หมอเจด เผย 5 สัญญาณ ถ่ายปกติทุกวัน ก็เป็นมะเร็งลำไส้ได้! เช็กเลยสัญญาณแบบไหนควรตรวจ แม้ยังอายุน้อยอยู่ในตอนนี้ก็ตาม?
หมอเจด หรือ นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์ในเพจ หมอเจด ถึงกรณีที่ถ่ายปกติทุกวัน ก็เป็นมะเร็งลำไส้ได้! เช็กเลยสัญญาณแบบไหนควรตรวจ แม้ยังอายุน้อย?
โดยระบุว่า บางคนบอกผมว่า หมอครับ ผมถ่ายทุกเช้าเลยนะ ตรงเวลาเป๊ะ ไม่เคยท้องผูก ไม่เคยท้องเสีย แบบนี้ลำไส้น่าจะแข็งแรงดีใช่ไหม?
ผมบอกเลยว่า ถ่ายได้ทุกวันก็ดีครับ แต่ไม่ได้แปลว่าลำไส้จะไม่มีปัญหาเสมอไป เพราะบางคนมีติ่งเนื้อในลำไส้ หรือเริ่มเป็นมะเร็งแล้ว แต่ยังถ่ายได้ปกติทุกวันก็มีครับ ที่สำคัญ อายุ 30–40 ก็เป็นได้ ไม่จำเป็นต้องรอให้อายุ 50 ก่อนนะครับ
แล้วแบบไหนที่ผมอยากให้ระวัง? ลองเช็กไปด้วยกันครับ
1.ถ่ายทุกวัน แต่มีเลือดออกมาด้วย!
บางคนเข้าห้องน้ำตามปกติพอหันกลับไปดู เอ๊ะ! มีเลือดแดงๆ ติดกระดาษหรืออยู่ในโถส้วม ก็คิดว่าเป็นริดสีดวงแหละ เพราะไม่ได้ปวดท้องอะไรเลย จริงๆ อาจเป็นริดสีดวงก็ได้ครับ
แต่ผมไม่อยากให้ฟันธงเอง โดยเฉพาะถ้าเลือดปนมากับอึ หรือมีเลือดออกซ้ำๆ หลายครั้ง อย่าคิดว่าไม่เจ็บแล้วไม่อันตรายนะครับ เพราะมะเร็งลำไส้บางคน ก็เริ่มจากการถ่ายมีเลือดปนได้เหมือนกัน ถ้ามีเลือดออกแบบนี้ ควรไปตรวจให้รู้ว่าเลือดมาจากไหนครับ
2.ถ่ายได้ปกติ แต่เริ่มเหนื่อยง่าย หน้าซีด!
เคยเห็นไหมครับ บางคนกินข้าวได้ ทำงานได้ เข้าห้องน้ำก็ปกติทุกอย่าง แต่ช่วงหลังกลับเหนื่อยง่าย เดินขึ้นบันไดนิดเดียวก็หอบ บางคนหน้าซีด เพลียทั้งวัน พอไปตรวจเลือด กลับพบว่าเลือดจางเพราะขาดธาตุเหล็ก
แล้วมันเกี่ยวกับลำไส้ยังไง? เกี่ยวได้ครับ เพราะบางครั้ง มีเลือดออกในลำไส้ทีละนิด นิดจนเราไม่เห็นเลือดตอนถ่ายเลย พอเสียเลือดสะสมไปเรื่อยๆ ก็เริ่มมีอาการเลือดจางตามมา โดยเฉพาะผู้ชายหรือผู้หญิงที่หมดประจำเดือนแล้ว ถ้าตรวจเจอว่าขาดธาตุเหล็ก อย่าปล่อยผ่านโดยไม่หาสาเหตุนะครับ ไม่ได้แปลว่าเลือดจางแล้วต้องเป็นมะเร็ง แต่ต้องดูให้รู้ว่าเลือดหายไปไหน
3.น้ำหนักลดเอง ทั้งที่ไม่ได้ลดอาหาร!
ข้อนี้บางคนอาจดีใจด้วยซ้ำครับ เมื่อก่อนหนัก 75 กิโล อยู่ดีๆ เหลือ 71 กิโล ไม่ได้ทำ IF ไม่ได้ลดข้าว ไม่ได้ออกกำลังกายเพิ่มด้วย โอ้โห น้ำหนักลงเองเลย! แต่เดี๋ยวก่อนครับ ถ้าไม่ได้ตั้งใจลด แล้วน้ำหนักลดเรื่อย ๆ ผมอยากให้หาสาเหตุก่อนดีใจ
โดยเฉพาะถ้าช่วงหลังเริ่มเบื่ออาหาร เหนื่อยง่าย หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เพราะน้ำหนักที่ลดเอง อาจเกิดจากหลายโรคครับ หนึ่งในนั้นก็มีมะเร็งลำไส้ด้วย
4.ยังถ่ายทุกวัน แต่เริ่มปวดท้อง ท้องอืดบ่อย!
