“โดยธรรมชาติของจิตคนเรานี่ มีแต่เพียงความรู้สึก รู้นึก รู้คิด แต่ไม่รู้จักดี ไม่รู้จักชั่ว ที่เรารู้ดีรู้ชั่ว รู้ผิดรู้ถูก เพราะอาศัยการฝึกฝนอบรม” สารธรรมมงคล พระราชสังวรญาณ (พุธ ฐานิโย) วัดป่าสาลวัน จ.นครราชสีมา
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ 11 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อปี พ.ศ.2465 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
เหรียญสมเด็จพระสังฆราช กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ รุ่นแรก จัดสร้างในปี พ.ศ.2466 ทรงสร้างไว้เป็นที่ระลึก ในปีที่พระชนมายุ 65 พรรษา เสมอพระชนมายุของพระชนก สร้างประมาณ 1,000 เหรียญ
ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มรูปอาร์ม ขนาดกว้าง 2.6 เซนติเมตร ขนาดยาว 3.3 เซนติเมตร ด้านหน้าเหรียญ ตรงกลางมีพระนามย่อ ช.ส. เป็นตัวอักษรประดิษฐ์ไขว้กัน โดยมีลายกนกประดับทั้ง 2 ข้าง บน ช.ส.มีอุณาโลมเปล่งรัศมีโดยรอบ ด้านหลังเหรียญ เป็นคาถาอักษรขอม 4 บท และเลข ๒๔๐๒-๒๔๖๖ เป็นปีประสูติ และปีที่ฉลอง พระชนมายุ เป็นอีกหนึ่งเหรียญวัตถุมงคลที่หายากและควรมีเก็บไว้บูชา
“หลวงพ่อผิว ปนันโท” อดีตเจ้าอาวาสวัดศรีมหาราชา และอดีตเจ้าคณะอำเภอศรีราชา ฝ่ายธรรมยุต พระเกจิชื่อดัง จัดสร้าง “เหรียญหลวงพ่อทันใจ รุ่นแรก” สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2513 ที่ระลึกพิธีหล่อพระประธานองค์ใหญ่ ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มทรงรูปไข่ หูในตัว ด้านหน้าเหรียญเป็นรูปจำลอง หลวงพ่อทันใจ พระประธานในพระอุโบสถ พุทธลักษณะเป็นพระพุทธรูปขัดสมาธิ ปางมารวิชัย ด้านล่างจารึก “รุ่นพิเศษ หลวงพ่อทันใจ ๒๕๑๓”
ด้านหลังเหรียญตรงกลางเป็นยันต์น้ำเต้า โดยรอบมีอักขระภาษาขอม จัดสร้างเป็น 3 เนื้อ คือ เนื้อทองคำ, เนื้อเงิน และเนื้อทองแดง ครั้นเมื่อสร้างเสร็จก็เดินทางไปกราบนมัสการเจ้าคุณนรรัตนราชมานิต ที่วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพฯ ให้อธิษฐานจิตปลุกเสก เมื่อวันที่ 12 มิ.ย.2513 เป็นอีกหนึ่งเหรียญที่ได้รับความนิยมสูง
“หลวงพ่อเกษม เขมโก” สุสานไตรลักษณ์ จ.ลำปาง พระเถราจารย์ปูชนียบุคคลอีกรูป วัตถุมงคลที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง หนึ่งในนั้น คือ “เหรียญหลวงพ่อเกษม เขมโก รุ่นกองพันลำปาง” จัดสร้างขึ้นในปี พ.ศ.2517 สร้างโดยสามเณรนิติรัตน์ ศิษย์ใกล้ชิดร่วมกับจังหวัดทหารบกลำปาง เพื่อแจกทหาร จำนวนการสร้าง รวมทั้งหมด 2,513 เหรียญ ประกอบด้วย เนื้อทองคำ 13 เหรียญ, เนื้อเงิน 300 เหรียญ, เนื้อนวโลหะ 200 เหรียญ และเนื้อทองแดง 2,000 เหรียญ
ลักษณะเป็นเหรียญกลมรูปไข่ มีหูห่วง ด้านหน้าเหรียญ เป็นรูปเหมือนหลวงพ่อเกษมครึ่งองค์หันหน้าตรง ด้านบนจารึกเป็นภาษาบาลี อ่านว่า “เขมโก” ด้านหลัง ตรงกลางเป็นอักขระยันต์ภาษาบาลี ด้านล่างยันต์ จารึก “๒๓ ต.ค.๑๗” หมายถึงปี พ.ศ. ที่จัดสร้าง บริเวณรอบขอบเหรียญ เขียนคำว่า “หลวงพ่อเกษม เขมโก สำนักสุสานไตรลักษณ์ จ.ลำปาง” จัดเป็นอีกเหรียญที่หายาก
อริยะ เผดียงธรรม
