รู้ไปโม้ด - อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

จะไปเที่ยวเมืองเก่าสุโขทัย ขอความรู้ทั่วไปด้วยค่ะ เกี่ยวกับอุทยานประวัติศาสตร์

น้ามณ

ตอบ น้ามณ

จังหวัดสุโขทัยมีอุทยานประวัติศาสตร์ 2 แห่ง คือ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ซึ่งทั้ง 2 แห่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม

สุโขทัย เป็นราชธานีสำคัญของไทยที่มีความเจริญรุ่งเรืองระหว่างพุทธศตวรรษที่ 18-20 หลังจากนั้นจึงถูกผนวกเป็นดินแดนภายใต้การปกครองของกรุงศรีอยุธยาเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 21 ร่องรอยความเจริญปรากฏผ่านแหล่งโบราณคดี โบราณสถานที่กระจายอยู่ในและนอกกำแพงเมืองสุโขทัย รวมทั้งสิ้น 193 แห่ง

จำแนกเป็นโบราณสถานกลางเมืองหรือในกำแพงเมือง จำนวน 60 แห่ง เช่น วัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย ศาลตาผาแดง ฯลฯ โบราณสถานนอกกำแพงเมืองด้านทิศเหนือ จำนวน 27 แห่ง เช่น วัดพระพายหลวง วัดศรีชุม เตาเผาเครื่องสังคโลก ฯลฯ โบราณสถานนอกกำแพงเมืองด้านทิศใต้จำนวน 37 แห่ง เช่น วัดเชตุพน วัดเจดีย์สี่ห้อง วัดศรีพิจิตรกิรติกัลยาราม ฯลฯ โบราณสถานนอกกำแพงเมืองด้านทิศตะวันออก จำนวน 19 แห่ง เช่น วัดช้างล้อม วัดตระพังทองหลาง โบราณสถานนอกกำแพงเมืองด้านทิศตะวันตกจำนวน 50 แห่ง เช่น วัดสะพานหิน วัดป่ามะม่วง เทวาลัยมหาเกษตร สรีดภงส์ ฯลฯ

กรมศิลปากรเริ่มดำเนินการสำรวจและขึ้นทะเบียนโบราณสถานเมืองเก่าสุโขทัย ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 ต่อมาใน พ.ศ. 2496 รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการฟื้นฟูบูรณะเมืองสุโขทัยขึ้น โดยเริ่มขุดแต่งที่วัดมหาธาตุเป็นแห่งแรก หลังจากนั้นจึงขุดแต่งโบราณสถานที่สำคัญอื่นๆ ทั้งภายในกำแพงเมืองและภายนอกกำแพงเมือง ต่อมาได้ตั้งคณะกรรมการปรับปรุงบูรณะโบราณสถานจังหวัดสุโขทัย เพื่อดำเนินงานในระยะที่ 2 ระหว่าง พ.ศ. 2508-2512

พ.ศ. 2518 กรมศิลปากร กำหนดขอบเขตพื้นที่ของโบราณสถานเมืองสุโขทัยจำนวน 43,750 ไร่ หรือประมาณ 70 ตารางกิโลเมตร โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 92 ตอนที่ 112 วันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2518

ในปี พ.ศ. 2519 กรมศิลปากร เริ่มจัดทำแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเมืองโบราณสุโขทัยให้เป็นอุทยานประวัติศาสตร์ นำเสนอในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2520-2524) และฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2525-2529) โดยใช้ชื่อว่า “โครงการอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย” ซึ่งคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้กรมศิลปากรดำเนินการพัฒนาพื้นที่เขตเมืองสุโขทัยเป็นอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตน ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์เพื่อทรงประกอบพิธีเปิดอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยวันอาทิตย์ ที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 ซึ่งรัฐบาลและประชาชนชาวไทยร่วมเฉลิมฉลองเนื่องในมหามงคลสมัยเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ และพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษกในพระบาทสมเด็จพระ ปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ต่อมาในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญ ครั้งที่ ณ กรุงคาร์เธจ ประเทศตูนิเซีย ประกาศให้อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2534 นับเป็นมรดกโลกตามบัญชีในลำดับที่ 574

ฉบับพรุ่งนี้ (9 ธ.ค.) พบกับอีก 1 มรดกโลกทางวัฒนธรรม อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย