ถมทะเล1,000ไร่ ชาวระยองได้อะไร – การที่นายภาณุพงศ์ จาดนอก หรือ ไมค์ ระยอง ไปถือป้าย “ถมทะเล 1,000 ไร่ ชาวระยองได้อะไรบ้าง” ระหว่างนายกรัฐมนตรีพบปะประชาชนในตลาดสินค้าครบวงจรบ้านเพ จ.ระยอง แล้วถูกจับกุมไปดำเนินคดีนั้น อาจดูเป็นมุมการประท้วงในประเด็นทางการเมือง
หากมองมุม “การผังเมือง” การตั้งคำถามในป้ายนี้เป็นสาระสำคัญมาก
โดยเฉพาะโครงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC น่าจะเป็นคำถามที่คนระยองหรือคนในเขตการพัฒนาพิเศษนี้ควรได้รับคำตอบ
แนวทางของการพัฒนาท่าเรือมาบตาพุดก็เพื่อการรองรับการขยายตัวในภาคส่วนต่างๆ เพื่อสถานการณ์ความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของประเทศไทยในเวลานานาชาติ
นั่นหมายถึงมีการเปลี่ยนแปลงภาวะแวดล้อมอย่างสำคัญ มีผล กระทบต่อการดำรงชีวิตของชาวประมงอันเป็นผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลง สภาวะแวดล้อม
ทั้งหมดนี้ดูเป็นประโยชน์เพื่อประเทศ แต่แล้วชาวระยองจะได้อะไรจากการพัฒนาส่วนนี้ ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน
การถมทะเลเพื่อพัฒนาพื้นที่หน้าท่าและหลังท่า 550 ไร่ พื้นที่กักเก็บตะกอนดิน 450 ไร่ แล้วคนระยองจะได้อะไรจากโครงการการพัฒนาพื้นที่ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุดในระยะ 3 ที่ได้จากการศึกษาทบทวนผังแม่บทการพัฒนาท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุดตั้งแต่ปี 2549
คำตอบในเรื่องนี้จะต้องปรากฏอยู่ในรายงานประกอบแผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดินในกฎกระทรวงผังเมืองรวม EEC และ ในรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่จะต้องมีรายงานถึงการแก้ไข ป้องกัน ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่มีต่อชีวิต วิถีชีวิตของผู้ได้รับ ผลกระทบโดยตรงจากโครงการนี้ และ/หรือการชดเชยการสูญเสียโอกาสหรือสร้างอุปสรรคปัญหาต่อชีวิตและทรัพย์สินของผู้คน โดยรอบ
แต่จากรายงานความคืบหน้าของโครงการนี้ระบุว่า ได้จัดรับฟังความคิดเห็นของประชาชนไปแล้ว 3 ครั้ง และเกือบทุกครั้งก็คือ ผู้เข้ารับฟังและแสดงความคิดเห็นในโครงการนี้เป็น “เอกชนผู้จะลงทุน” ในโครงการนี้เป็นส่วนใหญ่ ทั้งๆ ที่โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ EEC ที่มีผลกระทบสำคัญของสังคม เศรษฐกิจ ในภูมิภาค
จะต้องมีการกำหนดรายละเอียดลงในผังเมืองรวม EEC ซึ่งจะต้องมีการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
การตั้งคำถามในการชูป้ายของนายภาณุพงศ์ก็คือ การตั้งคำถามว่าคณะกรรมการพัฒนาพิเศษเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออกก็ดี ผู้จัดทำจัดวางผังเมืองรวม EEC ก็หาได้สนใจที่จะรับฟังความคิดเห็น ข้อสงสัย ผลประโยชน์ที่จะได้รับ ผลตอบแทน ชดเชย ที่จะเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภูมิศาสตร์ท้องถิ่น วิถีชีวิต สังคมจากประชาชนผู้จะได้รับผลกระทบโดยตรงจึงมาเป็นคำถามว่า แล้วใครจะได้อะไรจากการถมทะเล 1,000 ไร่
และนี่ก็คือปัญหาอันสำคัญที่ปฏิเสธผลของการวางผังเมืองรวมเกือบจะทุกท้องที่ที่มีการวางผังเมืองรวม
นายช่าง
