ชาวบ้านไทยเวียงบ้านสระพัง และพื้นที่ใกล้เคียง ซึ่งสืบเชื้อสายลาวเวียง ร่วมทำบุญสืบสานประเพณีสารทเดือนสิบ หรือ “สารทลาวเวียง” เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ พ่อแม่ญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว โดยมี นายนฤนาท เมืองแสน นายอำเภอเขาย้อย, นายเนติ ศิริชัย นายกเทศมนตรีตำบลเขาย้อย, นางอรอนงค์ ศิริชัย ที่ปรึกษานายกเทศมนตรี พร้อมด้วยพี่น้องประชาชนชาวบ้านสระพังและพื้นที่ใกล้เคียงร่วมงานเป็นจำนวนมาก ณ วัดสระพัง ต.สระพัง อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี
นายมณเฑียร ศรพราหมณ์ อายุ 84 ปี สมาชิกสภาเทศบาลตำบลเขาย้อย กล่าวว่า ชาวบ้านหมู่ที่ 1 หมู่ที่ 3 บ้านสระพัง ตำบลสระพัง และหมู่ที่ 1 บ้านห้วยกระแทก ตำบลเขาย้อย เป็นคนไทยที่มีเชื้อสายลาวเวียง บรรพบุรุษอพยพมาจากเมืองเวียงจันทน์ ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ตั้งแต่ช่วงปลายกรุงธนบุรี ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในพื้นที่อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี โดยทุกวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี ซึ่งตรงกับวันอาทิตย์ที่ 7 ก.ย.2568 ชาวบ้านทั้ง 3 หมู่บ้าน จะประกอบพิธีประเพณีสารทเดือนสิบ หรือ สารทลาวเวียง เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เนื่องจากมีความเชื่อที่ว่า เป็นวันปู่ย่าตายายบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วจะมารอรับส่วนบุญส่วนกุศลจากลูกหลานทำบุญอุทิศถวายไปให้ ด้วยเหตุนี้บรรดาญาติพี่น้องลูกหลานที่ไปทำงานต่างถิ่นต่างจังหวัดก็จะเดินทางกลับบ้านมาร่วมทำบุญในวันนี้
เวลาประมาณ 09.00 น. แต่ละครอบครัวจะนำสำรับอาหารคาวหวานที่เรียกว่า “พาเวน” (สันนิษฐานว่าเป็นภาษาของลาวเวียง คำว่า “เวน” แปลว่า “กลางวัน”) ในสำรับประกอบด้วยอาหารคาว อาทิ ข้าวสุก ไข่ต้ม กุ้งต้ม ขนมจีนน้ำยา กับข้าวจำพวกแกงต่างๆ อาหารหวาน ได้แก่ ขนมหม้อแกง ฝอยทอง ทองหยิบ ทองหยอด ขนมชั้น และผลไม้ต่างๆ ได้แก่ กล้วยไข่ น้อยหน่า ผลไม้ตามฤดูกาล
และที่ขาดไม่ได้ คือ “กระยาสารท” โดยจะนำอาหารถวายเพลแด่พระภิกษุสงฆ์ที่วัด ซึ่งพระสมุห์คมสัญ คุณสัมปันโน เจ้าอาวาสวัดสระพัง ได้นิมนต์พระสงฆ์ในพื้นที่อำเภอเขาย้อย และพื้นที่ใกล้เคียงมารับภัตตาหารเพล จำนวนประมาณ 80 รูป
นางแก้วใจ ศิริประทุม ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 1 บ้านสระพัง กล่าวว่า สมัยก่อนจะถึงวันงานชาวบ้านจะช่วยกันกวนกระยาสารทเพื่อใช้สำหรับทำบุญ และแจกจ่ายให้ญาติที่กลับบ้านมาร่วมงานบุญ ทุกพาเวนจะต้องมีเทียนไข รวมถึงมีการเขียนชื่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับรวมให้พระภิกษุมาติกาบังสุกุล ซึ่งก่อนจะมีการสวดถวายข้าวพระ ถวายสังฆทานจะต้องจุดเทียนทุกพาเวน การจุดเทียนเพื่อให้ดวงวิญญาณมองเห็นอาหารชนิดต่างๆ ในสำรับพาเวน
ช่วงที่พระภิกษุฉันภัตตาหาร ชาวบ้านจะนำห่อข้าวภิมณฑ์ หรือ “ห่อข้าวน้อย” เป็นข้าวห่อเล็กๆ ด้วยใบตอง ด้านในจะมีกระยาสารท ข้าวสุก กับข้าว ขนมหวานใส่ในห่อใบตองอย่างละเล็กอย่างละน้อย ไปแขวนไว้ตามกิ่งต้นไม้หน้าโรงทึมฌาปนกิจศพ ตามความเชื่อที่ว่า เป็นการแบ่งอาหารให้ผีที่ไม่มีญาติทำบุญให้ หลังจากพระสงฆ์ฉันภัตตาหารเพลแล้วเสร็จ จะประกอบพิธีมาติกาบังสุกุล กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษของแต่ละครอบครัวก็เป็นอันเสร็จพิธี
ประเพณีสารทเดือนสิบ หรือ “สารทลาวเวียง” ถือเป็นประเพณีที่ชาวไทยเชื้อสายลาวเวียงในพื้นที่อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี ได้แสดงความกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษแม้จะล่วงลับไปแล้วก็ตาม
นพกร ปานพวงแก้ว
