราช ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวง มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า “สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร วชิราลงกรณ ราชาภินิษกรมณาจารย์ สุขุมธรรมวิธานธำรง อริยวงศาคตญาณวิมล สกลมหาสังฆปริณายก ตรีปิฎกปริยัติธาดา วิสุทธจริยาธิสมบัติ สุวัฑฒนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมพิสาร วชิรญาณวงศวิวัฒ พุทธบริษัทคารวสถาน วิจิตรปฏิภาณพัฒนคุณ วิบุลสีลาจารวัตรสุนทร สรรพคณิศรมหาสังฆาธิบดี ศรีสมณุดมบรมบพิตร”