วันพฤหัสบดีที่ 5 มิถุนายน 2568 กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมการศาสนา ร่วมกับสมาคมฮินดูสมาช และองค์การทางศาสนาพราหมณ์-ฮินดู จัดพิธีคงคาอารตี พิธีศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู เพื่อนำพาความบริสุทธิ์มาให้แก่สรรพชีวิต ชำระล้างบาป และเพื่อแสดงความขอบคุณต่อแหล่งน้ำสำคัญสำหรับการดำรงชีวิตของมนุษย์
โดย นายพลภูมิ วิภัติภูมิประเทศ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วย นายวิชัย เปรมมณีสกุล นายกสมาคมฮินดูสมาช เอกอัครราชทูตอินเดียประจำประเทศไทย ผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม ผู้แทนกองทัพเรือ ผู้นำองค์การศาสนาทุกศาสนา ประธานพระครูพราหมณ์ และ Sri Sat Guru Uday Singh Ji พระศาสดาของศาสนาซิกข์นามธารีองค์ปัจจุบัน องค์กรเครือข่าย และประชาชน เข้าร่วมในพิธี ณ ท่าเทียบเรือ หอประชุมกองทัพเรือ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ
นายพลภูมิเปิดเผยว่า การจัดพิธีคงคาอารตีในครั้งนี้ เป็นการส่งเสริมเทศกาลประเพณีของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ภายใต้การจัดพิธีคงคาอารตี หรือการบูชาแม่น้ำด้วยไฟ อันเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ พร้อมกล่าวบทสวดสรรเสริญ เป็นความเชื่อสืบทอดต่อกันมาแต่โบราณของชาวฮินดู เป็นการส่งเสริมให้ศาสนิกชนได้ปฏิบัติศาสนกิจตามศาสนา อันเป็นการสร้างความเข้มแข็งของสถาบันศาสนาให้เป็นเสาหลักที่จะสร้างสรรค์สังคมที่มีคุณธรรม ทั้งยังเป็นการสร้างมิตรภาพและสายสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมระหว่างไทยและอินเดีย และเสริมพลังการเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ผู้ทำนุบำรุงส่งเสริมทุกศาสนาในสังคมไทย และส่งเสริมศาสนิกชนทุกศาสนาให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม ก่อให้เกิดความศรัทธาและความเชื่อ ที่จะช่วยส่งเสริมรายได้จากการท่องเที่ยวในมิติศาสนา ส่งผลให้ประเทศไทยมีความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
นายวิชัยกล่าวว่า พิธีคงคาอารตี หรือการบูชาแม่น้ำด้วยไฟ เป็นพิธีสำคัญในการบูชาพระแม่คงคา ซึ่งชาวฮินดูเชื่อว่าแม่น้ำคงคาเป็นร่างจำแลงของเทพีผู้บริสุทธิ์ที่ลงมาจากสวรรค์เพื่อชำระล้างบาปของมนุษย์ การอาบน้ำในแม่น้ำคงคาจึงเชื่อว่าเป็นการชำระล้างบาปกรรมทั้งทางร่างกายและจิตใจ เป็นหัวใจของความเชื่อทางศาสนาที่ดำรงอยู่นับพันปี ซึ่งชาวอินเดียจะมีการประกอบพิธีคงคาอารตีเพื่อบูชาสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อมโยงศรัทธาของศาสนิกชนไว้ด้วยกัน
ด้วยเหตุนี้เอง แม่น้ำเจ้าพระยาเป็นสายธารหลักที่หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนในสังคมไทยมาอย่างยาวนาน เปรียบได้กับแม่พระคงคา พิธีดังกล่าวจึงนำมาปรับให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมไทยผสานกับพิธีกรรมทางศาสนาพราหมณ์-ฮินดู อันประกอบด้วยพิธีบูชาพระพิฆเนศเทพเจ้าแห่งความสำเร็จ ซึ่งตามหลักศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ถือเป็นขั้นตอนสำคัญ เพื่อเป็นการขอพรให้การดำเนินพิธีเป็นไปราบรื่นและประสบความสำเร็จ พิธีการเทน้ำศักดิ์สิทธิ์จากแม่น้ำคงคาลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา การทำอารตีคงคาริมน้ำ โดยจะมีดวงประทีปดวงใหญ่
ซึ่งประธานในพิธีและแขกมีเกียรติ จะเป็นผู้นำจุดโคมประทีปทั้ง 9 ดวง เพื่อให้พราหมณ์ประกอบพิธีทำพร้อมกับการสวดมนต์บูชาแม่น้ำคงคา เพื่อขอขอบคุณจากการที่ได้นำน้ำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ขอขมาจากการทำให้แม่น้ำสกปรก และขอพรให้ประเทศไทยมีความร่มเย็นเป็นสุข ภายใต้พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พิธีกรรมนี้จะดำเนินไปตามแบบแผน พิธีกรรมเวทโบราณ โดยได้รับเกียรติจากคณะพราหมณ์ จากเมืองพาราณสี 9 ท่าน จากประเทศอินเดียเป็นผู้ประกอบพิธีกรรม เพื่อให้เป็นไปตามหลักศาสนาอย่างสมบูรณ์
นอกจากนี้ ศาสนิกชนที่มาร่วมงานจะได้รับความเป็นสิริมงคล รำลึกด้วยการแสดงความกตัญญูต่อแม่น้ำเจ้าพระยา และชมนาฏศิลป์อินเดียที่สวยงาม รวมทั้งมีอาหารและน้ำชาอินเดียให้ทดลองชิมอีกด้วย
ทั้งนี้ สมาคมฮินดูสมาชก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 ต.ค.2468 มีวัดเทพมณเฑียรเป็นศาสนสถานในสังกัด เผยแพร่หลักธรรมคำสอนของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดวัดเทพมณเฑียร เมื่อวันที่ 11 มิ.ย.2512 นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้น
