พระครูโกศลวิทยาคม (จรูญ โกสโล) หรือ พระอาจารย์ป๋อง เจ้าอาวาสวัดสมานมิตร ต.หนองงูเหลือม อ.เฉลิม พระเกียรติ จ.นครราชสีมา พระเถระที่พุทธศาสนิกชนทั่วไป ทั้งในจังหวัดนครราชสีมาและต่างจังหวัดรู้จักกันดี ด้วยเป็นพระนักพัฒนา
วัดสมานมิตร บนเนื้อที่ 73 ไร่ 3 งาน 94 ตารางวา มีศาสนสถานวิหารปฏิบัติธรรมสมานมิตร ประดิษฐานองค์พระพุทธรูปปางมารวิชัยสีขาวสวยงามอลังการ อีกทั้งภายในอุโบสถหลังใหม่ ยังมีพระพุทธชินราชจำลองให้กราบไหว้บูชา
ล่าสุดใช้พื้นที่กว่า 7 ไร่ หลังวัดพัฒนาเป็นไร่นาสวนผสม สร้างแหล่งอาหาร สร้างงาน และสร้างชีวิตใหม่ให้ชุมชนโดยรอบ กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมะควบคู่กับวิถีเกษตร จากพื้นที่ที่เคยรกร้าง เปลี่ยนเป็นพื้นที่ต้นแบบของการพึ่งพาตนเอง ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์กลางแห่งความหวังของคนทั้งตำบล
พระครูโกศลวิทยาคม เล่าถึงแนวคิดของโครงการดังกล่าวว่า “ด้วยแรงศรัทธาและจิตวิญญาณแห่งความเมตตา ตนมีความตั้งใจจะนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาปรับใช้ เพื่อให้ชาวบ้านและชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในเรื่องอาหารและการดำรงชีวิต ตนต้องการให้คนในชุมชนมีอยู่ มีกิน อยู่แบบพอเพียง มีผัก มีข้าว มีน้ำมีทุกสิ่งอย่างที่จำเป็น โดยไม่ต้องไปหาซื้อจากข้างนอก และหากมีเหลือก็สามารถขายได้เป็นรายได้เสริมให้กับครอบครัว
จึงปรับเปลี่ยนพัฒนาพื้นที่หลังวัด โดยเริ่มต้นเพียง 3 ไร่ แต่ปัจจุบันขยายออกไปจนเป็นไร่นาสวนผสม ประมาณ 6-7 ไร่ ครอบคลุมทั้งแปลงนา สวนผัก สวนผลไม้และคอกสัตว์ มีทั้งการปลูกฝรั่ง มะกรูด มะนาว ผักสวนครัว และเลี้ยงโค กระบือ เป็ด ไก่ ห่าน รวมถึง หมู มีชาวบ้านช่วยกันดูแลผลผลิตที่ได้มีไว้บริโภคเอง เหลือจึงนำไปจำหน่ายหรือบริจาคให้ผู้ยากไร้ผู้ป่วยติดเตียงในตำบล
“อาตมายังมองไกลถึงการพัฒนาวัด ให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน และสถานที่ปฏิบัติธรรมในรูปแบบพุทธเกษตร เชื่อมโยงทั้งการเกษตรและธรรมะเข้าด้วยกัน ทำให้ชาวบ้านได้ทั้งอาชีพ ได้ทั้งศีลธรรม และมีสุขภาวะที่ดีทั้งร่างกายและจิตใจ” พระครูโกศลวิทยาคมกล่าว
ด้านนางสวงค์ บ่อพิมาย อายุ 56 ปี ชาวบ้านในพื้นที่ที่มาช่วยทำไร่นาสวนผสมที่วัดสมานมิตร กล่าวว่า “โครงการไร่นาสวนผสมที่วัดสมานมิตร เริ่มต้นจากแนวคิดของพระครูโกศลวิทยาคมที่อยากให้ ชาวบ้านมีรายได้ จึงเปิดพื้นที่ให้ปลูกพืชผัก เลี้ยงสัตว์ และใช้เป็นแหล่งสร้างอาชีพ โดยเฉพาะกับกลุ่ม ผู้ยากไร้และผู้สูงอายุที่ไม่สามารถเดินทางไปทำงานไกลๆ ได้ ตนและครอบครัวก็มาช่วยกันดูแลสัตว์ เช่น วัว ควาย หมู เป็ดและห่านที่มีอยู่จำนวนมาก รวมทั้งทำสวนและงานอื่นๆ ในพื้นที่วัด ซึ่งการทำงานที่นี่มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน ทำให้แต่ละคนมีรายได้เลี้ยงครอบครัว โดยเฉพาะคนแก่ไม่ต้องย้ายถิ่นฐานไปไหน ได้อยู่ใกล้ลูกหลานมีความสุขขึ้น จากเดิมที่ต้องรอฤดูทำนาอย่างเดียว ตอนนี้คุณภาพชีวิตของคนในชุมชนดีขึ้น มีคนรู้จักวัดมากขึ้น นักท่องเที่ยวก็เข้ามาเยี่ยมชมบ่อยขึ้น ตนรู้สึกภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการดีๆ ที่มีพระเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงนี้”
จากพื้นที่วัดเล็กๆ ที่เคยเงียบเหงา กลับกลายเป็นแหล่งเรียนรู้และแรงบันดาลใจให้กับผู้คนมากมาย โครงการไร่นาสวนผสมของวัดสมานมิตร ภายใต้การนำของพระครูโกศลวิทยาคม เป็นแบบอย่างของการนำหลักศาสนาและแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาผสมผสานได้อย่างลงตัว เปลี่ยนวัดให้เป็นศูนย์กลางของการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน
ไม่ใช่เพียงแค่การเผยแผ่ธรรมะ แต่ยังเป็นการเติมเต็มชีวิตของชาวบ้านให้สมบูรณ์ทั้งกาย ใจ และสังคมอย่างแท้จริง
ประสิทธิ์ ตั้งประเสริฐ
