วัดพระธาตุท่าอุเทน ตั้งอยู่เลขที่ 87 บ.ท่าอุเทน ต.ท่าอุเทน อ.ท่าอุเทน จ.นครพนม ปัจจุบันมีพระครูบริหารบรมธาตุ วัย 80 ปี ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส
เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุท่าอุเทน ลักษณะคล้ายองค์พระธาตุพนม เป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ศิลปะสมัยทวารวดี สูง 33 วา หรือ สูง 66 เมตร ฐานกว้างยาวด้านละ 6 วา 3 ศอก
ตามประวัติสร้างขึ้นวันอังคารที่ 30 ม.ค.2494 มีหลวงปู่สีทัตถ์ ญาณสัมปันโน (สุวรรณมาโจ) เป็นหัวหน้าชักชวนพระภิกษุ-สามเณร ตลอดจนอุบาสก อุบาสิกา ชาว จ.หนองคาย จ.สกลนคร และอำเภอใกล้เคียงใน จ.นครพนม และชาว อ.คำชะอี จ.มุกดาหาร ก่อสร้างริมฝั่งแม่น้ำโขง อยู่ตรงข้ามกับเมืองหินบูน แขวงคำม่วน สปป.ลาว
ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่อัญเชิญมาจากเมืองย่างกุ้ง ประเทศเมียนมา ภายในแบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ ชั้นแรกทำเป็นอุโมงค์ ชั้นที่ 2 ก่อครอบชั้นที่ 1 และชั้นที่ 3 คือเจดีย์องค์ใหม่ ซึ่งเป็นชั้นนอกสุด ยกยอดฉัตรพระธาตุแล้วเสร็จ วันที่ 15 มี.ค.2485 รวมเป็นระยะเวลา 5 ปี จากนั้นก่อปูนอิฐและก่อกำแพงแก้วรอบองค์พระธาตุ รวม 6 ปีจึงแล้วเสร็จสมบูรณ์ใน พ.ศ.2495
นอกจากนี้ ภายในองค์พระธาตุยังบรรจุของมีค่า อาทิ แก้ว แหวน เงิน ทอง นอ งา พระพุทธรูปปางต่างๆ ที่ผู้มีจิตศรัทธานำมาบรรจุไว้ พ.ศ.2540 กรมศิลปากรได้บูรณปฏิสังขรณ์ โดยการนำของ พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ เป็นผู้นำในการบูรณะ ร่วมกับรองอธิบดีปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมศิลปากร บูรณะแล้วเสร็จวันที่ 25 มิ.ย.2541
พระธาตุท่าอุเทนเป็น 1 ใน 8 พระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันศุกร์ โดยมีงานนมัสการพระธาตุท่าอุเทนในห้วงระหว่างวันที่ 13-15 เดือนมี.ค.ของทุกปี
กาลเวลาล่วงเลยผ่านมามาน 27 ปี ทำให้ตัวองค์พระธาตุแห่งนี้ที่มีความเก่าแก่ สีเศร้าหมอง ทรุดโทรมไปตามกาลเวลา พล.ท.บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 และนางสุพางค์พรรณ พาดกลาง ประธานสมาคมแม่บ้านทหารบก สาขากองทัพภาคที่ 2 จึงมีดำริเป็นเจ้าภาพในการบูรณปฏิสังขรณ์ให้กลับมาสวยงามสง่าโดดเด่นดั่งเดิม
วันที่ 19 ม.ค.2568 เวลา 08.59 น. พล.ท.บุญสิน และนางสุพางค์พรรณ พร้อมด้วยนายวรวิทย์ พิมพนิตย์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม, นายชินวัตร ทองปรีชา นายอำเภอท่าอุเทน, ผอ.สำนักศิลปากรที่ 9 พร้อมข้าราชการ ประชาชน และพุทธศาสนิกชนจำนวนมาก ทำพิธีบวงสรวงบูรณปฏิสังขรณ์พระธาตุท่าอุเทน
จากนั้น ห้วงงานนมัสการพระธาตุท่าอุเทนวันสุดท้าย วันที่ 15 มี.ค.2568 เวลา 09.00 น. พล.ท.บุญสิน และคุณสุพางค์พรรณ เจ้าภาพอุปถัมภ์บูรณะพระธาตุท่าอุเทน จัดพิธีทอดผ้าป่าสามัคคีเพื่อจัดหารายได้สมทบทุนในการบูรณะพระธาตุศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของ จ.นครพนม มีว่าที่ ร.ต.รวยรุ่ง ใครบุตร รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม พล.ต.ฉัฐชัย มีชั้นช่วง ผบ.มทบ.210 นายชินวัตร ทองปรีชา นายอำเภอท่าอุเทน ข้าราชการทหาร กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และพุทธศาสนิกชนร่วมงาน ได้ปัจจัยสมทบจำนวน 2,000,000 บาท
พล.ท.บุญสินกล่าวว่า การทอดผ้าป่าในครั้งนี้เป็นการแสดงออกถึงความศรัทธา และความสามัคคีของพุทธศาสนิกชนชาว จ.นครพนม ที่ร่วมแรงร่วมใจกันบูรณปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุท่าอุเทน ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน การบูรณะครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการซ่อมแซมสิ่งก่อสร้าง แต่เป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนา และรักษาประวัติศาสตร์ของท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป
ก่อนหน้านี้ นางสุพางค์พรรณจัดทำโครงการบูรณะองค์พระธาตุท่าอุเทน (กิจกรรมทาสีองค์พระธาตุ) วัดพระธาตุท่าอุเทน โดยตั้งงบประมาณจำนวน 1,333,500 บาท ว่าจ้างบริษัท กุมภา 02 จำกัด มาบูรณะทาสี เริ่มสัญญาวันที่ 20 ม.ค.2568 สิ้นสุดสัญญาวันที่ 19 พ.ค.2568 ในระยะเวลา 120 วัน
การบูรณะโดยการทาสี เก็บลวดลาย ควบคุมโดยกรมศิลปากรที่ 9 จ.อุบลราชธานี มีความคืบหน้าการบูรณะไปแล้วร้อยละ 70-80 ยังเหลือฐานชั้นล่าง
คาดว่าจะแล้วเสร็จทันก่อนฤดูฝนที่จะมาถึงนี้ เพื่อทำนุบำรุงพระศาสนาให้คงอยู่สืบทอดต่อไป
ชนะ วสุรักคะ