บางคนบอกว่าไม่เคยท้องผูกนะหมอ แต่ทำไมช่วงหลังปวดท้องบ่อยจัง บางวันปวดบิดๆ บางวันท้องอืด แน่นท้อง ทั้งที่ก็ยังถ่ายได้ตามปกติ อาการแบบนี้ส่วนใหญ่อาจมาจาก อาหารไม่ย่อย ลำไส้แปรปรวน หรือเรื่องอื่น ๆ ที่ไม่ได้เป็นมะเร็งครับ
แต่ถ้าเป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ปวดถี่ขึ้นเรื่อยๆ หรือมีน้ำหนักลด เลือดจางร่วมด้วย ผมอยากให้ไปตรวจครับ อย่าซื้อยากินเองไปเรื่อย ๆ จนลืมไปแล้วว่าปวดท้องมานานกี่เดือน
5.ถ่ายทุกวันเหมือนเดิม แต่เริ่มถ่ายไม่เหมือนเดิม!
ฟังดูงงไหมครับ ถ่ายทุกวัน แต่ถ่ายไม่เหมือนเดิม? ลองนึกภาพตามผมครับ เมื่อก่อนเข้าห้องน้ำครั้งเดียวก็จบ แต่ช่วงหลังถ่ายเสร็จแล้ว ยังรู้สึกเหมือนมีอะไรค้างอยู่ ผ่านไปแป๊บเดียว ก็ต้องกลับเข้าห้องน้ำอีกรอบ หรือบางคนจากที่เคยถ่ายเป็นก้อน กลับถ่ายเหลวบ่อยขึ้น สลับกับท้องผูกอยู่หลายสัปดาห์
อาการเหล่านี้เกิดได้จากหลายสาเหตุครับ ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งทันที แต่ถ้ามันเปลี่ยนไปจากที่เคยเป็น แล้วไม่ยอมกลับมาเหมือนเดิม ผมอยากให้ตรวจหาสาเหตุ จำง่าย ๆ ครับ ไม่ใช่แค่ดูว่าถ่ายทุกวันไหม แต่ต้องดูด้วยว่าถ่ายเหมือนเดิมหรือเปล่า
แล้วถ้าไม่มีอาการเลย ต้องเริ่มตรวจตอนอายุเท่าไหร่? เอาแบบเข้าใจง่าย ๆ ครับ
• อายุ 30 กว่า แต่พ่อแม่เคยเป็นมะเร็งลำไส้ ต้องเริ่มส่องกล้อง เร็วกว่าคนทั่วไปหลายปีครับ
• อายุ 45 ปี บางประเทศ เช่น สหรัฐฯ แนะนำให้คนทั่วไปเริ่มตรวจหามะเร็งลำไส้แล้ว
• อายุ 50 ปี เป็นช่วงที่บ้านเราเริ่มชวนคนทั่วไปตรวจหามะเร็งลำไส้กัน โดยมีโครงการตรวจเลือดที่ซ่อนอยู่ในอึสำหรับคนอายุ 50–70 ปี
• อายุต่ำกว่า 45 ปี ถ้ามีคนในบ้านเป็นมะเร็งลำไส้ หรือมีอาการน่าสงสัย ก็อาจต้องตรวจเร็วกว่านี้
แล้ววิธีตรวจมีอะไรบ้าง?
1.ตรวจอึหาเลือดที่มองไม่เห็น (FIT) วิธีนี้ง่ายครับ
เก็บตัวอย่างอึนิดเดียวส่งตรวจ ถ้าเจอเลือด ก็ต้องตรวจต่อ โดยทั่วไปจะใช้วิธีส่องกล้องลำไส้ใหญ่ แต่ถ้าไม่เจอเลือด ก็ไม่ได้หมายความว่าไม่มีมะเร็งแน่นอนนะครับ
2.ส่องกล้องลำไส้ใหญ่
วิธีนี้หมอจะใช้กล้องเล็กๆ เข้าไปดูข้างในลำไส้โดยตรง ถ้าเจอติ่งเนื้อบางชนิด ก็สามารถตัดออกและส่งตรวจได้ด้วย บางคนอาจสงสัยว่า อายุยังน้อย แต่ถ่ายมีเลือด ต้องรอให้ถึง 45 หรือ 50 ก่อนหรือเปล่า? ไม่ต้องรอครับ! ถ้ามีอาการที่น่าสงสัย การตรวจเพื่อหาว่าเป็นอะไร ไม่จำเป็นต้องรอถึงอายุที่เริ่มตรวจประจำ
ส่วนจะต้องส่องกล้องเลยไหม หมอจะดูจากอาการและความเสี่ยงของแต่ละคนครับ อย่าเพิ่งกลัวจนต้องมานั่งจับผิด ทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำนะครับ เพราะท้องผูก ท้องเสีย หรือท้องอืด ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากมะเร็งเสมอไป แต่ถ้ามีเลือดออกตอนถ่ายน้ำหนักลดเอง เลือดจางแบบหาสาเหตุไม่ได้ หรือถ่ายเปลี่ยนไปนานหลายสัปดาห์ ก็ควรไปตรวจครับ
ถ้าเลือดออกมาก หน้ามืดจะเป็นลม ปวดท้องรุนแรง หรือท้องอืดมากจนถ่ายและผายลมไม่ได้ อันนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลเลยนะครับ ถ่ายได้ทุกวันเป็นเรื่องดี แต่ไม่ได้แปลว่าลำไส้จะปลอดภัยจากมะเร็งเสมอไป บางครั้งการไปตรวจตั้งแต่ยังไม่มีอาการหนัก อาจช่วยให้เจอติ่งเนื้อและจัดการได้ ก่อนที่มันจะกลายเป็นปัญหาใหญ่ครับ
แล้วทุกคนล่ะครับ เคยมีช่วงที่ถ่ายเปลี่ยนไปจากเดิมกันบ้างไหม? ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ
