คอลัมน์ ใบตองแห้ง
‘ตู่’ เสาศาลา
ประยุทธ์หงุดหงิดคนวิพากษ์วิจารณ์ “ศาลาไทย” ในงาน World Expo 2020 Dubai ว่าด้อยค่าเพราะไม่ชอบหน้าประยุทธ์ เป็นวิธีพูดบิดเบนตรรกะ สลับเหตุผล คนวิจารณ์ “ศาลาไทย” เพราะไม่ตอบโจทย์ “การขับเคลื่อนสู่อนาคต” Mobility for Future อย่างที่รัฐบาลอ้าง World Expo เป็นงานประชันความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี นวัตกรรมชั้นสูง และองค์ความรู้ใหม่ ไม่ใช่งานนิทรรศการท่องเที่ยว จะได้ขาย “ความเป็นไทย” วัดวาอารามแม่ค้าตลาดน้ำใส่งอบพนมมือไหว้ ใส่งอบก็จริง แต่ใช้มือถือใช้แอพวอลเล็ตพร้อมเพย์บัตรเดบิตกันหมดแล้ว จนคนไทยโดนอาชญากรไซเบอร์ล้วงเงินไปร้อยกว่าล้าน ขณะที่กระทรวงดีอีเอส ตำรวจไซเบอร์ ปอท. มัวไล่จับคนเห็นต่าง จับ OnlyFans ปิด PornHub ปกป้องวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม World Expo ถ้านำเสนอ “ศาลาไทย” ก็ควรผสานนวัตกรรมใหม่ ตั้งแต่สถาปัตยกรรมภายนอกไปถึงเทคโนโลยีภายใน ไม่ใช่ยึดติดขายของเก่าภูมิใจกันเองร้อยปีเปลี่ยนไม่ได้ ประเทศอื่นเขาไปถึงไหนแล้ว สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ ดีไซน์อาคารตื่นตาตื่นใจโดยใช้เงินน้อยกว่าด้วยซ้ำ คนวิจารณ์ไม่ใช่เพราะไม่ชอบหน้าประยุทธ์ แต่ไม่ชอบอำนาจเก่าความคิดเก่า ที่เอา “ศาลาไทย” มากดทับความคิดใหม่ ปิดกั้นเสรีภาพในการสร้างสรรค์ แบบทศกัณฐ์แคะขนมครกไม่ได้ ความเป็นไทยต้องตั้งศาลาทื่อๆ ให้กราบไหว้เท่านั้น ที่คนไม่ชอบหน้าประยุทธ์เพราะเป็นสัญลักษณ์ เป็นตัวแทนความคิดเก่า รัฐราชการศักดินา ที่ใช้อำนาจปิดกั้น เปรียบเหมือนเสาค้ำ “ศาลาไทย” ถ้าสังเกตการเดินสายของประยุทธ์ “พระยาเหยียบเมือง” ไม่ใช่เพียงแจกถุงยังชีพหาเสียงแบบนักการเมือง หากยังพยายามปลุกความคิดเก่า ผูกผ้าขาวม้าปลุกชาตินิยม ทุบอก รักทุกคน ให้คนไทยรักสามัคคี อย่าแตกแยก เราถอยไปไม่ได้อีกแล้ว บอกให้ฟังเพลงชาติ เพลงสามัคคีชุมนุม กรมประชาสัมพันธ์ก็ออก MV พันปี ตื่นเถิดชาวไทย บ้านเกิดเมืองนอน เห็นคลิปประยุทธ์ปรี่เข้าไปหาชาวบ้านที่อุบล ท่องคาถาอุดมการณ์ ชาวบ้านตกใจพนมมือไหว้ โลกออนไลน์หัวร่องอหาย ส่วนภาพที่ประยุทธ์ยืนตรงถ่ายกับเด็กนักเรียน ก็งดงามสมบูรณ์แบบใน Theme คิมจองอึน ประยุทธ์กำลังปลุก “ข้าราชการ ข้าของแผ่นดิน” ให้ปกป้องโครงสร้างอำนาจ ซึ่งเอื้อให้รัฐราชการใช้อำนาจล้นเกิน อ้างตนเป็นผู้มีบุญคุณ ดูแลสงเคราะห์ประชาชน แต่ไม่มีความรับผิดชอบเพราะเป็นเจ้านาย “ความเป็นไทย” ที่อยู่ในโครงสร้าง ไม่ได้หมายถึงความโอบอ้อมอารีมีน้ำใจ เพราะความเป็นไทยพร้อมจะใช้ “เก้าอี้ฟาด” ปลุกความเกลียดชัง ความเป็นไทยหมายถึงการรักษาลำดับชั้นสูงต่ำ อ้างบุญคุณต้องกราบไหว้ ผู้หลักผู้ใหญ่ในระบบราชการ ตั้งแต่ท่าน ผอ.