ราษฎรประสงค์
อยากรู้ค่ะ น้าชาติตอบที ชื่อและกองทุน ราษฎรประสงค์ มีความเป็นมาอย่างไร
ใจเพชร
ตอบ ใจเพชร
มีคำอธิบายจาก ไอดา อรุณวงศ์ หนึ่งใน ผู้ดูแล “กองทุนราษฎรประสงค์” ในการให้สัมภาษณ์ที่เผยแพร่ทางเว็บไซต์ https:// thematter.co ดังนี้
“ในแง่ของชื่อ “ราษฎรประสงค์” หรือสปิริตของมัน มีตั้งแต่สลายการชุมนุมปี 2553 ตอนนั้น อานนท์ นำภา ที่เพิ่งเรียนจบกฎหมายไม่นาน ได้ตั้ง สำนักกฎหมายราษฎรประสงค์ ในปี 2554 เพื่อให้ความช่วยเหลือคดีทางการเมืองกับประชาชน ซึ่งก็เป็นสำนักกฎหมายที่อยู่ได้ด้วยเงินบริจาคของประชาชน เพราะฉะนั้นเราก็เลยใช้ชื่อคอนเซ็ปต์ของความเป็นราษฎรประสงค์จากจุดนั้น แต่ไอเดียการระดมเงินเพื่อการประกันตัว เรามาเริ่มเมื่อหลังรัฐประหาร 2557
กองทุนประกันตัวผู้ต้องหาทางการเมืองที่เริ่มหลังรัฐประหารปี 2557 เริ่มมาจาก การประกันตัวคนที่ถูกจับกุมเพราะออกมา ต่อต้านรัฐประหาร แรกๆ เลยผู้ต้องหาก็มัก จะเป็นอานนท์ นำภา, นิว สิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์, พันธ์ศักดิ์ ศรีเทพ, วรรณเกียรติ ชูสุวรรณ เป็นหลัก ต่อมาก็เริ่มมีขบวนนักศึกษา ซึ่ง ทุกคดีต้องขึ้นศาลทหาร แล้วระเบียบของ ศาลทหาร ไม่สามารถประกันด้วยตำแหน่งหรืออะไรหรืออย่างอื่นได้เลย ต้องเป็นเงินสดเท่านั้น
ในตอนนั้นอานนท์เริ่มจากการระดมทุนผ่านเพจส่วนตัวของเขา แล้วปรากฏว่ามีคนโอนให้เยอะมากในคืนเดียว เยอะเกินกว่าจำนวนที่ต้องใช้ เลยทำให้เราเห็นว่า มันเป็นช่องทางนึงในการแสดงออกถึงการต่อต้านเหมือนกัน เพราะหลังการรัฐประหารปี 2557 เมื่อคสช.ยึดอำนาจเบ็ดเสร็จ คนไม่ค่อยกล้าออกมาทำอะไรมาก แต่พอมีช่องทางของการโอนเงิน คนก็โอนเยอะมาก ซึ่งเห็นได้ชัดว่าส่วนใหญ่น่าจะเป็นคนที่ ไม่ได้ร่ำรวย เพราะยอดมาเป็นหลักสิบ หลักร้อย
หลังจากนั้นเราก็ใช้วิธีนี้ เพียงแต่ว่าเราไม่ได้มีเงินกองอยู่ก้นบัญชีเยอะ เราเน้นระดมเป็นครั้งๆ ไป พอมีคนถูกจับ ก็เอาเงินไปวางศาลทหารทีนึง แต่ว่าพอระดมได้ทีนึงก็จะมีเงินเหลือติดก้นถุงนิดหน่อยให้ต่อยอดไป เป็นอย่างนี้มาเรื่อยๆ ต่อมาเมื่อมีการเลือกตั้ง คดีในศาลทหารถูกย้ายมาศาลพลเรือน และการเคลื่อนไหวต่อต้านลดลง ก็ไม่ค่อยต้องระดมทุนบ่อยมากเหมือนเมื่อก่อนแล้ว
จนกระทั่งมาเกิดการเคลื่อนไหวที่จุดประกายจากคนรุ่นใหม่ และเริ่มมีการจับกุมแกนนำและผู้ชุมนุมหนักขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ราวตุลาคมจนถึงปลายปี 2563 เราเลยรู้สึกว่าต้องทำให้กองทุนเงินประกันตัวเป็นกิจจะลักษณะขึ้น เลยตั้งชื่อเป็น กองทุนราษฎรประสงค์พร้อมกับเปิดเพจกองทุนราษฎรประสงค์อย่างเป็นทางการในเดือนมกราฯ ปี 2564 โดยที่เงินในกองทุนก็เป็นเงินสมทบที่เหลือมาตั้งแต่ช่วงก่อน รวมถึงเงินที่เคยไปประกันไว้ในศาลทหาร ซึ่งพอคดีย้ายมาศาลพลเรือน และศาลยกฟ้อง ได้เงินคืน เราก็เอามาถมในกองทุนราษฎรประสงค์”
ทั้งนี้ย้อนไปเมื่อวันที่ 17 พ.ย.2563 อานนท์ นำภา ทนายความด้านสิทธิมนุษยชน ขึ้นเวทีปราศรัยหน้ารัฐสภา ตอนหนึ่งระบุว่า “จะเปลี่ยนชื่อแยก จากราชประสงค์ เป็น ราษฎรประสงค์” ย้ำแนวความคิดที่ริเริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ.2554
