น้ำมัน
นํ้ามันแพงมาก อยากรู้ว่าไทยเราเริ่มใช้น้ำมัน ครั้งแรกเมื่อไหร่
ผักบุ้ง
ตอบ ผักบุ้ง
คำตอบนำมาจากบทความ “แรกใช้น้ำมันในสยาม เมื่อ 130 ปีก่อน สั่งซื้อจากไหน?” ในเว็บไซต์ศิลปวัฒนธรรม www.silpa-mag.com ดังนี้
ไทยสั่งซื้อน้ำมันครั้งแรกเมื่อ พ.ศ.2431 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยซื้อ “น้ำมันก๊าด” จากประเทศรัสเซีย เพื่อใช้จุดตะเกียงตามบ้านและถนนหนทาง แทนน้ำมันพืชและไขสัตว์
แต่น้ำมันก๊าดมีข้อเสียคือ “ไวไฟ” พ.ศ.2432 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงตรากฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการขนย้ายจำหน่ายและเก็บน้ำมันก๊าด ห้ามผู้ใดเก็บไว้ในที่เดียวกันเกิน 80 แกลลอน เมื่อการใช้น้ำมันเป็นพลังงานแพร่หลายโปรดเกล้าฯ ให้ตั้ง กรมราชโลหกิจ และภูมิวิทยา (กรมทรัพยากรธรณี) ในปี 2434 รับผิดชอบเรื่องถ่านหินและน้ำมันดิบ
พ.ศ.2435 บ.รอยัลดัทช์และเชลล์ทรานสปอร์ตแอนด์เทรดดิ้ง (บ.เชลล์แห่งประเทศไทย จำกัด) นำเข้าน้ำมันก๊าดจากสิงคโปร์มาจำหน่าย พ.ศ.2437 บ.สแตนดาร์ดออยล์แห่งนิวยอร์ก (บ.เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด) เข้ามาค้าน้ำมันก๊าดเป็นรายที่ 2
พ.ศ.2461 ชาวบ้านฝาง จ.เชียงใหม่ พบน้ำมันไหลซึมขึ้นมาจากพื้นดิน เจ้าแก้วนวรัฐบัญชาให้ขุดบ่อตื้นๆไว้กักน้ำมันเรียกว่า “บ่อเจ้าหลวง” ความทราบถึงพระเจ้าบรมวงศ์ฯ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน ผู้บังคับบัญชากรมการรถไฟหลวง ทรงจ้างชาวต่างชาติมาขุดเจาะ ต่อมาว่าจ้างนักธรณีวิทยาชาวอเมริกัน สำรวจน้ำมันที่ อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์ ปี 2466 กรมรถไฟหลวงสำรวจพบน้ำมันดิบในเขตอ.ฝาง
พ.ศ.2476 กระทรวงกลาโหมจัดตั้งแผนกเชื้อเพลิง ว่าจ้าง นักธรณีวิทยาชาวสวิส สำรวจหาแหล่งน้ำมันในประเทศ สร้างคลังน้ำมันขึ้นที่ช่องนนทรี กรุงเทพฯ และสั่งต่อเรือบรรทุกและถ่ายน้ำมันจากญี่ปุ่น 1 ลำ ชื่อ “สมุย”
พ.ศ.2480 แผนกเชื้อเพลิง กระทรวงกลาโหม ยกฐานะ เป็นกรมเชื้อเพลิง จำหน่ายน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ปีพ.ศ.2489 ถูกยุบ, พ.ศ.2481 กรมทางหลวงแผ่นดินรับช่วงสำรวจน้ำมันแทนกรมรถไฟหลวง ถึงพ.ศ.2487 จึงระงับโครงการ
พ.ศ.2497 รัฐบาลว่าจ้างบริษัทจากอังกฤษบินสำรวจธรณีฟิสิกส์ทางอากาศ ถึงปี 2502 ไม่พบร่องรอยใดๆ รัฐบาลจึงให้ต่างประเทศมาลงทุนและผลิตปิโตรเลียมในไทย
พ.ศ.2499 จัดตั้งโรงกลั่นน้ำมันแห่งแรกของประเทศที่ อ.ฝาง พ.ศ.2502 ตั้งโรงกลั่นน้ำมันบางจากเป็นโรงกลั่นแห่งที่ 2, พ.ศ.2505 บ.ยูเนียน ออยล์ ออฟ ไทยแลนด์ จำกัด ได้รับอนุญาตให้สำรวจและผลิตปิโตรเลียมที่ภาคอีสาน
พ.ศ.2508 จัดตั้งองค์การเชื้อเพลิงเป็นรัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงกลาโหม ดำเนินธุรกิจปิโตรเลียมของประเทศ, พ.ศ.2516 บ.ยูโนแคลไทยแลนด์ จำกัด เจาะสำรวจพบก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยเป็นครั้งแรกที่แหล่งเอราวัณ, พ.ศ.2520 จัดตั้งองค์การก๊าซธรรมชาติแห่งประเทศไทย
พ.ศ.2521 จัดตั้ง ปตท (การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย) ขณะที่ทั่วโลกเกิดภาวะน้ำมันขาดแคลน แต่ไทยกำลังเข้าสู่ยุค “โชติช่วงชัชชวาล” เพราะ “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว ในอ่าวมีก๊าซ”