โรงเรียนไปถึงอธิบดี ปลัด ผบ. ทั้งที่เป็นข้าราชการกินเงินภาษีประชาชน แต่พอมีตำแหน่งสักหน่อยก็เจ้ายศเจ้าอย่าง ที่โลกออนไลน์รุมถล่มบัตรเครดิตทหาร ก็เพราะใช้คำว่า “บัตรเครดิตแห่งเกียรติยศของนายทหารชั้นผู้ใหญ่” สะท้อนภาพ “ชนชั้นศักดินา” ตลกร้ายคือ รัฐบาลรู้ดีว่าเศรษฐกิจไทยต้องปรับตัวเข้าสู่นวัตกรรมเทคโนโลยี เทคโนแครตของรัฐบาลพยายามพ่นคำศัพท์ใหม่ๆ องค์ความรู้ สมาร์ตซิตี้ สตาร์ตอัพ ต้องยกระดับการศึกษาไทยให้เด็กรุ่นใหม่คิดเป็น Critical Thinking ไม่งั้นประเทศไปไม่รอดในโลก Disruption Critical อะไรในหลักสูตรล้าหลัง คณะวิจิตรศิลป์ มช.ไม่ยอมให้นักศึกษาแสดงผลงาน ทั้งที่การเรียนศิลปะต้องเปิดกว้างจึงสร้างสรรค์ได้ จะให้วาดลายไทยลายกนกขายอีกร้อยปีหรือไง เหมือนขายความเป็นไทยเพื่อการท่องเที่ยว ภาคภูมิฟูมฟายเมื่อ รัสเซล โครว์, แซค เอฟรอน โพสต์ภาพเที่ยวไทย (แต่หนัง 13 หมูป่าไม่ยักมาถ่ายทำเมืองไทย) รัฐราชการศักดินาต้องการปิดกั้นสมองคน ไม่ให้มีความคิดอิสระทางการเมืองวัฒนธรรม อยากให้บูรณาการ STEM ตั้งโรงเรียนกำเนิดวิทย์ สร้างซิลิคอนวัลเลย์เมืองไทย แต่ถ้ามีเด็กรุ่นใหม่เป็นแบบเพนกวิน เบนจา เอามันเข้าคุก อยากได้อัจฉริยะทางวิทยาศาสตร์ที่ว่านอนสอนง่ายกราบไหว้ทุกวัน ยุคที่ผ่านมาอาจทำได้ แต่โลกสมัยใหม่ทำไม่ได้ ถ้าไม่สามารถต่อต้าน คนรุ่นใหม่ที่เก่งๆ ก็ย้ายประเทศ เหลือแต่พวกความจำเป็นบังคับ กับพวกเจ้าเล่ห์ฉวยโอกาส คนรุ่นใหม่ไม่ได้ปฏิเสธความเป็นไทย แต่ไม่ใช่ความเป็นไทยตายด้าน ดัดแปลงไม่ได้ เชฟรุ่นใหม่เอาอาหารไทยมาฟิวชั่น เป็นที่นิยมทั่วไป อ.บรูซ แกสตัน ได้รับการยกย่องเพราะปฏิวัติดนตรีไทยร่วมสมัย แต่ทำไมศาลาไทยแตะไม่ได้ ปรับเปลี่ยนไม่ได้ คนรุ่นใหม่จะรักและภาคภูมิใจในความเป็นไทย เมื่อความเป็นไทยนั้นอยู่ในกรอบของสิทธิเสรีภาพ ประชาธิปไตย ซึ่งเป็นสากล คือระบอบที่เห็นคนเท่ากัน เคารพคนที่ควรเคารพ ประพฤติตนให้เป็นที่เคารพ ตรวจสอบได้ วิจารณ์ได้ ไม่ใช่บังคับว่าเป็นคนไทยต้องเคารพผู้หลักผู้ใหญ่ ต้องยึดถือตามขนบประเพณี ใครแอนตี้รูปเคารพต้องเก้าอี้ฟาด จับกุมคุมขัง อย่างนั้นไม่ใช่ปกครองด้วยความเป็นไทย ปกครองด้วยความกลัวต่างหาก เอาศาลาไทยทับหัว โดยมีตู่เป็นเสาหลัก จนหักโค่นไปด้วยกัน
