นายเสฏฐวุฒิ วงศ์เลอวุฒิ นายอำเภอบ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี เป็นประธานในพิธีเปิดงาน “โครงการส่งเสริมประเพณีท้องถิ่นแห่พระทางน้ำวัดอินทาราม (แห่หลวงพ่อคุ้ม)” จัดโดยองค์การบริหารส่วนตำบลบางยาง เพื่อสืบสานวัฒนธรรมอันดีงามและส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่นของชุมชนบางยาง ที่วัดอินทาราม ต.บางยาง อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี
ในการนี้ น.ส.เสาวลักษณ์ จิตจำนงค์ ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลบางยาง รักษาการในตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลบางยาง กล่าวรายงานวัตถุประสงค์การจัดงาน โดยมีนางสุมลฑา เจริญศิลป์ วัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรี พร้อมด้วยข้าราชการและบุคลากรในสังกัดสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรี เข้าร่วมกิจกรรมและให้การสนับสนุนการดำเนินงาน เพื่อสืบทอดประเพณีท้องถิ่นอันทรงคุณค่าของจังหวัดปราจีนบุรี
“ประเพณีแห่หลวงพ่อคุ้มทางน้ำ” เป็นประเพณีเก่าแก่ที่สืบทอดมากว่าร้อยปี จัดหลังเทศกาลออกพรรษา เพื่ออัญเชิญ “หลวงพ่อคุ้ม” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัดอินทาราม ประดิษฐานบนเรือองค์ ล่องไปตามลำน้ำปราจีนบุรี ให้ประชาชนสองฝั่งน้ำได้ร่วมสักการะรับน้ำพระพุทธมนต์ ขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตและครอบครัว
ขบวนเรือแห่ในปีนี้จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่งดงามมีขบวนเรือพายและเรือประดับตกแต่งอย่างตระการตา โดยมีประชาชน นักเรียน เยาวชน และนักท่องเที่ยวเข้าร่วมงานจำนวนมาก สร้างบรรยากาศแห่งความศรัทธา ความสุข และความร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชนบ้านสร้าง
นอกจากนี้ คณะผู้บริหารและหน่วยงานภาครัฐ ยังได้ร่วมถวายภัตตาหารเพลและถวายผ้าป่าสามัคคีแด่พระภิกษุสงฆ์ ณ วัดบางเตย ต.บางเตย อ.บ้านสร้าง เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและสร้างกุศลตามวิถีชาวพุทธ
จังหวัดปราจีนบุรี ประกาศให้ “ประเพณีแห่พระทางน้ำวัดอินทาราม (หลวงพ่อคุ้ม)” เป็นงานประเพณีท้องถิ่นของ ต.บางยาง อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี เพื่อยกระดับเป็นงานสำคัญระดับอำเภอบ้านสร้างในอนาคต ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น และเป็นการส่งเสริมซอฟต์พาวเวอร์ทางวัฒนธรรมให้เกิดความยั่งยืน
นางสุมลฑา เจริญศิลป์ วัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรี กล่าวว่า ประเพณีแห่หลวงพ่อคุ้มทางน้ำ เป็นภาพสะท้อนของศรัทธา ความสามัคคี และอัตลักษณ์ของชุมชนบ้านสร้าง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรีพร้อมสนับสนุนให้ประเพณีนี้คงอยู่ และเติบโตเป็นพลังทางวัฒนธรรมของจังหวัดอย่างยั่งยืน เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมายาวนานของชาวตำบลบางยาง สันนิษฐานว่ามีอายุกว่า 100 ปี ซึ่งเกิดขึ้นจากความศรัทธาอันแรงกล้าที่มีต่อหลวงพ่อคุ้ม พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัดอินทารามที่เป็นศูนย์รวมจิตใจ ของผู้คนริมฝั่งแม่น้ำบางปะกงที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับสายน้ำ เมื่อถึงช่วงหลังเทศกาลออกพรรษาของทุกปีในแรม 2 ค่ำ เดือน 11
ชาวบ้านจะพร้อมใจกันจัดงานบุญทางน้ำ เพื่อแสดงความกตัญญูต่อพระพุทธศาสนา และสักการะหลวงพ่อคุ้มให้คุ้มครองบ้านเมืองให้สงบร่มเย็น โดยมีจุดเด่นที่สำคัญประกอบด้วย การอัญเชิญองค์หลวงพ่อคุ้มประดิษฐานบนเสลี่ยงและบนเรือองค์ (แพไม้ที่ตกแต่งด้วยดอกไม้สด ผ้าสีทอง และธงพุทธศาสนา) การรำถวายองค์หลวงพ่อคุ้ม ขบวนแห่พระทางน้ำจากท่าน้ำวัดอินทารามล่องไปตามลำน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี จนถึงวัดบางกระเบา (พระอารามหลวง) พร้อมมีการประกวดเรือพาย (ประเภทสวยงาม) การถวายเพลพระ และพิธีทอดผ้าป่าสามัคคีทางน้ำ
ดังนั้น ประเพณีดังกล่าวจึงเป็น “สัญลักษณ์แห่งศรัทธา” ที่ชาวบ้านสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อให้ลูกหลานได้ร่วมสร้างบุญกุศลและตระหนักถึงรากเหง้าวัฒนธรรมของตน
การแห่พระทางน้ำยังเป็นโอกาสให้ผู้คนสองฝั่งน้ำได้มาพบปะกัน ร่วมแรงร่วมใจตกแต่งเรือ ทำอาหาร และจัดขบวนพิธี ก่อให้เกิดความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นอันเป็นพลังของชุมชน หล่อหลอมให้เกิดความรักและสามัคคีอีกด้วย
สำหรับหลวงพ่อคุ้ม เป็นพระพุทธรูปสำคัญปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 0.7 เมตร สูง 1 เมตร สันนิษฐานว่าเป็นพระพุทธรูปศิลปะสมัยอยุธยาตอนปลาย หรือสมัยต้นรัตนโกสินทร์
ประดิษฐานภายในมณฑปหลวงพ่อคุ้ม ที่วัดอินทาราม อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี ซึ่งชาวบ้านเลื่อมใสศรัทธา เชื่อว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ในการช่วยเหลือ เมื่อผู้คนเจ็บป่วย หรือประสบภัยพิบัติ เช่น อุทกภัย วาตภัย และมักจะประสบความสำเร็จเมื่อมาบนบานขอพร
ทำให้วัดจัดงานประจำปีปิดทองหลวงพ่อคุ้มในกลางเดือนสี่ของทุกปี
มานิตย์ สนับบุญ
