“สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์” (เจริญ ญาณวโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพศิริน ทราวาส กรุงเทพฯ ปูชนียาจารย์สำคัญ ผู้มีบทบาทและคุณูปการมากมายแก่วงการสงฆ์อีกรูป

รายงานพิเศษ - เหรียญพระพุทธบาท2461 วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

มีนามเดิมว่า เจริญ สุขบท เกิดเมื่อวันอังคารที่ 9 ก.ค.2415 อยู่ที่ ต.ตลาดกลาง อ.บางปลาสร้อย จ.ชลบุรี บิดา-มารดา ชื่อ นายทองสุข และนางย่าง สุขบท

อายุ 8 ขวบ เข้าศึกษาในสำนักของพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณณโก) วัดเขาบางทราย อ.เมือง จ.ชลบุรี

รายงานพิเศษ - เหรียญพระพุทธบาท2461 วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

รายงานพิเศษ - เหรียญพระพุทธบาท2461 วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

อายุ 12 ปี เข้าพิธีบรรพชา ที่ศาลาในสวนของย่า ต.นาเกลือ อ.บางละมุง จ.ชลบุรี มีพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณฺณโก) เป็นพระอุปัชฌาย์

จากนั้นกลับมาเล่าเรียนที่วัดเขาบางทรายสืบต่ออีก กระทั่งอายุ 14 ปีเข้าศึกษาพระปริยัติธรรม อยู่ในสำนักพระครูวินัยธร (ฉาย) ฐานานุกรมของพระวรวงศ์เธอ พระองค์ เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร วัดราชบพิธฯ

อายุครบ 20 ปี กลับไปอุปสมบทที่วัดเขาบางทราย โดยพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณณโก) เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับนามฉายาว่า ญาณวโร

รายงานพิเศษ - เหรียญพระพุทธบาท2461 วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

เดินทางกลับเข้าจังหวัดพระนคร อยู่วัดกันมาตุยาราม เพื่อความสะดวกในการศึกษา ด้วยใกล้ที่อยู่ของพระยาธรรมปรีชา (บุญ) ผู้เป็นอาจารย์สอนพระปริยัติธรรม เรียนอยู่ 4 ปีเศษ ต่อมาไปเรียนในสำนักท่านเจ้าคุณพระศาสนโศภณ (อหึสโก อ่อน) แต่ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์ที่พระเทพกวี วัดพิชัยญาติการาม เรียนอยู่ 3 เดือนเศษ ถึงปีมะแม พ.ศ.2438 เข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฏราชวิทยาลัย โดยลำดับจนถึงชั้นเปรียญตรี เทียบ 4 ประโยค

ปีวอก พ.ศ.2439 จึงมาอยู่วัดเทพศิรินทราวาส เพื่อเล่าเรียน พระปริยัติธรรม ในสำนักสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อยังดำรงพระยศเป็นกรมหมื่น เป็นพระอาจารย์ ในปีนั้นเข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฏราชวิทยาลัยได้โดยลำดับ จนถึงชั้นเปรียญเอก เทียบ 7 ประโยค ได้รับรางวัลที่ 1 ทุกประโยคตั้งแต่ชั้นต้นจนถึงชั้นที่สุด และได้รับตำแหน่งเป็นครูเอกโรงเรียนภาษาบาลี วัดเทพศิรินทราวาสสืบมา

ถึงปีจอ พ.ศ.2441 มีพรรษา 7 อายุเข้า 27 ปี ทรงตั้งเป็นพระราชาคณะที่ พระอมราภิรักขิตโปรดเกล้าฯ ให้เป็นผู้อำนวยการศึกษา ในมณฑลปราจีนบุรี และในปีเดียวกัน วันที่ 22 มกราคม สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ทรงตั้งให้เป็นผู้กำกับวัดสัมพันธวงศ์อีกตำแหน่งหนึ่ง

รายงานพิเศษ - เหรียญพระพุทธบาท2461 วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

ถึงวันพุธที่ 25 ม.ค.2441 หลังจากที่หม่อมเจ้าพระศรีสุคตคัตยานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาสในขณะนั้น ทูลลาออกจากเจ้าอาวาสเพื่อจะลาผนวชในปลายปี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งท่านเป็นเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส

ลำดับสมณศักดิ์ วันที่ 13 พ.ย.2441 เป็นพระราชาคณะที่ พระอมราภิรักขิต, วันที่ 25 พ.ค.2445 เป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ที่ พระราชมุนี, วันที่ 6 พ.ค.2449 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพกวี, วันที่ 25 ม.ค.2453 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมไตรโลกาจารย์

วันที่ 24 ก.ย.2464 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองคณะธรรมยุติกนิกาย ที่พระสาสนโสภณ

วันที่ 6 พ.ย.2471 เป็นสมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่หนเหนือที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์

ลำดับงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2441 ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส พ.ศ.2445 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะมณฑล ปราจิณบุรี

พ.ศ.2467 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะมณฑลปราจิณและมณฑลจันทบุรี พ.ศ.2469 ได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการในราชบัณฑิตยสภา พ.ศ.2476 ได้รับแต่งตั้งเป็นประธานกรรมการมหาเถรสมาคม

พ.ศ.2489 ได้รับแต่งตั้งเป็นสังฆนายก พ.ศ.2493 ได้รับ

แต่งตั้งเป็นสังฆนายก สมัยที่ 2

อาพาธด้วยโรคเนื้องอกที่ตับ ถึงแก่มรณภาพ เมื่อวันศุกร์ที่ 8 มิ.ย.2494 เวลา 10.00 น. ได้รับพระราชทานเพลิง วันที่ 2 มี.ค.2495 ณ สุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาส

ในปี พ.ศ.2461 ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมไตรโลกาจารย์ อนุญาตให้จัดสร้างเหรียญพระพุทธบาท เพื่อสมนาคุณให้แก่ผู้ร่วมการกุศลงานนมัสการรอยพระพุทธบาท วัดเขาบางทราย จ.ชลบุรี

จัดสร้างเป็น 2 ขนาด ขนาดเล็กและขนาดใหญ่ สร้างเป็นหลายเนื้อด้วยกัน อาทิ เนื้อเงิน เนื้อเงินกะไหล่ทอง เนื้อสำริดหรือนวโลหะ และเนื้อทองแดง เป็นต้น

ลักษณะกลม หูเชื่อม ด้านหน้าตรงกลางเป็นพระพุทธรูป ล้อมรอบด้วยเม็ดไข่ปลา 16 เม็ด มีอักขระ 8 ตัว ล้อมรอบเม็ดไข่ปลา

ด้านหลังตรงกลางเป็นรูปพระพุทธบาท ล้อมรอบด้วยเม็ดไข่ปลา 16 เม็ด และมีอักขระ 8 ตัว ล้อมรอบเม็ดไข่ปลาเช่นกัน

จัดเป็นเหรียญยุคเก่าที่มีเอกลักษณ์และมีค่านิยมสูง

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน